Betri borg fyrir börn - og alla aðra Kristinn Jón Ólafsson skrifar 12. mars 2026 08:31 Undanfarin ár hafa Píratar lagt sérstaka áherslu á að gera Reykjavík að borg þar sem börn og fjölskyldur fá raunverulegan forgang. Frá snemmtækri íhlutun í skólum til frístundastyrkja, gjaldfrjálsra almenningssamgangna og aukins aðgengis að íþróttum og menningu. Markmiðið er að byggja borg þar sem hvert barn fær tækifæri til að blómstra á eigin forsendum. Kerfið endurhugsað Eitt skýrasta dæmið um þessa sýn er verkefnið ,,Betri borg fyrir börn” sem Píratar hafa leitt. Þar hefur þjónusta við börn og fjölskyldur verið endurhugsuð frá grunni. Í stað þess að foreldrar þurfi að leita á milli kerfa, eyðublaða og stofnana - vinna skólar, frístundamiðstöðvar og velferðarþjónusta nú betur saman að því að grípa börnin sem þurfa á stuðningi að halda. Og nú er hafin vinna við að innleiða starfsemi menningar- og íþróttasviðs inn í verkefnið í auknum mæli. Betri stuðningur fyrir börn þýðir einfaldara og streituminna líf fyrir foreldra. Umsóknir sem áður voru á pappír og fólu í sér bið sem var áður talin í mánuðum, er nú talin í dögum og hefur færst yfir í stafrænar lausnir. Kennarar, foreldrar og sérfræðingar hafa betra aðgengi að upplýsingum og geta brugðist fyrr við þegar barn þarf aðstoð. Lausnateymi sem innihalda sérkennslustjóra, sálfræðing, félagsráðgjafa og heilbrigðisstarfsmann starfa inni á vettvangi barnanna með það að markmiði að grípa snemma inn í og styðja við hvert barn áður en vandinn verður stærri. Árangur sem tekið er eftir Og þetta skilar árangri. 94% kennara segja að þjónusta lausnateyma hafi farið fram úr væntingum. Betri borg fyrir börn hefur ekki aðeins einfaldað kerfið og gert okkur þannig kleift að grípa börn fyrr heldur hefur verkefnið gert kerfið allt mannlegra. Mannlegra kerfi eykur mikilvægt traust, byggir brýr á milli fólks og skapar sveigjanleika til að mæta fólki þar sem það er. Þetta er einmitt kjarninn í Pírata hugsuninni, að móta kerfin eftir þörfum íbúa. Þessi nálgun hefur vakið athygli langt út fyrir landsteinana. Verkefnið hefur meðal annars hlotið Gullverðlaun Seoul Smart City Prize og þróunarstyrk frá Bloomberg upp á hundruði milljóna króna. Í erlendum fjölmiðlum hefur verið bent á Reykjavík sem fyrirmynd um hvernig opinber þjónusta getur nýtt stafrænar lausnir, gögn og nútíma aðferðafræði til að einfalda líf fólks. Mikil vinna hefur farið fram innan borgarinnar við breytingar á ferlum, verklagi og uppbyggingu nútíma stafrænna innviða undanfarin ár. Áhrifin sjást víða. Stafræn innritun í grunnskóla sem er nú að raungerast á landsvísu á næstu dögum byggir að stórum hluta á þeirri vinnu sem hófst í Reykjavík. Sama má segja um verkefni eins og ,,Miðju máls og læsis”, sem veitir kennurum og starfsfólki skólanna stuðning, ráðgjöf og fræðslu varðandi málþroska, læsi, íslensku sem annað mál, fjöltyngi og fjölmenningu. Um er að ræða fyrirmyndar verkefni sem hafa kviknað og þróast innan Reykjavíkurborgar sem ný Miðstöð menntunar- og skólaþjónustu tekur nú við keflinu á og skalar upp á landsvísu. Aukið frelsi og aðgengi barna að sameiginlegum gæðum Að byggja betri borg fyrir börn snýst ekki bara um bætta þjónustu, hún snýst líka um daglegt líf fjölskyldna og aðgengi fólks að þeim sameiginlegu gæðum sem borgin býður upp á. Þess vegna var frístundastyrkurinn hækkaður um 50% - í 75 þús. kr. - strax í upphafi kjörtímabilsins. Aðgengi barna að íþróttum og menningu er fjárfesting sem skilar