Að óbreyttu muni umferðin halda áfram að þyngjast Birgir Olgeirsson skrifar 28. apríl 2026 22:31 Daði Baldur Ottósson, samgönguverkfræðingur hjá Eflu. Sigurjón Ferðatími á tíu kílómetra leið á milli Hafnarfjarðar og Háskóla Íslands getur þrefaldast þegar framhaldsskólar og háskólar hefja starf að nýju síðsumars. Leið sem annars tekur um sextán mínútur á bíl getur tekið fimmtíu mínútur í morgunumferðinni. Þetta kom fram í máli Daða Baldurs Ottóssonar, samgönguverkfræðings hjá Eflu, á ráðstefnu um samgöngumál á höfuðborgarsvæðinu í dag. Ráðstefnan bar yfirskriftina Greiðari leið – Hugmyndir óskast. „Ef þú leggur af stað um átta eða milli átta og átta þrjátíu, þá tekur þessi sama leið 50 mínútur í stað 16 mínútna,“ sagði Daði. Skiptir máli hvort farið er fyrir átta eða eftir níu Daði segir að munurinn ráðist ekki aðeins af því hvort skólar séu byrjaðir, heldur einnig af því hvenær fólk leggur af stað. Það geti munað tugum mínútna að fara áður en mesta morgunumferðin skellur á, eða bíða þar til hún hefur gengið niður eftir klukkan níu. „Þetta skiptir rosalega miklu máli í dag; að fara nógu snemma eða seint af stað. Það getur sparað þér tíma,“ sagði hann. Að mati Daða sýna tölurnar hversu viðkvæmt umferðarkerfið er orðið þegar stórir hópar fara af stað á sama tíma. Þá þurfi ekki mikið til að ferðatíminn lengist hratt. „Það sem við erum að sjá er að það er að hægjast á umferðinni. Milli ára sjáum við að það er alltaf að bætast í umferðina, það eru fleiri á ferðinni. Þetta þýðir bara að við erum lengur að ferðast á milli staða,“ sagði Daði. Fyrsta kennslustundin á sömu tuttugu mínútunum Ein hugmyndin sem Daði nefndi á ráðstefnunni snýr að upphafi skóladagsins. Hann segir ástæðu til að skoða hvort hægt sé að dreifa álaginu betur, í stað þess að stór hluti nemenda og starfsfólks fari út í umferðina á sama tíma. „Við þurfum kannski að skoða hvort við þurfum öll að vera að fara af stað á sama tíma. Framhaldsskólar og háskólar eru með sína fyrstu kennslustund á sömu tuttugu mínútunum,“ sagði Daði. Hann segir að hliðrun tíma geti verið ein einfaldasta leiðin til að létta á kerfinu án þess að ráðast strax í stórar framkvæmdir. „Hliðra því hvernig við mætum í skóla eða vinnuna, það getur verið liður í því að létta á umferðinni og getur sparað þér umtalsverðan tíma,“ sagði hann. Daði lýsir vandanum þannig að hann verði ekki leystur með einni töfralausn, heldur mörgum aðgerðum sem vinni saman. „Rauði þráðurinn er svolítið að margt smátt gerir eitt stórt,“ sagði hann. Strætó fastur í sömu töfunum Daði nefndi einnig heimavinnu og samflot sem leiðir til að fækka bílum á mesta álagstímanum. Þá þurfi að bæta för strætó, enda sitji almenningssamgöngur víða fastar í sömu umferð og einkabílar. „Það skiptir líka máli að stuðla að fljótari strætó. Hann er að stórum hluta í sömu töfunum,“ sagði Daði. Hann segir að allt sem greiði leið strætó geti haft áhrif á stærri myndina, þar sem markmiðið sé að draga úr þrýstingi á helstu stofnleiðum. „Allt sem við getum gert fyrir strætó er að fara að hjálpa í þessari stóru vegferð að draga úr umferðarálagi,“ sagði hann. Fleiri íbúar, fleiri bílar Frá árinu 2019 hefur bílaumferð aukist jafnt og þétt á höfuðborgarsvæðinu að sögn Daða. Hann segir þróunina haldast í hendur við íbúafjölgun og bendir á að fyrir hverja áttatíu nýja íbúa geti bæst við allt að sextíu skráð ökutæki. „Það sem við erum að sjá, það hefur verið jöfn og þétt aukning í bílaumferð síðustu ár, frá 2019. Í raun og veru, þar sem við erum að mæla umferðina, þá erum við alltaf að mæla fleiri ökutæki í hverri viku,“ sagði Daði. Ef ekkert breytist muni umferðin halda áfram að þyngjast eftir því sem íbúum fjölgar. „Að öllu óbreyttu, ef við erum að fjölga á sama vexti, þá eykst bílaumferðin bara í sambærilegu hlutfalli við það,“ sagði hann. Samgöngusáttmálinn eigi að breyta kúrsinum Daði segir að samgöngusáttmálinn sé meðal annars hugsaður til að snúa þessari þróun við. Þar sé bæði horft til framkvæmda á stofnvegum og þess að fleiri sjái sér hag í öðrum ferðamáta en einkabílnum. „Ástæðan fyrir því að samgöngusáttmálinn er til staðar er akkúrat til þess að reyna að breyta um kúrs,“ sagði Daði. Hann segir að breytingin þurfi að felast í blöndu af betri innviðum og breyttum venjum. „Bæði að fá fleiri yfir í strætó og hjóla og ganga meira, en svo líka náttúrulega að greiða umferðina með stofnvegaframkvæmdum,“ sagði hann. Daði segir vonir standa til þess að þegar þær aðgerðir fari að skila sér verði hægt að hægja á þeirri þróun sem nú blasir við. „Þegar þessar framkvæmdir fara af stað, þá megum við búast við að vonandi náum við að breyta þessum kúrs og fleiri sjá hag sinn í því að nota annan fararmáta en bílinn,“ sagði Daði. Samgöngur Skóla- og menntamál Umferð Reykjavík Hafnarfjörður Borgarlína Strætó Mest lesið Eldur kviknaði á Völlunum Innlent Ísraelsher viðurkennir að hafa skotið fimm ára stúlku Erlent Vaxtahækkunin geti gert illt verra Innlent Þessi voru tekjuhæsta sveitarstjórnarfólkið í fyrra Innlent Með nefið í flugbrautinni eftir harkalega lendingu Innlent „Við höfum ekki náð þeim árangri sem við hefðum viljað“ Innlent Skýrslutökunni lauk skyndilega: „Ég get ekki meira“ Innlent Meintur Kársnesmorðingi handtekinn í Barcelona Innlent Aðstoða grunnskólabörn Reykjavíkur við heimanám Innlent Betur fór en á horfðist þegar flutningabíll valt Innlent Fleiri fréttir Eldur kviknaði á Völlunum Vaxtahækkunin geti gert illt verra Þessi voru tekjuhæsta sveitarstjórnarfólkið í fyrra Settu saman fyrsta íslenska fjölerfðamengið Sammála því að erfitt haust sé í vændum Aðstoða grunnskólabörn Reykjavíkur við heimanám Betur fór en á horfðist þegar flutningabíll valt „Við höfum ekki náð þeim árangri sem við hefðum viljað“ Samþykkti samninginn: „Lágmark að láta fjármagn fylgja“ Með nefið í flugbrautinni eftir harkalega lendingu Fjármálaráðherra og vinnumarkaðurinn bregðast við vaxtahækkun SVÞ og netáfengisverslanir skora á Alþingi Lýsir áfalli vegna vinnubragða gamla meirihlutans Gæsluvarðhald framlengt yfir meintum Kársnesmorðingjum Ránfugl gæddi sér á smáfugli í Vesturbænum Gæti séð fyrir sér að kjarasamningar haldi Hafi byrlað tólf ára fósturdóttur og nauðgað ítrekað Vilja banna frjáls ferðalög ísraelskra ferðamanna á Íslandi Meintur Kársnesmorðingi handtekinn í Barcelona Brotin úr jakanum geti valdið flóðbylgju Skýrslutökunni lauk skyndilega: „Ég get ekki meira“ „Jón Sigurðsson nefndi aldrei sjálfstæði“ Stýrivextir hækka og borgarísjaki í Djúpinu Stefán Einar og Diljá Mist mættu Helgu Völu og Baldri Maríjon aðstoðar þingmenn Sjálfstæðisflokksins Lítið jökulhlaup hafið í Múlakvísl Loka Hagaborg í það minnsta í tvö ár Ingunn játar að hluta í Reykholtsmálinu Flutningabíll á hliðinni í Ártúnsbrekku Áætlaður kostnaður vegna símafrísins 75 milljónir króna Sjá meira
