Fjölbreytt námsmat Steinn Jóhannsson skrifar 4. september 2025 10:03 Undanfarið hefur verið fjallað um nýtt samræmt mælitæki Miðstöðvar menntunar og skólaþjónustu (MMS), ekki síst eftir að frumvarp um nýtt námsmat var samþykkt í sumar. Nafn mælitækisins er Matsferill sem er safn mælitækja fyrir skóla til að mæla og meta námsframvindu barna. Því ber að fagna að mælitækjum fyrir grunnskóla landsins sé fjölgað því að ekkert eitt mælitæki getur mælt alla þá þekkingu, hæfni og leikni sem nemendur búa yfir. Samræmd próf hafa verið fyrirferðarmikil í umræðunni og nú verður nýtt samræmt námsmat í íslensku og stærðfræði hluti af Matsferli MMS. Samræmt námsmat getur reynst sveitarfélögum mikilvægt til að bera sig saman og sjá hvernig námsárangur hefur þróast yfir langan tíma og til að meta ákveðnar framfarir. Mikilvægt er að gera sér grein fyrir og muna að samræmt námsmat/samræmd próf mæla aðeins afmarkaða hæfni og eru því aðeins eitt mælitæki af mörgum. Með fjölbreyttu námsmati eru meiri líkur á að allir nemendur geti blómstrað, hvort sem það er í prófum, einstaklings- eða hópverkefnum, ritgerðum, verklegum æfingum, framsögum, o.fl. Námsmatið á að endurspegla fjölbreytta hæfni nemenda og það þurfum við að standa vörð um. Nemendur nota mismunandi aðferðir við að tileinka sér námsefni og fjölbreytt námsmat gefur betri heildarmynd af hverjum nemenda. Höldum líka til haga að fjölbreytt námsmat gerir nám áhugaverðara og jafnvel meira spennandi fyrir fleiri og ýtir undir sköpunargáfu nemenda sem mun nýtast í veröld sem breytist hratt. Nútíma störf krefjast fjölbreyttrar þekkingar, leikni og hæfni og því er eðlilegt að gera kröfu um að námsmat sé fjölbreytt og jafnvel síbreytilegt í takt við þarfirnar hverju sinni. Námsmat á ekki að vera íhaldssamt og bundið eingöngu við samræmd próf í fáum greinum. Nauðsynlegt er að til staðar sé námsefni sem styður vel við námsmatið og gefur kennurum tækifæri á að fara ólíkar leiðir í átt að fjölbreyttu námsmati. Mestu skiptir að námsmat sé gagnsætt og auðskiljanlegt og með góðri og uppbyggilegri endurgjöf. Þannig getur námsmatið hjálpað foreldrum að fylgjast með námi barna sinna, framförum og hvar aðstoðar er þörf. Áhugi foreldra er alltaf hvatning fyrir nemendur og í gegnum samtal út frá námsmatinu fá foreldrar betri innsýn í skólastarfið og það sem er efst á baugi hverju sinni. Stöndum saman um hagsmuni barnanna og hvetjum þau til dáða þannig að öll börn fái tækifæri til að blómstra í skólastarfinu á sínum forsendum. Höfundur er sviðsstjóri skóla- og frístundasviðs Reykjavíkurborgar. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Skóla- og menntamál Grunnskólar Reykjavík Steinn Jóhannsson Mest lesið Vegatollar Borgarlínu - Refsiaðgerð gegn venjulegu fólki Sigfús Aðalsteinsson,Baldur Borgþórsson,Hlynur Áskelsson Skoðun Innrás og forsetarán í Venesúela – hvað tekur við? Gylfi Páll Hersir: Skoðun Bayes-reglan og rökrétt hugsun Arnar Sigurðsson Skoðun RESCALED Guðmundur Ingi Þóroddsson Skoðun Veit fólk á samfélagsmiðlum allt um getnaðarvarnir? Jórunn Oddsdóttir,Steinunn Zophoníasdóttir Skoðun Edrúar febrúar – um fíkn, neyslu og bata Elín A. Eyfjörð Ármannsdóttir Skoðun Af hverju var snjóflóðið á Flateyri ekki rannsakað? Sóley Eiríksdóttir Skoðun Af sköpunargleði Viðskiptaráðs Jean-Rémi Chareyre Skoðun Gróska í starfsemi leikskóla Reykjavíkurborgar – áfram leikskólar Steinn Jóhannsson,Ólafur