Hvað ég fór smám saman að skilja um Sjálfstæðisflokkinn Valerio Gargiulo skrifar 18. maí 2026 09:00 Þegar ég flutti til Íslands fyrir mörgum árum horfði ég á íslensk stjórnmál með augum manns sem kom úr allt öðru evrópsku samfélagi. Eins og margir útlendingar reyndi ég fyrst að skilja flokkana út frá einföldum skilgreiningum: hægri, vinstri, frjálslyndir eða íhaldssamir. En með tímanum fór ég að átta mig á því að á Íslandi eru stjórnmál oft dýpra tengd sögu landsins, samfélagsgerðinni og ákveðinni samfélagsmenningu. Undanfarið hef ég velt því fyrir mér hvernig Sjálfstæðisflokkurinn heldur áfram að hafa sterka stöðu, þrátt fyrir gagnrýni, breytingar í samfélaginu og sífellda umræðu um framtíð landsins. Og ég held að útlendingur sem býr hér nógu lengi fari smám saman að skilja hvers vegna. Margir horfa á flokkinn eingöngu út frá hefðbundnum stjórnmálum. En kannski liggur hluti fylgisins líka í einhverju menningarlegu. Sjálft orðið „sjálfstæði“ hefur sérstaka merkingu á Íslandi. Það snýst ekki aðeins um stjórnmál. Það snýst líka um hvernig margir Íslendingar líta á sjálfa sig og landið sitt. Lítið samfélag á eyju langt úti í Atlantshafi sem hefur í gegnum söguna þurft að treysta á eigið úthald, eigin lausnir og ákveðna seiglu. Sem útlendingur hef ég tekið eftir því að margir Íslendingar meta enn mjög ákveðin gildi: sjálfstæði, ábyrgð, vinnusemi, raunsæi og stöðugleika. Jafnvel fólk sem gagnrýnir einstakar ákvarðanir flokksins virðist stundum samt tengja við ákveðna hugmynd um Ísland sem flokkurinn hefur lengi staðið fyrir. Kannski vegna þess að þegar samfélög breytast hratt leitar fólk oft í eitthvað sem veitir tilfinningu fyrir samfellu og festu. Ég held líka að margir útlendingar skilji Ísland aðeins að hluta ef þeir horfa eingöngu á Reykjavík eða umræðuna á samfélagsmiðlum. Það er líka til önnur hlið á Íslandi. Ísland lítilla bæja. Fólks sem vinnur á sjónum, í ferðaþjónustu, iðnaði eða fjölskyldufyrirtækjum. Fólks sem vill breytingar, en ekki of hraðar breytingar. Kannski er sú rödd ekki alltaf sú háværasta. En hún er engu að síður stór hluti af íslensku samfélagi. Þetta þýðir auðvitað ekki að allir eigi að vera sammála Sjálfstæðisflokknum. Lýðræði byggist einmitt á ólíkum skoðunum og opnum umræðum. En eftir að hafa búið hér lengi hef ég smám saman farið að skilja að stuðningur við flokkinn snýst fyrir marga ekki aðeins um einstök kosningamál. Hann snýst líka um ákveðna sýn á Ísland, sjálfstæði og samband einstaklingsins við samfélagið. Og kannski er það einmitt það sem margir útlendingar skilja ekki alveg í byrjun. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Valerio Gargiulo Mest lesið Halldór 24.10.26 Halldór 7 er ekki lengur 7 Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir,Álfhildur Leifsdóttir Skoðun Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason Skoðun Af hverju er ríkisstjórninni svona illa við landsbyggðina… Sigríður Ólafsdóttir Skoðun Loftbrúin á að jafna aðstöðumun – ekki auka hann Jóhanna Lilja Eiríksdóttir Skoðun Hallalaus fjárlög mega ekki kosta farsæld barna Sveitarstjórnarfólk Framsóknar Skoðun Lífeyrissjóðs tekjur og skerðing ellilífeyris Sigurður Tómas Garðarsson Skoðun Sátt um hvað? Ofbeldi er ekki ágreiningur Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun Ríkisútvarpið og hlutverk þess Skoðun Hugrenningar í kjölfar sýknudóms í Landsrétti Helgi Gunnlaugsson Skoðun Skoðun Skoðun Protocol 35: Could Iceland be right after all? Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Nei nú stækkar nefið þitt Gosi.. sönn frásögn Sonja Lind Eyglóardóttir skrifar Skoðun Við getum ekki mælt okkur út úr vandanum Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Fjölskyldulíf á eigin ábyrgð Svanfríður Bergvinsdóttir,Elsa Hrönn Gray Auðunsdóttir skrifar Skoðun Loftbrúin er fjárfesting í landsbyggðunum Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Loftbrúin á að jafna aðstöðumun – ekki auka hann Jóhanna Lilja Eiríksdóttir skrifar Skoðun Bruninn á Stuðlum og ábyrgð ríkisins Salvör Nordal skrifar Skoðun Af hverju er ríkisstjórninni svona illa við landsbyggðina… Sigríður Ólafsdóttir skrifar Skoðun Mannréttindi eru ekki góðvild — þau eru góð stefna Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir skrifar Skoðun Börn bíða eftir hjálp á meðan stjórnvöld ræða einkunnir Kristín Kjartansdóttir skrifar Skoðun I'm simply the best, better than all the rest...: Skýrt markmið, óskýr framkvæmd og enn ein útgáfan Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög mega ekki kosta farsæld barna Sveitarstjórnarfólk Framsóknar skrifar Skoðun Bráðum verðum við ósýnileg Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Sameinuðu þjóðirnar í 81 ár: Lýðræði og mannréttindi verja sig ekki sjálf Eva Harðardóttir,Erlingur Erlingsson,Helen María Ólafsdóttir,Páll Ásgeir Davíðsson,Rakel Anna Boulter,Viktoría Valdimarsdóttir,Þorvarður Atli Þórsson,Þórður Kristinsson skrifar Skoðun Kröfurnar standa enn Georg Páll Skúlason skrifar Skoðun Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason skrifar Skoðun America First – eða America Alone? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Þversögnin í menntamálum Helga María Pálsdóttir skrifar Skoðun Sátt um hvað? Ofbeldi er ekki ágreiningur Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Er samþykki skálkaskjól fyrir skepnuskap ? Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Ósýnileg hamlandi einkenni – þegar baráttan sést ekki Sigrún Heimisdóttir skrifar Skoðun Íslendingar kusu fátækt og einangrun þann 29. ágúst 2026 Jón Frímann Jónsson skrifar Skoðun Innviðirnir verða að ráða hraðanum Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Falleinkunn fyrir Heima-dæmi Sigurður Sævarsson skrifar Skoðun 7 er ekki lengur 7 Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir,Álfhildur Leifsdóttir skrifar Skoðun Þegar sátt er ekki lausnin – hvaða aðrar leiðir eru færar? Kristín Skjaldardóttir,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Margt smátt Sigurður Líndal Þórisson skrifar Skoðun Lífeyrissjóðs tekjur og skerðing ellilífeyris Sigurður Tómas Garðarsson skrifar Skoðun Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason skrifar Sjá meira
Þegar ég flutti til Íslands fyrir mörgum árum horfði ég á íslensk stjórnmál með augum manns sem kom úr allt öðru evrópsku samfélagi. Eins og margir útlendingar reyndi ég fyrst að skilja flokkana út frá einföldum skilgreiningum: hægri, vinstri, frjálslyndir eða íhaldssamir. En með tímanum fór ég að átta mig á því að á Íslandi eru stjórnmál oft dýpra tengd sögu landsins, samfélagsgerðinni og ákveðinni samfélagsmenningu. Undanfarið hef ég velt því fyrir mér hvernig Sjálfstæðisflokkurinn heldur áfram að hafa sterka stöðu, þrátt fyrir gagnrýni, breytingar í samfélaginu og sífellda umræðu um framtíð landsins. Og ég held að útlendingur sem býr hér nógu lengi fari smám saman að skilja hvers vegna. Margir horfa á flokkinn eingöngu út frá hefðbundnum stjórnmálum. En kannski liggur hluti fylgisins líka í einhverju menningarlegu. Sjálft orðið „sjálfstæði“ hefur sérstaka merkingu á Íslandi. Það snýst ekki aðeins um stjórnmál. Það snýst líka um hvernig margir Íslendingar líta á sjálfa sig og landið sitt. Lítið samfélag á eyju langt úti í Atlantshafi sem hefur í gegnum söguna þurft að treysta á eigið úthald, eigin lausnir og ákveðna seiglu. Sem útlendingur hef ég tekið eftir því að margir Íslendingar meta enn mjög ákveðin gildi: sjálfstæði, ábyrgð, vinnusemi, raunsæi og stöðugleika. Jafnvel fólk sem gagnrýnir einstakar ákvarðanir flokksins virðist stundum samt tengja við ákveðna hugmynd um Ísland sem flokkurinn hefur lengi staðið fyrir. Kannski vegna þess að þegar samfélög breytast hratt leitar fólk oft í eitthvað sem veitir tilfinningu fyrir samfellu og festu. Ég held líka að margir útlendingar skilji Ísland aðeins að hluta ef þeir horfa eingöngu á Reykjavík eða umræðuna á samfélagsmiðlum. Það er líka til önnur hlið á Íslandi. Ísland lítilla bæja. Fólks sem vinnur á sjónum, í ferðaþjónustu, iðnaði eða fjölskyldufyrirtækjum. Fólks sem vill breytingar, en ekki of hraðar breytingar. Kannski er sú rödd ekki alltaf sú háværasta. En hún er engu að síður stór hluti af íslensku samfélagi. Þetta þýðir auðvitað ekki að allir eigi að vera sammála Sjálfstæðisflokknum. Lýðræði byggist einmitt á ólíkum skoðunum og opnum umræðum. En eftir að hafa búið hér lengi hef ég smám saman farið að skilja að stuðningur við flokkinn snýst fyrir marga ekki aðeins um einstök kosningamál. Hann snýst líka um ákveðna sýn á Ísland, sjálfstæði og samband einstaklingsins við samfélagið. Og kannski er það einmitt það sem margir útlendingar skilja ekki alveg í byrjun. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.
Skoðun Fjölskyldulíf á eigin ábyrgð Svanfríður Bergvinsdóttir,Elsa Hrönn Gray Auðunsdóttir skrifar
Skoðun Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir skrifar
Skoðun I'm simply the best, better than all the rest...: Skýrt markmið, óskýr framkvæmd og enn ein útgáfan Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar
Skoðun Sameinuðu þjóðirnar í 81 ár: Lýðræði og mannréttindi verja sig ekki sjálf Eva Harðardóttir,Erlingur Erlingsson,Helen María Ólafsdóttir,Páll Ásgeir Davíðsson,Rakel Anna Boulter,Viktoría Valdimarsdóttir,Þorvarður Atli Þórsson,Þórður Kristinsson skrifar
Skoðun Þegar sátt er ekki lausnin – hvaða aðrar leiðir eru færar? Kristín Skjaldardóttir,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar