Betri borg fyrir börn - og alla aðra Kristinn Jón Ólafsson skrifar 12. mars 2026 08:31 Undanfarin ár hafa Píratar lagt sérstaka áherslu á að gera Reykjavík að borg þar sem börn og fjölskyldur fá raunverulegan forgang. Frá snemmtækri íhlutun í skólum til frístundastyrkja, gjaldfrjálsra almenningssamgangna og aukins aðgengis að íþróttum og menningu. Markmiðið er að byggja borg þar sem hvert barn fær tækifæri til að blómstra á eigin forsendum. Kerfið endurhugsað Eitt skýrasta dæmið um þessa sýn er verkefnið ,,Betri borg fyrir börn” sem Píratar hafa leitt. Þar hefur þjónusta við börn og fjölskyldur verið endurhugsuð frá grunni. Í stað þess að foreldrar þurfi að leita á milli kerfa, eyðublaða og stofnana - vinna skólar, frístundamiðstöðvar og velferðarþjónusta nú betur saman að því að grípa börnin sem þurfa á stuðningi að halda. Og nú er hafin vinna við að innleiða starfsemi menningar- og íþróttasviðs inn í verkefnið í auknum mæli. Betri stuðningur fyrir börn þýðir einfaldara og streituminna líf fyrir foreldra. Umsóknir sem áður voru á pappír og fólu í sér bið sem var áður talin í mánuðum, er nú talin í dögum og hefur færst yfir í stafrænar lausnir. Kennarar, foreldrar og sérfræðingar hafa betra aðgengi að upplýsingum og geta brugðist fyrr við þegar barn þarf aðstoð. Lausnateymi sem innihalda sérkennslustjóra, sálfræðing, félagsráðgjafa og heilbrigðisstarfsmann starfa inni á vettvangi barnanna með það að markmiði að grípa snemma inn í og styðja við hvert barn áður en vandinn verður stærri. Árangur sem tekið er eftir Og þetta skilar árangri. 94% kennara segja að þjónusta lausnateyma hafi farið fram úr væntingum. Betri borg fyrir börn hefur ekki aðeins einfaldað kerfið og gert okkur þannig kleift að grípa börn fyrr heldur hefur verkefnið gert kerfið allt mannlegra. Mannlegra kerfi eykur mikilvægt traust, byggir brýr á milli fólks og skapar sveigjanleika til að mæta fólki þar sem það er. Þetta er einmitt kjarninn í Pírata hugsuninni, að móta kerfin eftir þörfum íbúa. Þessi nálgun hefur vakið athygli langt út fyrir landsteinana. Verkefnið hefur meðal annars hlotið Gullverðlaun Seoul Smart City Prize og þróunarstyrk frá Bloomberg upp á hundruði milljóna króna. Í erlendum fjölmiðlum hefur verið bent á Reykjavík sem fyrirmynd um hvernig opinber þjónusta getur nýtt stafrænar lausnir, gögn og nútíma aðferðafræði til að einfalda líf fólks. Mikil vinna hefur farið fram innan borgarinnar við breytingar á ferlum, verklagi og uppbyggingu nútíma stafrænna innviða undanfarin ár. Áhrifin sjást víða. Stafræn innritun í grunnskóla sem er nú að raungerast á landsvísu á næstu dögum byggir að stórum hluta á þeirri vinnu sem hófst í Reykjavík. Sama má segja um verkefni eins og ,,Miðju máls og læsis”, sem veitir kennurum og starfsfólki skólanna stuðning, ráðgjöf og fræðslu varðandi málþroska, læsi, íslensku sem annað mál, fjöltyngi og fjölmenningu. Um er að ræða fyrirmyndar verkefni sem hafa kviknað og þróast innan Reykjavíkurborgar sem ný Miðstöð menntunar- og skólaþjónustu tekur nú við keflinu á og skalar upp á landsvísu. Aukið frelsi og aðgengi barna að sameiginlegum gæðum Að byggja betri borg fyrir börn snýst ekki bara um bætta þjónustu, hún snýst líka um daglegt líf fjölskyldna og aðgengi fólks að þeim sameiginlegu gæðum sem borgin býður upp á. Þess vegna var frístundastyrkurinn hækkaður um 50% - í 75 þús. kr. - strax í upphafi kjörtímabilsins. Aðgengi barna að íþróttum og menningu er fjárfesting sem skilar sér margfalt til baka. Frá 1. maí fá svo öll grunnskólabörn frítt í strætó, sem gerir þeim kleift að ferðast sjálfstætt um borgina til skóla, tómstunda og vina. Í mínum störfum sem fyrsti varaborgarfulltrúi Pírata hef ég m.a. beitt mér fyrir því að sund verði gjaldfrjálst fyrir öll börn til 18 ára aldurs og að boðið verði upp á ungmennakort sem tryggja 18 til 24 ára aðgang að sundlaugum, söfnum og Ylströnd á afslætti. Allt eru þetta mikilvæg skref til að auka vellíðan barna og ungmenna í Reykjavík og létta undir með fjölskyldum. Fjárfesting í framtíðinni Píratar hafa lagt mikla áherslu á að styrkja samfélagið í kringum börnin. Félagsmiðstöðvar og frístundaheimili borgarinnar gegna þar lykilhlutverki. Borgin er leiðandi í þróun frístundastarfs svo eftir er tekið - þar sem félagsfærni, sjálfsmynd og lýðræðisvitund ungmennanna er ræktuð. Sköpunar- og tækniverið Mixtúra hjálpar unga fólkinu að læra um stafræna tækni og borgaravitund. Íslenskuver styðja við fjöltyngi og fjölmenningu, og í Breiðholtinu er markvisst unnið í því að virkja fleiri börn til þátttöku í íþróttum og menningu. Á sama tíma viljum við að borgin sjálf sé leikvöllur fyrir fjölskyldur. Lengri opnunartími bókasafna, fjölbreytt útivistar afþreyjing og nýjar hugmyndir eins og snjóframleiðsla í Ártúnsbrekkunni gera það auðveldara fyrir börn og foreldra að njóta borgarinnar saman. Þegar við setjum börn í forgang erum við ekki bara að fjárfesta í þeirra velferð. Við erum að byggja samfélag sem er öruggara, skapandi og skemmtilegra fyrir alla. Reykjavík getur haldið áfram að vera borg sem styður við börn, fjölskyldur og framtíðina. Og það er verkefni sem Píratar munu halda áfram að leiða - fáum við umboð til þess. Höfundur er nýkjörinn oddviti Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosninga. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Reykjavík Píratar Börn og uppeldi Kristinn Jón Ólafsson Mest lesið Getur maður dansað sig út úr depurð? Guðjón Ágústsson Skoðun Þið eruð trömpistar ... sagði orkuráðherra Kristín Helga Gunnarsdóttir Skoðun 48 manna stjórn – er þess virkilega þörf? Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir Skoðun Vinnuvernd er líka sjálfsvígsforvörn Carmen Maja Valencia Skoðun Háskólar eiga að leggja áherslu á árangur, ekki fólk Aðalbjörn Jóhannsson Skoðun Menntun þarf ekki að þýða tekjutap Ólína Kjerúlf Þorvarðardóttir Skoðun Konur fjárfestum! Iða Brá Benediktsdóttir Skoðun Þau sem eftir sitja Auður Erla Gunnarsdóttir Skoðun 20 kíló af þjóðarskömm Hjálmtýr Heiðdal Skoðun Þegar að náttúruvernd fer úr tísku Halla Hrund Logadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Getur maður dansað sig út úr depurð? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Vinnuvernd er líka sjálfsvígsforvörn Carmen Maja Valencia skrifar Skoðun Á allt Ísland heima á höfuðborgarsvæðinu? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Reykjanesundrið - næsti kafli Berglind Ragnarsdóttir skrifar Skoðun Ekkert að spila um Sigurður Hallur Jónsson skrifar Skoðun HMS vill dýrari byggingar Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Þegar að náttúruvernd fer úr tísku Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Þið eruð trömpistar ... sagði orkuráðherra Kristín Helga Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Konur fjárfestum! Iða Brá Benediktsdóttir skrifar Skoðun Hvað gerist þegar ótti er endurtekinn nógu oft til að fordómar fari að líta út eins og heilbrigð skynsemi? Inga V. Henriksen Bergdal skrifar Skoðun 48 manna stjórn – er þess virkilega þörf? Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir skrifar Skoðun Má segja að börn á Íslandi hafi það gott? Hjördís Eva Þórðardóttir skrifar Skoðun Þau sem eftir sitja Auður Erla Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35 borgar ekki reikningana Elliði Vignisson skrifar Skoðun Háskólar eiga að leggja áherslu á árangur, ekki fólk Aðalbjörn Jóhannsson skrifar Skoðun Von er ekki aðgerð Hermína Gunnþórsdóttir,Sigrún Helga Snæbjörnsdóttir skrifar Skoðun Kílómetragjald á umönnun Alma Ýr Ingólfsdóttir,Guðmundur Ármann Pétursson,Stefanía Hulda Marteinsdóttir,Vigdís Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Við erum náttúran – náttúran er við Harpa Fönn Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Frjósemisvarðveisla; Jafnt aðgengi að framtíðinni Ragnhildur Þóra Hafsteinsdóttir skrifar Skoðun Byggjum upp netöryggisgetu og fögnum áfangasigrum Hrannar Ásgrímsson skrifar Skoðun Menntun þarf ekki að þýða tekjutap Ólína Kjerúlf Þorvarðardóttir skrifar Skoðun Kostir og gallar Schengen Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun 20 kíló af þjóðarskömm Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Hvað breyttist þegar þjóðin sagði nei? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Stjórnun gervigreindar og öryggi Marinó G. Njálsson skrifar Skoðun Hafrannsóknastofnun vissi af gloppunni en gerði ekkert Þórólfur Júlían Dagsson skrifar Skoðun Reikningurinn sem svefninn getur ekki borgað Grétar Þór Guðjohnsen skrifar Skoðun Er þetta allt sama tóbakið? Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Danski bærinn Akureyri Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Píeta samtökin í 10 ár Hildur Eir Bolladóttir skrifar Sjá meira
Undanfarin ár hafa Píratar lagt sérstaka áherslu á að gera Reykjavík að borg þar sem börn og fjölskyldur fá raunverulegan forgang. Frá snemmtækri íhlutun í skólum til frístundastyrkja, gjaldfrjálsra almenningssamgangna og aukins aðgengis að íþróttum og menningu. Markmiðið er að byggja borg þar sem hvert barn fær tækifæri til að blómstra á eigin forsendum. Kerfið endurhugsað Eitt skýrasta dæmið um þessa sýn er verkefnið ,,Betri borg fyrir börn” sem Píratar hafa leitt. Þar hefur þjónusta við börn og fjölskyldur verið endurhugsuð frá grunni. Í stað þess að foreldrar þurfi að leita á milli kerfa, eyðublaða og stofnana - vinna skólar, frístundamiðstöðvar og velferðarþjónusta nú betur saman að því að grípa börnin sem þurfa á stuðningi að halda. Og nú er hafin vinna við að innleiða starfsemi menningar- og íþróttasviðs inn í verkefnið í auknum mæli. Betri stuðningur fyrir börn þýðir einfaldara og streituminna líf fyrir foreldra. Umsóknir sem áður voru á pappír og fólu í sér bið sem var áður talin í mánuðum, er nú talin í dögum og hefur færst yfir í stafrænar lausnir. Kennarar, foreldrar og sérfræðingar hafa betra aðgengi að upplýsingum og geta brugðist fyrr við þegar barn þarf aðstoð. Lausnateymi sem innihalda sérkennslustjóra, sálfræðing, félagsráðgjafa og heilbrigðisstarfsmann starfa inni á vettvangi barnanna með það að markmiði að grípa snemma inn í og styðja við hvert barn áður en vandinn verður stærri. Árangur sem tekið er eftir Og þetta skilar árangri. 94% kennara segja að þjónusta lausnateyma hafi farið fram úr væntingum. Betri borg fyrir börn hefur ekki aðeins einfaldað kerfið og gert okkur þannig kleift að grípa börn fyrr heldur hefur verkefnið gert kerfið allt mannlegra. Mannlegra kerfi eykur mikilvægt traust, byggir brýr á milli fólks og skapar sveigjanleika til að mæta fólki þar sem það er. Þetta er einmitt kjarninn í Pírata hugsuninni, að móta kerfin eftir þörfum íbúa. Þessi nálgun hefur vakið athygli langt út fyrir landsteinana. Verkefnið hefur meðal annars hlotið Gullverðlaun Seoul Smart City Prize og þróunarstyrk frá Bloomberg upp á hundruði milljóna króna. Í erlendum fjölmiðlum hefur verið bent á Reykjavík sem fyrirmynd um hvernig opinber þjónusta getur nýtt stafrænar lausnir, gögn og nútíma aðferðafræði til að einfalda líf fólks. Mikil vinna hefur farið fram innan borgarinnar við breytingar á ferlum, verklagi og uppbyggingu nútíma stafrænna innviða undanfarin ár. Áhrifin sjást víða. Stafræn innritun í grunnskóla sem er nú að raungerast á landsvísu á næstu dögum byggir að stórum hluta á þeirri vinnu sem hófst í Reykjavík. Sama má segja um verkefni eins og ,,Miðju máls og læsis”, sem veitir kennurum og starfsfólki skólanna stuðning, ráðgjöf og fræðslu varðandi málþroska, læsi, íslensku sem annað mál, fjöltyngi og fjölmenningu. Um er að ræða fyrirmyndar verkefni sem hafa kviknað og þróast innan Reykjavíkurborgar sem ný Miðstöð menntunar- og skólaþjónustu tekur nú við keflinu á og skalar upp á landsvísu. Aukið frelsi og aðgengi barna að sameiginlegum gæðum Að byggja betri borg fyrir börn snýst ekki bara um bætta þjónustu, hún snýst líka um daglegt líf fjölskyldna og aðgengi fólks að þeim sameiginlegu gæðum sem borgin býður upp á. Þess vegna var frístundastyrkurinn hækkaður um 50% - í 75 þús. kr. - strax í upphafi kjörtímabilsins. Aðgengi barna að íþróttum og menningu er fjárfesting sem skilar sér margfalt til baka. Frá 1. maí fá svo öll grunnskólabörn frítt í strætó, sem gerir þeim kleift að ferðast sjálfstætt um borgina til skóla, tómstunda og vina. Í mínum störfum sem fyrsti varaborgarfulltrúi Pírata hef ég m.a. beitt mér fyrir því að sund verði gjaldfrjálst fyrir öll börn til 18 ára aldurs og að boðið verði upp á ungmennakort sem tryggja 18 til 24 ára aðgang að sundlaugum, söfnum og Ylströnd á afslætti. Allt eru þetta mikilvæg skref til að auka vellíðan barna og ungmenna í Reykjavík og létta undir með fjölskyldum. Fjárfesting í framtíðinni Píratar hafa lagt mikla áherslu á að styrkja samfélagið í kringum börnin. Félagsmiðstöðvar og frístundaheimili borgarinnar gegna þar lykilhlutverki. Borgin er leiðandi í þróun frístundastarfs svo eftir er tekið - þar sem félagsfærni, sjálfsmynd og lýðræðisvitund ungmennanna er ræktuð. Sköpunar- og tækniverið Mixtúra hjálpar unga fólkinu að læra um stafræna tækni og borgaravitund. Íslenskuver styðja við fjöltyngi og fjölmenningu, og í Breiðholtinu er markvisst unnið í því að virkja fleiri börn til þátttöku í íþróttum og menningu. Á sama tíma viljum við að borgin sjálf sé leikvöllur fyrir fjölskyldur. Lengri opnunartími bókasafna, fjölbreytt útivistar afþreyjing og nýjar hugmyndir eins og snjóframleiðsla í Ártúnsbrekkunni gera það auðveldara fyrir börn og foreldra að njóta borgarinnar saman. Þegar við setjum börn í forgang erum við ekki bara að fjárfesta í þeirra velferð. Við erum að byggja samfélag sem er öruggara, skapandi og skemmtilegra fyrir alla. Reykjavík getur haldið áfram að vera borg sem styður við börn, fjölskyldur og framtíðina. Og það er verkefni sem Píratar munu halda áfram að leiða - fáum við umboð til þess. Höfundur er nýkjörinn oddviti Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosninga.
Skoðun Hvað gerist þegar ótti er endurtekinn nógu oft til að fordómar fari að líta út eins og heilbrigð skynsemi? Inga V. Henriksen Bergdal skrifar
Skoðun Kílómetragjald á umönnun Alma Ýr Ingólfsdóttir,Guðmundur Ármann Pétursson,Stefanía Hulda Marteinsdóttir,Vigdís Gunnarsdóttir skrifar