Hvað ég fór smám saman að skilja um Sjálfstæðisflokkinn Valerio Gargiulo skrifar 18. maí 2026 09:00 Þegar ég flutti til Íslands fyrir mörgum árum horfði ég á íslensk stjórnmál með augum manns sem kom úr allt öðru evrópsku samfélagi. Eins og margir útlendingar reyndi ég fyrst að skilja flokkana út frá einföldum skilgreiningum: hægri, vinstri, frjálslyndir eða íhaldssamir. En með tímanum fór ég að átta mig á því að á Íslandi eru stjórnmál oft dýpra tengd sögu landsins, samfélagsgerðinni og ákveðinni samfélagsmenningu. Undanfarið hef ég velt því fyrir mér hvernig Sjálfstæðisflokkurinn heldur áfram að hafa sterka stöðu, þrátt fyrir gagnrýni, breytingar í samfélaginu og sífellda umræðu um framtíð landsins. Og ég held að útlendingur sem býr hér nógu lengi fari smám saman að skilja hvers vegna. Margir horfa á flokkinn eingöngu út frá hefðbundnum stjórnmálum. En kannski liggur hluti fylgisins líka í einhverju menningarlegu. Sjálft orðið „sjálfstæði“ hefur sérstaka merkingu á Íslandi. Það snýst ekki aðeins um stjórnmál. Það snýst líka um hvernig margir Íslendingar líta á sjálfa sig og landið sitt. Lítið samfélag á eyju langt úti í Atlantshafi sem hefur í gegnum söguna þurft að treysta á eigið úthald, eigin lausnir og ákveðna seiglu. Sem útlendingur hef ég tekið eftir því að margir Íslendingar meta enn mjög ákveðin gildi: sjálfstæði, ábyrgð, vinnusemi, raunsæi og stöðugleika. Jafnvel fólk sem gagnrýnir einstakar ákvarðanir flokksins virðist stundum samt tengja við ákveðna hugmynd um Ísland sem flokkurinn hefur lengi staðið fyrir. Kannski vegna þess að þegar samfélög breytast hratt leitar fólk oft í eitthvað sem veitir tilfinningu fyrir samfellu og festu. Ég held líka að margir útlendingar skilji Ísland aðeins að hluta ef þeir horfa eingöngu á Reykjavík eða umræðuna á samfélagsmiðlum. Það er líka til önnur hlið á Íslandi. Ísland lítilla bæja. Fólks sem vinnur á sjónum, í ferðaþjónustu, iðnaði eða fjölskyldufyrirtækjum. Fólks sem vill breytingar, en ekki of hraðar breytingar. Kannski er sú rödd ekki alltaf sú háværasta. En hún er engu að síður stór hluti af íslensku samfélagi. Þetta þýðir auðvitað ekki að allir eigi að vera sammála Sjálfstæðisflokknum. Lýðræði byggist einmitt á ólíkum skoðunum og opnum umræðum. En eftir að hafa búið hér lengi hef ég smám saman farið að skilja að stuðningur við flokkinn snýst fyrir marga ekki aðeins um einstök kosningamál. Hann snýst líka um ákveðna sýn á Ísland, sjálfstæði og samband einstaklingsins við samfélagið. Og kannski er það einmitt það sem margir útlendingar skilja ekki alveg í byrjun. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Valerio Gargiulo Mest lesið Fatlaðir henda hækjum og blindir fá sýn núna Aðalsteinn Júlíus Magnússon Skoðun Grand Fenwick við Faxaflóa Júlíus Valsson Skoðun „Noregur hefur aðildarviðræður við Evrópusambandið“ Gunnar H. Garðarsson Skoðun Níu atriði til umhugsunar vegna þjóðaratkvæðagreiðslunnar Rúnar Vilhjálmsson Skoðun 66 milljónir verða að 477 milljónum! Runólfur Ágústsson Skoðun Þjóðin og valdið Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun Lygar um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst og aðildarviðræður við Evrópusambandið Kristín Vala Ragnarsdóttir Skoðun Fjölbreyttar þarfir kalla á fjölbreytta fagþekkingu Ulrike Schubert Skoðun Getur bætt efnahagsumhverfið skilað íslenskri fjölskyldu 5–8 milljóna á ári? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Á eigin skinni Gauti Kristmannsson Skoðun Skoðun Skoðun Fjölbreyttar þarfir kalla á fjölbreytta fagþekkingu Ulrike Schubert skrifar Skoðun Fatlaðir henda hækjum og blindir fá sýn núna Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Grand Fenwick við Faxaflóa Júlíus Valsson skrifar Skoðun 66 milljónir verða að 477 milljónum! Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Getur bætt efnahagsumhverfið skilað íslenskri fjölskyldu 5–8 milljóna á ári? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Níu atriði til umhugsunar vegna þjóðaratkvæðagreiðslunnar Rúnar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Ríkisstjórn sem vandar sig ekki veldur skaða Ágúst Elvar Bjarnason skrifar Skoðun Framtíðarsýn um réttlæti og stöðugleika Sandra Sigurðardóttir skrifar Skoðun Á eigin skinni Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Nú á þjóðin leik – já til að sjá 29. ágúst Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Loksins sameinuð! Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Næsta stafræna gjá Íslands er þegar að myndast Stefán Atli Rúnarsson skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur: skýjaborgir eða raunhæf samningsmarkmið? Birgir Finnsson skrifar Skoðun Helvíti hægt Ármann Halldórsson skrifar Skoðun „Noregur hefur aðildarviðræður við Evrópusambandið“ Gunnar H. Garðarsson skrifar Skoðun Umsnúningur hugmyndafræði xD Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Að taka mynd eða að skapa mynd Stefán Hrafn Jónsson skrifar Skoðun Hver er maðurinn? Ragnhildur Jónsdóttir skrifar Skoðun Tækifæri til bættra samganga Arna Lára Jónsdóttir skrifar Skoðun Þjóðin og valdið Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Innihald náms skiptir máli – ekki umbúðirnar! Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Þegar framsetning verður að umbótum Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Lygar um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst og aðildarviðræður við Evrópusambandið Kristín Vala Ragnarsdóttir skrifar Skoðun JÁ til að sjá eða NEI til að bjarga sjálfstæðinu? Jón Daníelsson skrifar Skoðun Verðið er skilgreint – varan ekki Friðrik Björgvinsson skrifar Skoðun Á meðan þjóðin ræðir ESB er heilbrigðiseftirlit sveitarfélaga lagt niður Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Sjáum hvað landsbyggðunum býðst Sæunn Gísladóttir skrifar Skoðun Stríðsglæpamenn á Íslandi Sigurlaug Knudsen,Margrét Kristín Blöndal,Katrín Harðardóttir,Elsa María Blöndal skrifar Skoðun Leiftursókn gegn lýðheilsu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Er Ísland í alvöru svo miklu ríkara en umheimurinn? Egill Almar Ágústsson skrifar Sjá meira
Þegar ég flutti til Íslands fyrir mörgum árum horfði ég á íslensk stjórnmál með augum manns sem kom úr allt öðru evrópsku samfélagi. Eins og margir útlendingar reyndi ég fyrst að skilja flokkana út frá einföldum skilgreiningum: hægri, vinstri, frjálslyndir eða íhaldssamir. En með tímanum fór ég að átta mig á því að á Íslandi eru stjórnmál oft dýpra tengd sögu landsins, samfélagsgerðinni og ákveðinni samfélagsmenningu. Undanfarið hef ég velt því fyrir mér hvernig Sjálfstæðisflokkurinn heldur áfram að hafa sterka stöðu, þrátt fyrir gagnrýni, breytingar í samfélaginu og sífellda umræðu um framtíð landsins. Og ég held að útlendingur sem býr hér nógu lengi fari smám saman að skilja hvers vegna. Margir horfa á flokkinn eingöngu út frá hefðbundnum stjórnmálum. En kannski liggur hluti fylgisins líka í einhverju menningarlegu. Sjálft orðið „sjálfstæði“ hefur sérstaka merkingu á Íslandi. Það snýst ekki aðeins um stjórnmál. Það snýst líka um hvernig margir Íslendingar líta á sjálfa sig og landið sitt. Lítið samfélag á eyju langt úti í Atlantshafi sem hefur í gegnum söguna þurft að treysta á eigið úthald, eigin lausnir og ákveðna seiglu. Sem útlendingur hef ég tekið eftir því að margir Íslendingar meta enn mjög ákveðin gildi: sjálfstæði, ábyrgð, vinnusemi, raunsæi og stöðugleika. Jafnvel fólk sem gagnrýnir einstakar ákvarðanir flokksins virðist stundum samt tengja við ákveðna hugmynd um Ísland sem flokkurinn hefur lengi staðið fyrir. Kannski vegna þess að þegar samfélög breytast hratt leitar fólk oft í eitthvað sem veitir tilfinningu fyrir samfellu og festu. Ég held líka að margir útlendingar skilji Ísland aðeins að hluta ef þeir horfa eingöngu á Reykjavík eða umræðuna á samfélagsmiðlum. Það er líka til önnur hlið á Íslandi. Ísland lítilla bæja. Fólks sem vinnur á sjónum, í ferðaþjónustu, iðnaði eða fjölskyldufyrirtækjum. Fólks sem vill breytingar, en ekki of hraðar breytingar. Kannski er sú rödd ekki alltaf sú háværasta. En hún er engu að síður stór hluti af íslensku samfélagi. Þetta þýðir auðvitað ekki að allir eigi að vera sammála Sjálfstæðisflokknum. Lýðræði byggist einmitt á ólíkum skoðunum og opnum umræðum. En eftir að hafa búið hér lengi hef ég smám saman farið að skilja að stuðningur við flokkinn snýst fyrir marga ekki aðeins um einstök kosningamál. Hann snýst líka um ákveðna sýn á Ísland, sjálfstæði og samband einstaklingsins við samfélagið. Og kannski er það einmitt það sem margir útlendingar skilja ekki alveg í byrjun. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.
Lygar um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst og aðildarviðræður við Evrópusambandið Kristín Vala Ragnarsdóttir Skoðun
Getur bætt efnahagsumhverfið skilað íslenskri fjölskyldu 5–8 milljóna á ári? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Skoðun Getur bætt efnahagsumhverfið skilað íslenskri fjölskyldu 5–8 milljóna á ári? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Lygar um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst og aðildarviðræður við Evrópusambandið Kristín Vala Ragnarsdóttir skrifar
Skoðun Á meðan þjóðin ræðir ESB er heilbrigðiseftirlit sveitarfélaga lagt niður Sigrún Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Stríðsglæpamenn á Íslandi Sigurlaug Knudsen,Margrét Kristín Blöndal,Katrín Harðardóttir,Elsa María Blöndal skrifar
Lygar um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst og aðildarviðræður við Evrópusambandið Kristín Vala Ragnarsdóttir Skoðun
Getur bætt efnahagsumhverfið skilað íslenskri fjölskyldu 5–8 milljóna á ári? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun