Að óbreyttu muni umferðin halda áfram að þyngjast Birgir Olgeirsson skrifar 28. apríl 2026 22:31 Daði Baldur Ottósson, samgönguverkfræðingur hjá Eflu. Sigurjón Ferðatími á tíu kílómetra leið á milli Hafnarfjarðar og Háskóla Íslands getur þrefaldast þegar framhaldsskólar og háskólar hefja starf að nýju síðsumars. Leið sem annars tekur um sextán mínútur á bíl getur tekið fimmtíu mínútur í morgunumferðinni. Þetta kom fram í máli Daða Baldurs Ottóssonar, samgönguverkfræðings hjá Eflu, á ráðstefnu um samgöngumál á höfuðborgarsvæðinu í dag. Ráðstefnan bar yfirskriftina Greiðari leið – Hugmyndir óskast. „Ef þú leggur af stað um átta eða milli átta og átta þrjátíu, þá tekur þessi sama leið 50 mínútur í stað 16 mínútna,“ sagði Daði. Skiptir máli hvort farið er fyrir átta eða eftir níu Daði segir að munurinn ráðist ekki aðeins af því hvort skólar séu byrjaðir, heldur einnig af því hvenær fólk leggur af stað. Það geti munað tugum mínútna að fara áður en mesta morgunumferðin skellur á, eða bíða þar til hún hefur gengið niður eftir klukkan níu. „Þetta skiptir rosalega miklu máli í dag; að fara nógu snemma eða seint af stað. Það getur sparað þér tíma,“ sagði hann. Að mati Daða sýna tölurnar hversu viðkvæmt umferðarkerfið er orðið þegar stórir hópar fara af stað á sama tíma. Þá þurfi ekki mikið til að ferðatíminn lengist hratt. „Það sem við erum að sjá er að það er að hægjast á umferðinni. Milli ára sjáum við að það er alltaf að bætast í umferðina, það eru fleiri á ferðinni. Þetta þýðir bara að við erum lengur að ferðast á milli staða,“ sagði Daði. Fyrsta kennslustundin á sömu tuttugu mínútunum Ein hugmyndin sem Daði nefndi á ráðstefnunni snýr að upphafi skóladagsins. Hann segir ástæðu til að skoða hvort hægt sé að dreifa álaginu betur, í stað þess að stór hluti nemenda og starfsfólks fari út í umferðina á sama tíma. „Við þurfum kannski að skoða hvort við þurfum öll að vera að fara af stað á sama tíma. Framhaldsskólar og háskólar eru með sína fyrstu kennslustund á sömu tuttugu mínútunum,“ sagði Daði. Hann segir að hliðrun tíma geti verið ein einfaldasta leiðin til að létta á kerfinu án þess að ráðast strax í stórar framkvæmdir. „Hliðra því hvernig við mætum í skóla eða vinnuna, það getur verið liður í því að létta á umferðinni og getur sparað þér umtalsverðan tíma,“ sagði hann. Daði lýsir vandanum þannig að hann verði ekki leystur með einni töfralausn, heldur mörgum aðgerðum sem vinni saman. „Rauði þráðurinn er svolítið að margt smátt gerir eitt stórt,“ sagði hann. Strætó fastur í sömu töfunum Daði nefndi einnig heimavinnu og samflot sem leiðir til að fækka bílum á mesta álagstímanum. Þá þurfi að bæta för strætó, enda sitji almenningssamgöngur víða fastar í sömu umferð og einkabílar. „Það skiptir líka máli að stuðla að fljótari strætó. Hann er að stórum hluta í sömu töfunum,“ sagði Daði. Hann segir að allt sem greiði leið strætó geti haft áhrif á stærri myndina, þar sem markmiðið sé að draga úr þrýstingi á helstu stofnleiðum. „Allt sem við getum gert fyrir strætó er að fara að hjálpa í þessari stóru vegferð að draga úr umferðarálagi,“ sagði hann. Fleiri íbúar, fleiri bílar Frá árinu 2019 hefur bílaumferð aukist jafnt og þétt á höfuðborgarsvæðinu að sögn Daða. Hann segir þróunina haldast í hendur við íbúafjölgun og bendir á að fyrir hverja áttatíu nýja íbúa geti bæst við allt að sextíu skráð ökutæki. „Það sem við erum að sjá, það hefur verið jöfn og þétt aukning í bílaumferð síðustu ár, frá 2019. Í raun og veru, þar sem við erum að mæla umferðina, þá erum við alltaf að mæla fleiri ökutæki í hverri viku,“ sagði Daði. Ef ekkert breytist muni umferðin halda áfram að þyngjast eftir því sem íbúum fjölgar. „Að öllu óbreyttu, ef við erum að fjölga á sama vexti, þá eykst bílaumferðin bara í sambærilegu hlutfalli við það,“ sagði hann. Samgöngusáttmálinn eigi að breyta kúrsinum Daði segir að samgöngusáttmálinn sé meðal annars hugsaður til að snúa þessari þróun við. Þar sé