Brynjar Bjarkason Skoðun Matvælaöryggi og forvarnir Hanna Lóa Skúladóttir,Guðrún Adolfsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Af sköpunargleði Viðskiptaráðs Jean-Rémi Chareyre skrifar Skoðun Þegar börn læra réttindi sín – og við lærum með þeim Lilja Marta Jökulsdóttir skrifar Skoðun Edrúar febrúar – um fíkn, neyslu og bata Elín A. Eyfjörð Ármannsdóttir skrifar Skoðun Þegar kerfið sjálft skapar álagið Eydís Sara Óskarsdóttir skrifar Skoðun Varnir Evrópu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Sjálfbærni sem samkeppnisforskot fyrir minni fyrirtæki Eva Magnúsdóttir skrifar Skoðun Gróska í starfsemi leikskóla Reykjavíkurborgar – áfram leikskólar Steinn Jóhannsson,Ólafur Brynjar Bjarkason skrifar Skoðun RESCALED Guðmundur Ingi Þóroddsson skrifar Skoðun Matvælaöryggi og forvarnir Hanna Lóa Skúladóttir,Guðrún Adolfsdóttir skrifar Skoðun Sjálfseignarbændur eða leiguliðar Kristófer Alex Guðmundsson skrifar Skoðun Veit fólk á samfélagsmiðlum allt um getnaðarvarnir? Jórunn Oddsdóttir,Steinunn Zophoníasdóttir skrifar Skoðun Umferð akandi, hjólreiðar fólki, rafhlaupahjolafolki og gangandi vegfarendur Össur Pétur Valdimarsson skrifar Skoðun Rússnesk skemmdarverk, innviðir og Ísland Kristinn Hróbjartsson skrifar Skoðun Af hverju var snjóflóðið á Flateyri ekki rannsakað? Sóley Eiríksdóttir skrifar Skoðun Bayes-reglan og rökrétt hugsun Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Samgöngumál á Suðurlandi Þórir N. Kjartansson Vík skrifar Skoðun Innrás og forsetarán í Venesúela – hvað tekur við? Gylfi Páll Hersir: skrifar Skoðun Hjúkrunarrýmum fækkaði árin 2019-2024 - miðað við fjölgun aldraðra Alma D. Möller skrifar Skoðun Lilja er Framsókn Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Forsætisráðherra fjarlægist atvinnulífið Bergþór Ólason skrifar Skoðun Að fljóta sofandi að feigðarósi í boði Viðskiptaráðs Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Traust, trúverðugleiki og heilindi Hafdís Hrönn Hafsteinsdóttir skrifar Skoðun Er Reykjavík virkilega dreifð? Gögn segja annað Finnur Hrafn Jónsson skrifar Skoðun Vegatollar Borgarlínu - Refsiaðgerð gegn venjulegu fólki Sigfús Aðalsteinsson,Baldur Borgþórsson,Hlynur Áskelsson skrifar Skoðun Við styðjum kollega okkar á bráðamóttöku Landspítalans! Guðrún Árný Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Byggjum upp færni til sjálfsstæðrar búsetu – ekki bara hjúkrunarheimili Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Reykjavík er hvorki gjaldþrota né ofurþétt Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Tryggjum orkuskipti og almannahag Oddný Harðardóttir,Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun Útverðir góðmennskunnar Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Jöfn tækifæri barna, betra samfélag og bjartari framtíð Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir skrifar Sjá meira
Undanfarið hefur verið fjallað um nýtt samræmt mælitæki Miðstöðvar menntunar og skólaþjónustu (MMS), ekki síst eftir að frumvarp um nýtt námsmat var samþykkt í sumar. Nafn mælitækisins er Matsferill sem er safn mælitækja fyrir skóla til að mæla og meta námsframvindu barna. Því ber að fagna að mælitækjum fyrir grunnskóla landsins sé fjölgað því að ekkert eitt mælitæki getur mælt alla þá þekkingu, hæfni og leikni sem nemendur búa yfir. Samræmd próf hafa verið fyrirferðarmikil í umræðunni og nú verður nýtt samræmt námsmat í íslensku og stærðfræði hluti af Matsferli MMS. Samræmt námsmat getur reynst sveitarfélögum mikilvægt til að bera sig saman og sjá hvernig námsárangur hefur þróast yfir langan tíma og til að meta ákveðnar framfarir. Mikilvægt er að gera sér grein fyrir og muna að samræmt námsmat/samræmd próf mæla aðeins afmarkaða hæfni og eru því aðeins eitt mælitæki af mörgum. Með fjölbreyttu námsmati eru meiri líkur á að allir nemendur geti blómstrað, hvort sem það er í prófum, einstaklings- eða hópverkefnum, ritgerðum, verklegum æfingum, framsögum, o.fl. Námsmatið á að endurspegla fjölbreytta hæfni nemenda og það þurfum við að standa vörð um. Nemendur nota mismunandi aðferðir við að tileinka sér námsefni og fjölbreytt námsmat gefur betri heildarmynd af hverjum nemenda. Höldum líka til haga að fjölbreytt námsmat gerir nám áhugaverðara og jafnvel meira spennandi fyrir fleiri og ýtir undir sköpunargáfu nemenda sem mun nýtast í veröld sem breytist hratt. Nútíma störf krefjast fjölbreyttrar þekkingar, leikni og hæfni og því er eðlilegt að gera kröfu um að námsmat sé fjölbreytt og jafnvel síbreytilegt í takt við þarfirnar hverju sinni. Námsmat á ekki að vera íhaldssamt og bundið eingöngu við samræmd próf í fáum greinum. Nauðsynlegt er að til staðar sé námsefni sem styður vel við námsmatið og gefur kennurum tækifæri á að fara ólíkar leiðir í átt að fjölbreyttu námsmati. Mestu skiptir að námsmat sé gagnsætt og auðskiljanlegt og með góðri og uppbyggilegri endurgjöf. Þannig getur námsmatið hjálpað foreldrum að fylgjast með námi barna sinna, framförum og hvar aðstoðar er þörf. Áhugi foreldra er alltaf hvatning fyrir nemendur og í gegnum samtal út frá námsmatinu fá foreldrar betri innsýn í skólastarfið og það sem er efst á baugi hverju sinni. Stöndum saman um hagsmuni barnanna og hvetjum þau til dáða þannig að öll börn fái tækifæri til að blómstra í skólastarfinu á sínum forsendum. Höfundur er sviðsstjóri skóla- og frístundasviðs Reykjavíkurborgar.
Vegatollar Borgarlínu - Refsiaðgerð gegn venjulegu fólki Sigfús Aðalsteinsson,Baldur Borgþórsson,Hlynur Áskelsson Skoðun
Veit fólk á samfélagsmiðlum allt um getnaðarvarnir? Jórunn Oddsdóttir,Steinunn Zophoníasdóttir Skoðun
Gróska í starfsemi leikskóla Reykjavíkurborgar – áfram leikskólar Steinn Jóhannsson,Ólafur Brynjar Bjarkason Skoðun
Skoðun Gróska í starfsemi leikskóla Reykjavíkurborgar – áfram leikskólar Steinn Jóhannsson,Ólafur Brynjar Bjarkason skrifar
Skoðun Veit fólk á samfélagsmiðlum allt um getnaðarvarnir? Jórunn Oddsdóttir,Steinunn Zophoníasdóttir skrifar
Skoðun Umferð akandi, hjólreiðar fólki, rafhlaupahjolafolki og gangandi vegfarendur Össur Pétur Valdimarsson skrifar
Skoðun Vegatollar Borgarlínu - Refsiaðgerð gegn venjulegu fólki Sigfús Aðalsteinsson,Baldur Borgþórsson,Hlynur Áskelsson skrifar
Skoðun Byggjum upp færni til sjálfsstæðrar búsetu – ekki bara hjúkrunarheimili Gunnlaugur Már Briem skrifar
Skoðun Jöfn tækifæri barna, betra samfélag og bjartari framtíð Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir skrifar
Vegatollar Borgarlínu - Refsiaðgerð gegn venjulegu fólki Sigfús Aðalsteinsson,Baldur Borgþórsson,Hlynur Áskelsson Skoðun
Veit fólk á samfélagsmiðlum allt um getnaðarvarnir? Jórunn Oddsdóttir,Steinunn Zophoníasdóttir Skoðun
Gróska í starfsemi leikskóla Reykjavíkurborgar – áfram leikskólar Steinn Jóhannsson,Ólafur Brynjar Bjarkason Skoðun