sér margfalt til baka. Frá 1. maí fá svo öll grunnskólabörn frítt í strætó, sem gerir þeim kleift að ferðast sjálfstætt um borgina til skóla, tómstunda og vina. Í mínum störfum sem fyrsti varaborgarfulltrúi Pírata hef ég m.a. beitt mér fyrir því að sund verði gjaldfrjálst fyrir öll börn til 18 ára aldurs og að boðið verði upp á ungmennakort sem tryggja 18 til 24 ára aðgang að sundlaugum, söfnum og Ylströnd á afslætti. Allt eru þetta mikilvæg skref til að auka vellíðan barna og ungmenna í Reykjavík og létta undir með fjölskyldum. Fjárfesting í framtíðinni Píratar hafa lagt mikla áherslu á að styrkja samfélagið í kringum börnin. Félagsmiðstöðvar og frístundaheimili borgarinnar gegna þar lykilhlutverki. Borgin er leiðandi í þróun frístundastarfs svo eftir er tekið - þar sem félagsfærni, sjálfsmynd og lýðræðisvitund ungmennanna er ræktuð. Sköpunar- og tækniverið Mixtúra hjálpar unga fólkinu að læra um stafræna tækni og borgaravitund. Íslenskuver styðja við fjöltyngi og fjölmenningu, og í Breiðholtinu er markvisst unnið í því að virkja fleiri börn til þátttöku í íþróttum og menningu. Á sama tíma viljum við að borgin sjálf sé leikvöllur fyrir fjölskyldur. Lengri opnunartími bókasafna, fjölbreytt útivistar afþreyjing og nýjar hugmyndir eins og snjóframleiðsla í Ártúnsbrekkunni gera það auðveldara fyrir börn og foreldra að njóta borgarinnar saman. Þegar við setjum börn í forgang erum við ekki bara að fjárfesta í þeirra velferð. Við erum að byggja samfélag sem er öruggara, skapandi og skemmtilegra fyrir alla. Reykjavík getur haldið áfram að vera borg sem styður við börn, fjölskyldur og framtíðina. Og það er verkefni sem Píratar munu halda áfram að leiða - fáum við umboð til þess. Höfundur er nýkjörinn oddviti Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosninga. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Reykjavík Píratar Börn og uppeldi Kristinn Jón Ólafsson Mest lesið Hollenska húsnæðislánið Arnór Ingi Finnbjörnsson Skoðun Trúum á enn stærra og sterkara Ísland Þórður Snær Júlíusson Skoðun Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir Skoðun Óvissan í alþjóðamálum - Hvað ef Norðmenn verða á undan? Dagur B. Eggertsson Skoðun Þögnin rofin um þjóðartekjurnar Jón Gunnar Jónsson Skoðun Komið gott Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns Skoðun Sex ýkjur nei-sinna og já-sinna Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson Skoðun Já núna – til að geta sagt nei síðar Friðrik Björgvinsson Skoðun Þegar ríkið tekur reikninginn Erna Bjarnadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Virðir Alþingi úrslit þjóðaratkvæðagreiðslunnar 29. ágúst? Hjörtur Hjartarson skrifar Skoðun Stöðug króna, afnám verðtryggingar og nýtt hlutverk Íslands í alþjóðlegu fjármálakerfi Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Traust er ekki sjálfgefið Hilmar Freyr Gunnarsson skrifar Skoðun Evrópusambandið, skjól frá Bandaríkjunum? Guttormur Þorsteinsson skrifar Skoðun Þegar ríkið tekur reikninginn Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin um þjóðartekjurnar Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Falleinkunn heima, en hugurinn í Brussel Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Tökum slaginn fyrir börnin Tótla I. Sæmundsdóttir,Þorbjörg Helga Þorgilsdóttir skrifar Skoðun Óvissan í alþjóðamálum - Hvað ef Norðmenn verða á undan? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hollenska húsnæðislánið Arnór Ingi Finnbjörnsson skrifar Skoðun Borgin þarf ekki kjötexi — hún þarf mælikerfi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Stríð ESB gegn jöfnuði og velferð Andri Sigurðsson skrifar Skoðun Já núna – til að geta sagt nei síðar Friðrik Björgvinsson skrifar Skoðun Þegar efinn verður þýðingarmeiri en sannleikurinn Guðjón Heiðar Pálsson skrifar Skoðun Sex ýkjur nei-sinna og já-sinna Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Komið gott Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns skrifar Skoðun Sjálfstæð þjóð tekur sér sæti við borðið Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Ræður Evrópusambandið hvort dánaraðstoð verði leyfð á Íslandi? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun 4.677 nýir vegfarendur á leið í skólann Lára Hrafnsdóttir,Gunnar Geir Gunnarsson skrifar Skoðun Evran lækkar ekki vextina Magnús B. Jóhannesson skrifar Skoðun Trúum á enn stærra og sterkara Ísland Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Rétturinn er sá sami – en tækifærið er það ekki Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir skrifar Skoðun Nei fyrir komandi kynslóðir Ingibjörg H. Sverrisdóttir skrifar Skoðun Angan lótusblómsins Meyvant Þórólfsson skrifar Skoðun Er ég að bregðast börnunum mínum með því að segja NEI? Monika Margrét Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gamli sáttmálinn og sá nýi Aðalsteinn Már Þorsteinsson skrifar Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Útgerðarauðvaldið vill í ESB - ég segi nei Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Gervigreind, gagnaver og tækifæri Íslands Eymundur Sigurðsson skrifar Sjá meira
Undanfarin ár hafa Píratar lagt sérstaka áherslu á að gera Reykjavík að borg þar sem börn og fjölskyldur fá raunverulegan forgang. Frá snemmtækri íhlutun í skólum til frístundastyrkja, gjaldfrjálsra almenningssamgangna og aukins aðgengis að íþróttum og menningu. Markmiðið er að byggja borg þar sem hvert barn fær tækifæri til að blómstra á eigin forsendum. Kerfið endurhugsað Eitt skýrasta dæmið um þessa sýn er verkefnið ,,Betri borg fyrir börn” sem Píratar hafa leitt. Þar hefur þjónusta við börn og fjölskyldur verið endurhugsuð frá grunni. Í stað þess að foreldrar þurfi að leita á milli kerfa, eyðublaða og stofnana - vinna skólar, frístundamiðstöðvar og velferðarþjónusta nú betur saman að því að grípa börnin sem þurfa á stuðningi að halda. Og nú er hafin vinna við að innleiða starfsemi menningar- og íþróttasviðs inn í verkefnið í auknum mæli. Betri stuðningur fyrir börn þýðir einfaldara og streituminna líf fyrir foreldra. Umsóknir sem áður voru á pappír og fólu í sér bið sem var áður talin í mánuðum, er nú talin í dögum og hefur færst yfir í stafrænar lausnir. Kennarar, foreldrar og sérfræðingar hafa betra aðgengi að upplýsingum og geta brugðist fyrr við þegar barn þarf aðstoð. Lausnateymi sem innihalda sérkennslustjóra, sálfræðing, félagsráðgjafa og heilbrigðisstarfsmann starfa inni á vettvangi barnanna með það að markmiði að grípa snemma inn í og styðja við hvert barn áður en vandinn verður stærri. Árangur sem tekið er eftir Og þetta skilar árangri. 94% kennara segja að þjónusta lausnateyma hafi farið fram úr væntingum. Betri borg fyrir börn hefur ekki aðeins einfaldað kerfið og gert okkur þannig kleift að grípa börn fyrr heldur hefur verkefnið gert kerfið allt mannlegra. Mannlegra kerfi eykur mikilvægt traust, byggir brýr á milli fólks og skapar sveigjanleika til að mæta fólki þar sem það er. Þetta er einmitt kjarninn í Pírata hugsuninni, að móta kerfin eftir þörfum íbúa. Þessi nálgun hefur vakið athygli langt út fyrir landsteinana. Verkefnið hefur meðal annars hlotið Gullverðlaun Seoul Smart City Prize og þróunarstyrk frá Bloomberg upp á hundruði milljóna króna. Í erlendum fjölmiðlum hefur verið bent á Reykjavík sem fyrirmynd um hvernig opinber þjónusta getur nýtt stafrænar lausnir, gögn og nútíma aðferðafræði til að einfalda líf fólks. Mikil vinna hefur farið fram innan borgarinnar við breytingar á ferlum, verklagi og uppbyggingu nútíma stafrænna innviða undanfarin ár. Áhrifin sjást víða. Stafræn innritun í grunnskóla sem er nú að raungerast á landsvísu á næstu dögum byggir að stórum hluta á þeirri vinnu sem hófst í Reykjavík. Sama má segja um verkefni eins og ,,Miðju máls og læsis”, sem veitir kennurum og starfsfólki skólanna stuðning, ráðgjöf og fræðslu varðandi málþroska, læsi, íslensku sem annað mál, fjöltyngi og fjölmenningu. Um er að ræða fyrirmyndar verkefni sem hafa kviknað og þróast innan Reykjavíkurborgar sem ný Miðstöð menntunar- og skólaþjónustu tekur nú við keflinu á og skalar upp á landsvísu. Aukið frelsi og aðgengi barna að sameiginlegum gæðum Að byggja betri borg fyrir börn snýst ekki bara um bætta þjónustu, hún snýst líka um daglegt líf fjölskyldna og aðgengi fólks að þeim sameiginlegu gæðum sem borgin býður upp á. Þess vegna var frístundastyrkurinn hækkaður um 50% - í 75 þús. kr. - strax í upphafi kjörtímabilsins. Aðgengi barna að íþróttum og menningu er fjárfesting sem skilar sér margfalt til baka. Frá 1. maí fá svo öll grunnskólabörn frítt í strætó, sem gerir þeim kleift að ferðast sjálfstætt um borgina til skóla, tómstunda og vina. Í mínum störfum sem fyrsti varaborgarfulltrúi Pírata hef ég m.a. beitt mér fyrir því að sund verði gjaldfrjálst fyrir öll börn til 18 ára aldurs og að boðið verði upp á ungmennakort sem tryggja 18 til 24 ára aðgang að sundlaugum, söfnum og Ylströnd á afslætti. Allt eru þetta mikilvæg skref til að auka vellíðan barna og ungmenna í Reykjavík og létta undir með fjölskyldum. Fjárfesting í framtíðinni Píratar hafa lagt mikla áherslu á að styrkja samfélagið í kringum börnin. Félagsmiðstöðvar og frístundaheimili borgarinnar gegna þar lykilhlutverki. Borgin er leiðandi í þróun frístundastarfs svo eftir er tekið - þar sem félagsfærni, sjálfsmynd og lýðræðisvitund ungmennanna er ræktuð. Sköpunar- og tækniverið Mixtúra hjálpar unga fólkinu að læra um stafræna tækni og borgaravitund. Íslenskuver styðja við fjöltyngi og fjölmenningu, og í Breiðholtinu er markvisst unnið í því að virkja fleiri börn til þátttöku í íþróttum og menningu. Á sama tíma viljum við að borgin sjálf sé leikvöllur fyrir fjölskyldur. Lengri opnunartími bókasafna, fjölbreytt útivistar afþreyjing og nýjar hugmyndir eins og snjóframleiðsla í Ártúnsbrekkunni gera það auðveldara fyrir börn og foreldra að njóta borgarinnar saman. Þegar við setjum börn í forgang erum við ekki bara að fjárfesta í þeirra velferð. Við erum að byggja samfélag sem er öruggara, skapandi og skemmtilegra fyrir alla. Reykjavík getur haldið áfram að vera borg sem styður við börn, fjölskyldur og framtíðina. Og það er verkefni sem Píratar munu halda áfram að leiða - fáum við umboð til þess. Höfundur er nýkjörinn oddviti Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosninga.
Skoðun Stöðug króna, afnám verðtryggingar og nýtt hlutverk Íslands í alþjóðlegu fjármálakerfi Eggert Guðmundsson skrifar