Þetta kom fram í máli Daða Baldurs Ottóssonar, samgönguverkfræðings hjá Eflu, á ráðstefnu um samgöngumál á höfuðborgarsvæðinu í dag. Ráðstefnan bar yfirskriftina Greiðari leið – Hugmyndir óskast. „Ef þú leggur af stað um átta eða milli átta og átta þrjátíu, þá tekur þessi sama leið 50 mínútur í stað 16 mínútna,“ sagði Daði. Skiptir máli hvort farið er fyrir átta eða eftir níu Daði segir að munurinn ráðist ekki aðeins af því hvort skólar séu byrjaðir, heldur einnig af því hvenær fólk leggur af stað. Það geti munað tugum mínútna að fara áður en mesta morgunumferðin skellur á, eða bíða þar til hún hefur gengið niður eftir klukkan níu. „Þetta skiptir rosalega miklu máli í dag; að fara nógu snemma eða seint af stað. Það getur sparað þér tíma,“ sagði hann. Að mati Daða sýna tölurnar hversu viðkvæmt umferðarkerfið er orðið þegar stórir hópar fara af stað á sama tíma. Þá þurfi ekki mikið til að ferðatíminn lengist hratt. „Það sem við erum að sjá er að það er að hægjast á umferðinni. Milli ára sjáum við að það er alltaf að bætast í umferðina, það eru fleiri á ferðinni. Þetta þýðir bara að við erum lengur að ferðast á milli staða,“ sagði Daði. Fyrsta kennslustundin á sömu tuttugu mínútunum Ein hugmyndin sem Daði nefndi á ráðstefnunni snýr að upphafi skóladagsins. Hann segir ástæðu til að skoða hvort hægt sé að dreifa álaginu betur, í stað þess að stór hluti nemenda og starfsfólks fari út í umferðina á sama tíma. „Við þurfum kannski að skoða hvort við þurfum öll að vera að fara af stað á sama tíma. Framhaldsskólar og háskólar eru með sína fyrstu kennslustund á sömu tuttugu mínútunum,“ sagði Daði. Hann segir að hliðrun tíma geti verið ein einfaldasta leiðin til að létta á kerfinu án þess að ráðast strax í stórar framkvæmdir. „Hliðra því hvernig við mætum í skóla eða vinnuna, það getur verið liður í því að létta á umferðinni og getur sparað þér umtalsverðan tíma,“ sagði hann. Daði lýsir vandanum þannig að hann verði ekki leystur með einni töfralausn, heldur mörgum aðgerðum sem vinni saman. „Rauði þráðurinn er svolítið að margt smátt gerir eitt stórt,“ sagði hann. Strætó fastur í sömu töfunum Daði nefndi einnig heimavinnu og samflot sem leiðir til að fækka bílum á mesta álagstímanum. Þá þurfi að bæta för strætó, enda sitji almenningssamgöngur víða fastar í sömu umferð og einkabílar. „Það skiptir líka máli að stuðla að fljótari strætó. Hann er að stórum hluta í sömu töfunum,“ sagði Daði. Hann segir að allt sem greiði leið strætó geti haft áhrif á stærri myndina, þar sem markmiðið sé að draga úr þrýstingi á helstu stofnleiðum. „Allt sem við getum gert fyrir strætó er að fara að hjálpa í þessari stóru vegferð að draga úr umferðarálagi,“ sagði hann. Fleiri íbúar, fleiri bílar Frá árinu 2019 hefur bílaumferð aukist jafnt og þétt á höfuðborgarsvæðinu að sögn Daða. Hann segir þróunina haldast í hendur við íbúafjölgun og bendir á að fyrir hverja áttatíu nýja íbúa geti bæst við allt að sextíu skráð ökutæki. „Það sem við erum að sjá, það hefur verið jöfn og þétt aukning í bílaumferð síðustu ár, frá 2019. Í raun og veru, þar sem við erum að mæla umferðina, þá erum við alltaf að mæla fleiri ökutæki í hverri viku,“ sagði Daði. Ef ekkert breytist muni umferðin halda áfram að þyngjast eftir því sem íbúum fjölgar. „Að öllu óbreyttu, ef við erum að fjölga á sama vexti, þá eykst bílaumferðin bara í sambærilegu hlutfalli við það,“ sagði hann. Samgöngusáttmálinn eigi að breyta kúrsinum Daði segir að samgöngusáttmálinn sé meðal annars hugsaður til að snúa þessari þróun við. Þar sé bæði horft til framkvæmda á stofnvegum og þess að fleiri sjái sér hag í öðrum ferðamáta en einkabílnum. „Ástæðan fyrir því að samgöngusáttmálinn er til staðar er akkúrat til þess að reyna að breyta um kúrs,“ sagði Daði. Hann segir að breytingin þurfi að felast í blöndu af betri innviðum og breyttum venjum. „Bæði að fá fleiri yfir í strætó og hjóla og ganga meira, en svo líka náttúrulega að greiða umferðina með stofnvegaframkvæmdum,“ sagði hann. Daði segir vonir standa til þess að þegar þær aðgerðir fari að skila sér verði hægt að hægja á þeirri þróun sem nú blasir við. „Þegar þessar framkvæmdir fara af stað, þá megum við búast við að vonandi náum við að breyta þessum kúrs og fleiri sjá hag sinn í því að nota annan fararmáta en bílinn,“ sagði Daði.
Samgöngur Skóla- og menntamál Umferð Reykjavík Hafnarfjörður Borgarlína Strætó Mest lesið Eldur kviknaði á Völlunum Innlent Ísraelsher viðurkennir að hafa skotið fimm ára stúlku Erlent Vaxtahækkunin geti gert illt verra Innlent Þessi voru tekjuhæsta sveitarstjórnarfólkið í fyrra Innlent Með nefið í flugbrautinni eftir harkalega lendingu Innlent „Við höfum ekki náð þeim árangri sem við hefðum viljað“ Innlent Skýrslutökunni lauk skyndilega: „Ég get ekki meira“ Innlent Meintur Kársnesmorðingi handtekinn í Barcelona Innlent Aðstoða grunnskólabörn Reykjavíkur við heimanám Innlent Betur fór en á horfðist þegar flutningabíll valt Innlent Fleiri fréttir Eldur kviknaði á Völlunum Vaxtahækkunin geti gert illt verra Þessi voru tekjuhæsta sveitarstjórnarfólkið í fyrra Settu saman fyrsta íslenska fjölerfðamengið Sammála því að erfitt haust sé í vændum Aðstoða grunnskólabörn Reykjavíkur við heimanám Betur fór en á horfðist þegar flutningabíll valt „Við höfum ekki náð þeim árangri sem við hefðum viljað“ Samþykkti samninginn: „Lágmark að láta fjármagn fylgja“ Með nefið í flugbrautinni eftir harkalega lendingu Fjármálaráðherra og vinnumarkaðurinn bregðast við vaxtahækkun SVÞ og netáfengisverslanir skora á Alþingi Lýsir áfalli vegna vinnubragða gamla meirihlutans Gæsluvarðhald framlengt yfir meintum Kársnesmorðingjum Ránfugl gæddi sér á smáfugli í Vesturbænum Gæti séð fyrir sér að kjarasamningar haldi Hafi byrlað tólf ára fósturdóttur og nauðgað ítrekað Vilja banna frjáls ferðalög ísraelskra ferðamanna á Íslandi Meintur Kársnesmorðingi handtekinn í Barcelona Brotin úr jakanum geti valdið flóðbylgju Skýrslutökunni lauk skyndilega: „Ég get ekki meira“ „Jón Sigurðsson nefndi aldrei sjálfstæði“ Stýrivextir hækka og borgarísjaki í Djúpinu Stefán Einar og Diljá Mist mættu Helgu Völu og Baldri Maríjon aðstoðar þingmenn Sjálfstæðisflokksins Lítið jökulhlaup hafið í Múlakvísl Loka Hagaborg í það minnsta í tvö ár Ingunn játar að hluta í Reykholtsmálinu Flutningabíll á hliðinni í Ártúnsbrekku Áætlaður kostnaður vegna símafrísins 75 milljónir króna Sjá meira