Fleiri vilja standa á hálum ís

Hreyfing er allra meina bót – það vita flestir. En vitneskja ein og sér dugir skammt ef aðstæður til iðkunar eru ekki til staðar. 

Ávinningur hreyfingar er óumdeildur, bæði líkamlegur og andlegur. Hún hefur áhrif á efnaskipti, hormónabúskap og almenna heilsu, auk þess að gegna lykilhlutverki í forvörnum. Þrátt fyrir þetta er ekki sjálfgefið að allir hafi raunhæfan aðgang að viðeigandi aðstöðu til að stunda reglulega hreyfingu.

Skautahallir eru gott dæmi um íþróttamannvirki sem þjóna bæði almenningi og skipulögðu íþróttastarfi. Þar geta einstaklingar á öllum aldri stundað hreyfingu samhliða æfingum íþróttafélaga. En staðan á Íslandi er skýr: aðeins þrjú vélfryst skautasvell eru starfrækt allt árið um kring – á Akureyri, í Laugardal og Egilshöll í Grafarvogi. Öll eru þau löngu orðin yfirfull. 

Nýting þessara mannvirkja er gríðarleg. Dagskrá þeirra spannar frá árla morguns og fram á kvöld, oft frá klukkan sex og fram undir miðnætti. Þau eru fá íþróttamannvirkin sem má bera saman við slíka nýtingu. 

Áhugi almennings er augljós. Hjartasvellið í Hafnarfirði, sem opnaði í desember síðastliðnum, fékk um 3.000 heimsóknir á aðeins einum mánuði. Novasvellið á Ingólfstorgi fékk 12.000 heimsóknir á þeim mánuði sem það var opið. Á sama tíma sýna tölur að skráðir iðkendur skautaíþrótta eru færri en gæti verið, ekki síst vegna aðstöðuleysis. Í sumum tilvikum er einfaldlega ekki hægt að taka við nýju fólki. Sömuleiðis eru dæmi um að ekki sé pláss fyrir reglulega iðkunn annarra greina sem krefjast sömu aðstöðu, líkt og krullu og skautahlaups, jafnvel þótt áhugi sé til staðar. 

Þegar þetta er borið saman við aðrar greinar, til dæmis skíðaíþróttir, blasir við ákveðið ósamræmi. Þrátt fyrir færri iðkendur er aðgengi að skíðasvæðum víða gott, á meðan skautaíþróttir búa við þröngan kost. Munurinn er sá að skautahallir geta starfað allt árið, óháð veðri, og því skapað stöðug tækifæri til hreyfingar. 

Krafan um úrbætur er því einföld og skýr: bæta þarf aðstöðu. Það felur í sér ný mannvirki, endurbætur á þeim sem fyrir eru og mögulega uppbyggingu opinna svella. Slíkar fjárfestingar eru ekki aðeins í þágu íþróttahreyfingarinnar heldur samfélagsins alls. 

Greiðara aðgengi að hreyfingu skilar sér í bættri lýðheilsu. Það er staðreynd. Spurningin er hvort viljinn sé til staðar að fylgja henni eftir.

Höfundur er íþrótta- og lýðheilsufræðingur og varaformaður Íshokkísambands Íslands.