Gervigreind eða ekki - þar er efinn Þorsteinn Siglaugsson skrifar 15. desember 2023 12:00 Um það bil 99% af færslum sem tengjast gervigreind á samfélagsmiðlum eru af tvennum toga: Annars vegar fyndnar frásagnir af röngum svörum mállíkana við illa orðuðum fyrirspurnum. Hins vegar sniðugar myndir búnar til af gervigreind. Miðað við þetta gæti virst rétt að líta á stóru mállíkönin sem tískufyrirbrigði sem fljótt muni hverfa af sjónarsviðinu. En ekkert er fjær sannleikanum. Verkefnum gervigreindar fjölgar sífellt Nú þegar eru yfir 11.000 gervigreindarforrit af ýmsum gerðum í boði á vefnum https://theresanaiforthat.com/ og þeim fjölgar sífellt. Mörg af þessum tólum auðvelda alls kyns viðskiptatengd verkefni, hjálpa til við að vinna úr gögnum og gera spár, aðstoða við ákvarðanatöku, sjá um notendaaðstoð, hjálpa til við ráðningar og starfsmannahald, skrifa skýrslur, undirbúa kynningar, taka fjárfestingarákvarðanir, greina markaðsþróun og svo framvegis. Flest af þessu geta þau gert jafn vel eða betur en fólk, og eru langtum hraðvirkari. Að ekki sé talað um einfaldari verkefni: Þessi grein var t.d. skrifuð á ensku, en íslensku þýðinguna gerði mállíkanið GPT 4. Hvernig færum við að án rafmagns? Mörg af þessum tólum notast við innri upplýsingar fyrirtækisins, hvort sem er með því að tengjast gagnagrunnum eða nýta upplýsingar sem notendur skila inn í lausnina. Þetta veldur alveg nýjum áskorunum í tengslum við öryggi upplýsinga. Ekki síst vegna hættunnar á að gervigreindarlausnir safni, vinni úr og deili viðkvæmum upplýsingum, jafnvel án vitundar okkar. Enn sem komið er eru fæstir starfsmenn eða stjórnendur meðvitaðir um þessa ógn. Það að að bregðast við henni með því að banna notkun gervigreindarlausna er þó ekki endilega skynsamlegt, því þannig missum við af þeim tækifærum sem þessi nýja tækni býður upp á til að auka framleiðni og bæta ákvarðanatöku. Þessi tækifæri eru miklu stærri en flest okkar gera sér grein fyrir. Sérfræðingur á þessu sviði lýsti því þannig á fundi á vegum Stjórnvísi nýlega að við ættum ekki að bera gervigreindarbyltinguna saman við tilkomu internetsins, mun nærtækara væriað bera hana saman við tilkomu rafmagnsins. Við getum þá velt því fyrir okkur hvernig gengi að reka nútíma fyrirtæki án rafmagns. Að nýta eða nýta ekki gervigreind; mótsagnagreining (Evaporating Cloud). Greiningin byggir á nauðsynjatengslum. Dæmi: "Til að hámarka rekstrarárangur VERÐUM VIÐ að tryggja öryggi gagna."Aðsend Gervigreind eða ekki - hvernig leysum við mótsögnina? Við virðumst nú standa frammi fyrir vali um að nýta ytri gervigreindarlausnir eða forðast þær. Markmið allra fyrirtækja er að ná hámarksárangri í rekstri. Til þess verður að uppfylla tvær þarfir. Annars vegar þurfum við að gæta þess að dragast ekki aftur úr og verða þannig undir í samkeppninni. Til þess virðumst við ekki eiga annan kost en að nýta gervigreindarlausnirnar. Hins vegar verðum við að tryggja öryggi viðkvæmra upplýsinga. Til að tryggja það virðist liggja beint við að við forðumst notkun þessara lausna. Við getum ekki gert bæði, eða hvað? Ég hvet lesendur til að íhuga þrennt: Í fyrsta lagi, er þetta rétt framsetning á mótsögninni? Í öðru lagi, hverjar eru forsendurnar á bak við nauðsynjatengslin milli þarfa og krafna, og eru þau í raun og veru gild? Í þriðja lagi, hvernig gæti verið mögulegt að leysa úr mótsögninni, þannig að báðar þarfirnar séu að fullu uppfylltar, en án þess velja þurfi á milli krafnanna? Höfundur er vottaður sérfræðingur í Logical Thinking Process™, stjórnendaþjálfari og ráðgjafi. https://thinksharper.net Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Þorsteinn Siglaugsson Gervigreind Mest lesið Eitruð kvenmennska Ása Lind Finnbogadóttir Skoðun Leiðin til helvítis Jón Pétur Zimsen Skoðun Sameining Garðabæjar og Hafnarfjarðar – kostir – ókostir - skynsemi Ó. Ingi Tómasson Skoðun Þau eru fá en þörfin er stór Sif Huld Albertsdóttir Skoðun Á undan jarðýtu komi fornleifafræðingur… Stefán Pálsson Skoðun Samningur HSÍ við Rapyd – Opið bréf til frambjóðenda í formannskjöri Hópur stuðningsmanna Íslands í handbolta Skoðun Búum til réttlátt lífeyriskerfi Hrafn Magnússon Skoðun Hvernig getum við notað nýjar ráðleggingar um mataræði? Óla Kallý Magnúsdóttir,Jóhanna E. Torfadóttir Skoðun Hinn nýi íslenski aðall Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Drögum úr fordómum í garð Breiðholts Alex Vor Ólafs,Jörundur Þór Hákonarson,Theodóra Líf Reykdal Skoðun Skoðun Skoðun Tollar – Fyrir hverja? Valdimar Birgisson skrifar Skoðun Þau eru fá en þörfin er stór Sif Huld Albertsdóttir skrifar Skoðun Samvinnufélög, valkostur í atvinnurekstri Elín H. Jónsdóttir,Guðrún Johnsen skrifar Skoðun Leiðin til helvítis Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Eitruð kvenmennska Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Hinn nýi íslenski aðall Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Samningur HSÍ við Rapyd – Opið bréf til frambjóðenda í formannskjöri Hópur stuðningsmanna Íslands í handbolta skrifar Skoðun Gjaldskrár munu ekki virka til að koma aftur framleiðslu af stað Sæþór Randalsson skrifar Skoðun Mannúð og samvinna á tímum sögulegra þjáninga Sólrún María Ólafsdóttir skrifar Skoðun Hvernig getum við notað nýjar ráðleggingar um mataræði? Óla Kallý Magnúsdóttir,Jóhanna E. Torfadóttir skrifar Skoðun Þegar rykið hefur sest Jörgen Ingimar Hansson skrifar Skoðun Búum til réttlátt lífeyriskerfi Hrafn Magnússon skrifar Skoðun Á undan jarðýtu komi fornleifafræðingur… Stefán Pálsson skrifar Skoðun Hin raunverulega byggðastefna Jón Þór Kristjánsson skrifar Skoðun Sameining Garðabæjar og Hafnarfjarðar – kostir – ókostir - skynsemi Ó. Ingi Tómasson skrifar Skoðun Rúmir 30 milljarðar í fangelsi Guðmundur Ingi Þóroddsson skrifar Skoðun Sérstök staða orkusveitarfélaga! Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Miklar endurbætur á lánum menntasjóðs námsmanna Elín Íris Fanndal skrifar Skoðun Drögum úr fordómum í garð Breiðholts Alex Vor Ólafs,Jörundur Þór Hákonarson,Theodóra Líf Reykdal skrifar Skoðun Er almenningur rusl? Sigurður Ingi Friðleifsson skrifar Skoðun Líffræðilega ómögulegt Björn Ólafsson skrifar Skoðun Veiðigjaldið stendur undir kostnaði Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Minn gamli góði flokkur Hólmgeir Baldursson skrifar Skoðun Hve lengi tekur sjórinn við? Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Orkan okkar, börnin og barnabörnin Jóna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Að fjárfesta í sjálfbærri verðmætasköpun Ingibjörg Ösp Stefánsdóttir skrifar Skoðun Að bregðast ungu fólki í viðkvæmri stöðu Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Þekkir þú áhrifavaldana í lífi barnsins þíns? Daðey Albertsdóttir,Silja Björk Egilsdóttir,Skúli Bragi Geirdal skrifar Skoðun Hliðarveruleiki hræðsluáróðurs og „pólitískur forarpyttur“ Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Fyrir hverja er Sjúkratryggingar Íslands? Hrefna Sif Jónsdóttir skrifar Sjá meira
Um það bil 99% af færslum sem tengjast gervigreind á samfélagsmiðlum eru af tvennum toga: Annars vegar fyndnar frásagnir af röngum svörum mállíkana við illa orðuðum fyrirspurnum. Hins vegar sniðugar myndir búnar til af gervigreind. Miðað við þetta gæti virst rétt að líta á stóru mállíkönin sem tískufyrirbrigði sem fljótt muni hverfa af sjónarsviðinu. En ekkert er fjær sannleikanum. Verkefnum gervigreindar fjölgar sífellt Nú þegar eru yfir 11.000 gervigreindarforrit af ýmsum gerðum í boði á vefnum https://theresanaiforthat.com/ og þeim fjölgar sífellt. Mörg af þessum tólum auðvelda alls kyns viðskiptatengd verkefni, hjálpa til við að vinna úr gögnum og gera spár, aðstoða við ákvarðanatöku, sjá um notendaaðstoð, hjálpa til við ráðningar og starfsmannahald, skrifa skýrslur, undirbúa kynningar, taka fjárfestingarákvarðanir, greina markaðsþróun og svo framvegis. Flest af þessu geta þau gert jafn vel eða betur en fólk, og eru langtum hraðvirkari. Að ekki sé talað um einfaldari verkefni: Þessi grein var t.d. skrifuð á ensku, en íslensku þýðinguna gerði mállíkanið GPT 4. Hvernig færum við að án rafmagns? Mörg af þessum tólum notast við innri upplýsingar fyrirtækisins, hvort sem er með því að tengjast gagnagrunnum eða nýta upplýsingar sem notendur skila inn í lausnina. Þetta veldur alveg nýjum áskorunum í tengslum við öryggi upplýsinga. Ekki síst vegna hættunnar á að gervigreindarlausnir safni, vinni úr og deili viðkvæmum upplýsingum, jafnvel án vitundar okkar. Enn sem komið er eru fæstir starfsmenn eða stjórnendur meðvitaðir um þessa ógn. Það að að bregðast við henni með því að banna notkun gervigreindarlausna er þó ekki endilega skynsamlegt, því þannig missum við af þeim tækifærum sem þessi nýja tækni býður upp á til að auka framleiðni og bæta ákvarðanatöku. Þessi tækifæri eru miklu stærri en flest okkar gera sér grein fyrir. Sérfræðingur á þessu sviði lýsti því þannig á fundi á vegum Stjórnvísi nýlega að við ættum ekki að bera gervigreindarbyltinguna saman við tilkomu internetsins, mun nærtækara væriað bera hana saman við tilkomu rafmagnsins. Við getum þá velt því fyrir okkur hvernig gengi að reka nútíma fyrirtæki án rafmagns. Að nýta eða nýta ekki gervigreind; mótsagnagreining (Evaporating Cloud). Greiningin byggir á nauðsynjatengslum. Dæmi: "Til að hámarka rekstrarárangur VERÐUM VIÐ að tryggja öryggi gagna."Aðsend Gervigreind eða ekki - hvernig leysum við mótsögnina? Við virðumst nú standa frammi fyrir vali um að nýta ytri gervigreindarlausnir eða forðast þær. Markmið allra fyrirtækja er að ná hámarksárangri í rekstri. Til þess verður að uppfylla tvær þarfir. Annars vegar þurfum við að gæta þess að dragast ekki aftur úr og verða þannig undir í samkeppninni. Til þess virðumst við ekki eiga annan kost en að nýta gervigreindarlausnirnar. Hins vegar verðum við að tryggja öryggi viðkvæmra upplýsinga. Til að tryggja það virðist liggja beint við að við forðumst notkun þessara lausna. Við getum ekki gert bæði, eða hvað? Ég hvet lesendur til að íhuga þrennt: Í fyrsta lagi, er þetta rétt framsetning á mótsögninni? Í öðru lagi, hverjar eru forsendurnar á bak við nauðsynjatengslin milli þarfa og krafna, og eru þau í raun og veru gild? Í þriðja lagi, hvernig gæti verið mögulegt að leysa úr mótsögninni, þannig að báðar þarfirnar séu að fullu uppfylltar, en án þess velja þurfi á milli krafnanna? Höfundur er vottaður sérfræðingur í Logical Thinking Process™, stjórnendaþjálfari og ráðgjafi. https://thinksharper.net
Samningur HSÍ við Rapyd – Opið bréf til frambjóðenda í formannskjöri Hópur stuðningsmanna Íslands í handbolta Skoðun
Hvernig getum við notað nýjar ráðleggingar um mataræði? Óla Kallý Magnúsdóttir,Jóhanna E. Torfadóttir Skoðun
Drögum úr fordómum í garð Breiðholts Alex Vor Ólafs,Jörundur Þór Hákonarson,Theodóra Líf Reykdal Skoðun
Skoðun Samningur HSÍ við Rapyd – Opið bréf til frambjóðenda í formannskjöri Hópur stuðningsmanna Íslands í handbolta skrifar
Skoðun Hvernig getum við notað nýjar ráðleggingar um mataræði? Óla Kallý Magnúsdóttir,Jóhanna E. Torfadóttir skrifar
Skoðun Sameining Garðabæjar og Hafnarfjarðar – kostir – ókostir - skynsemi Ó. Ingi Tómasson skrifar
Skoðun Drögum úr fordómum í garð Breiðholts Alex Vor Ólafs,Jörundur Þór Hákonarson,Theodóra Líf Reykdal skrifar
Skoðun Þekkir þú áhrifavaldana í lífi barnsins þíns? Daðey Albertsdóttir,Silja Björk Egilsdóttir,Skúli Bragi Geirdal skrifar
Samningur HSÍ við Rapyd – Opið bréf til frambjóðenda í formannskjöri Hópur stuðningsmanna Íslands í handbolta Skoðun
Hvernig getum við notað nýjar ráðleggingar um mataræði? Óla Kallý Magnúsdóttir,Jóhanna E. Torfadóttir Skoðun
Drögum úr fordómum í garð Breiðholts Alex Vor Ólafs,Jörundur Þór Hákonarson,Theodóra Líf Reykdal Skoðun