bæði horft til framkvæmda á stofnvegum og þess að fleiri sjái sér hag í öðrum ferðamáta en einkabílnum. „Ástæðan fyrir því að samgöngusáttmálinn er til staðar er akkúrat til þess að reyna að breyta um kúrs,“ sagði Daði. Hann segir að breytingin þurfi að felast í blöndu af betri innviðum og breyttum venjum. „Bæði að fá fleiri yfir í strætó og hjóla og ganga meira, en svo líka náttúrulega að greiða umferðina með stofnvegaframkvæmdum,“ sagði hann. Daði segir vonir standa til þess að þegar þær aðgerðir fari að skila sér verði hægt að hægja á þeirri þróun sem nú blasir við. „Þegar þessar framkvæmdir fara af stað, þá megum við búast við að vonandi náum við að breyta þessum kúrs og fleiri sjá hag sinn í því að nota annan fararmáta en bílinn,“ sagði Daði. Samgöngur Skóla- og menntamál Umferð Reykjavík Hafnarfjörður Borgarlína Strætó Mest lesið Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Innlent Réðust á fleiri olíuflutningaskip Erlent Bannar innflutning á kanadískum vörum Erlent Töluðu saman í klukkutíma Erlent Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Innlent „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Innlent Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Innlent Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi Innlent Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Innlent „Það kostar peninga að afla peninga“ Innlent Fleiri fréttir Ekkert heitt vatn á Suðurnesjum í dag Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Sex gistu í fangageymslu í nótt Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi „Það kostar peninga að afla peninga“ Ekki þurfi mikið til að EES-samningurinn rakni upp Íkveikja í Miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður PISA: „Þetta er ákveðinn sorgardagur“ Hafi sest upp í bílinn fyrir mistök Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis „Við skulum bara spyrja að leikslokum“ Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Viðbrögð við sláandi PISA-könnun Ísland sé með rauða spjaldið í námsárangri barna „Ef þetta á að vera grín er þetta lélegt grín“ Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Sjá meira
Þetta kom fram í máli Daða Baldurs Ottóssonar, samgönguverkfræðings hjá Eflu, á ráðstefnu um samgöngumál á höfuðborgarsvæðinu í dag. Ráðstefnan bar yfirskriftina Greiðari leið – Hugmyndir óskast. „Ef þú leggur af stað um átta eða milli átta og átta þrjátíu, þá tekur þessi sama leið 50 mínútur í stað 16 mínútna,“ sagði Daði. Skiptir máli hvort farið er fyrir átta eða eftir níu Daði segir að munurinn ráðist ekki aðeins af því hvort skólar séu byrjaðir, heldur einnig af því hvenær fólk leggur af stað. Það geti munað tugum mínútna að fara áður en mesta morgunumferðin skellur á, eða bíða þar til hún hefur gengið niður eftir klukkan níu. „Þetta skiptir rosalega miklu máli í dag; að fara nógu snemma eða seint af stað. Það getur sparað þér tíma,“ sagði hann. Að mati Daða sýna tölurnar hversu viðkvæmt umferðarkerfið er orðið þegar stórir hópar fara af stað á sama tíma. Þá þurfi ekki mikið til að ferðatíminn lengist hratt. „Það sem við erum að sjá er að það er að hægjast á umferðinni. Milli ára sjáum við að það er alltaf að bætast í umferðina, það eru fleiri á ferðinni. Þetta þýðir bara að við erum lengur að ferðast á milli staða,“ sagði Daði. Fyrsta kennslustundin á sömu tuttugu mínútunum Ein hugmyndin sem Daði nefndi á ráðstefnunni snýr að upphafi skóladagsins. Hann segir ástæðu til að skoða hvort hægt sé að dreifa álaginu betur, í stað þess að stór hluti nemenda og starfsfólks fari út í umferðina á sama tíma. „Við þurfum kannski að skoða hvort við þurfum öll að vera að fara af stað á sama tíma. Framhaldsskólar og háskólar eru með sína fyrstu kennslustund á sömu tuttugu mínútunum,“ sagði Daði. Hann segir að hliðrun tíma geti verið ein einfaldasta leiðin til að létta á kerfinu án þess að ráðast strax í stórar framkvæmdir. „Hliðra því hvernig við mætum í skóla eða vinnuna, það getur verið liður í því að létta á umferðinni og getur sparað þér umtalsverðan tíma,“ sagði hann. Daði lýsir vandanum þannig að hann verði ekki leystur með einni töfralausn, heldur mörgum aðgerðum sem vinni saman. „Rauði þráðurinn er svolítið að margt smátt gerir eitt stórt,“ sagði hann. Strætó fastur í sömu töfunum Daði nefndi einnig heimavinnu og samflot sem leiðir til að fækka bílum á mesta álagstímanum. Þá þurfi að bæta för strætó, enda sitji almenningssamgöngur víða fastar í sömu umferð og einkabílar. „Það skiptir líka máli að stuðla að fljótari strætó. Hann er að stórum hluta í sömu töfunum,“ sagði Daði. Hann segir að allt sem greiði leið strætó geti haft áhrif á stærri myndina, þar sem markmiðið sé að draga úr þrýstingi á helstu stofnleiðum. „Allt sem við getum gert fyrir strætó er að fara að hjálpa í þessari stóru vegferð að draga úr umferðarálagi,“ sagði hann. Fleiri íbúar, fleiri bílar Frá árinu 2019 hefur bílaumferð aukist jafnt og þétt á höfuðborgarsvæðinu að sögn Daða. Hann segir þróunina haldast í hendur við íbúafjölgun og bendir á að fyrir hverja áttatíu nýja íbúa geti bæst við allt að sextíu skráð ökutæki. „Það sem við erum að sjá, það hefur verið jöfn og þétt aukning í bílaumferð síðustu ár, frá 2019. Í raun og veru, þar sem við erum að mæla umferðina, þá erum við alltaf að mæla fleiri ökutæki í hverri viku,“ sagði Daði. Ef ekkert breytist muni umferðin halda áfram að þyngjast eftir því sem íbúum fjölgar. „Að öllu óbreyttu, ef við erum að fjölga á sama vexti, þá eykst bílaumferðin bara í sambærilegu hlutfalli við það,“ sagði hann. Samgöngusáttmálinn eigi að breyta kúrsinum Daði segir að samgöngusáttmálinn sé meðal annars hugsaður til að snúa þessari þróun við. Þar sé bæði horft til framkvæmda á stofnvegum og þess að fleiri sjái sér hag í öðrum ferðamáta en einkabílnum. „Ástæðan fyrir því að samgöngusáttmálinn er til staðar er akkúrat til þess að reyna að breyta um kúrs,“ sagði Daði. Hann segir að breytingin þurfi að felast í blöndu af betri innviðum og breyttum venjum. „Bæði að fá fleiri yfir í strætó og hjóla og ganga meira, en svo líka náttúrulega að greiða umferðina með stofnvegaframkvæmdum,“ sagði hann. Daði segir vonir standa til þess að þegar þær aðgerðir fari að skila sér verði hægt að hægja á þeirri þróun sem nú blasir við. „Þegar þessar framkvæmdir fara af stað, þá megum við búast við að vonandi náum við að breyta þessum kúrs og fleiri sjá hag sinn í því að nota annan fararmáta en bílinn,“ sagði Daði.
Samgöngur Skóla- og menntamál Umferð Reykjavík Hafnarfjörður Borgarlína Strætó Mest lesið Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Innlent Réðust á fleiri olíuflutningaskip Erlent Bannar innflutning á kanadískum vörum Erlent Töluðu saman í klukkutíma Erlent Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Innlent „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Innlent Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Innlent Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi Innlent Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Innlent „Það kostar peninga að afla peninga“ Innlent Fleiri fréttir Ekkert heitt vatn á Suðurnesjum í dag Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Sex gistu í fangageymslu í nótt Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi „Það kostar peninga að afla peninga“ Ekki þurfi mikið til að EES-samningurinn rakni upp Íkveikja í Miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður PISA: „Þetta er ákveðinn sorgardagur“ Hafi sest upp í bílinn fyrir mistök Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis „Við skulum bara spyrja að leikslokum“ Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Viðbrögð við sláandi PISA-könnun Ísland sé með rauða spjaldið í námsárangri barna „Ef þetta á að vera grín er þetta lélegt grín“ Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Sjá meira
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu