Læra nemendur meira ef skóladögum fjölgar? Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir skrifar 29. mars 2026 10:00 Í fréttunum á föstudag voru bornir saman fjöldi skóladaga í grunnskólum á Íslandi miðað við Norðurlöndin. Upplýsingarnar komu frá Mennta- og barnamálaráðuneytinu. Samkvæmt ráðuneytinu eru 170 skóladagar á Íslandi, þar sem aðrir dagar, svo sem þemadagar, skólaslit og jólaskemmtanir, eru ekki taldir með. Þegar fjöldi skóladaga á Norðurlöndunum er skoðaður á veraldarvefnum koma fram sömu tölur og ráðuneytið gefur upp, nema fyrir Ísland. Skóladagar á Íslandi eru 180. Þetta vekur spurningar: ,,Eru engir sambærilegir uppbrotsdagar í skólum á Norðurlöndunum?” Jú, svo er. Ráðuneytið leggur áherslu á að fækka fjölda skóladaga á Íslandi en miðar við óbreyttar tölur annars staðar. Mikilvægt er að byggja slíkan samanburð á réttum forsendum. Við hvern eigum við að miða okkur við? Hvaða Norðurland er best að miða okkur við? Er betra að horfa til Danmerkur fremur en Finnlands, því dönsk börn eru lengur í skólanum? Finnar hafa komið best út úr PISA af öllum Norðurlöndunum á síðustu árum. Finnsk skólabörn eru 190 daga í skólanum á ári en íslensk börn 180 daga. Þrátt fyrir það eru finnsk börn í færri klukkustundir á dag í skólanum miðað við íslensk börn. Munurinn á milli viðveru í skólanum er því svipaður. Eistland kom mjög vel út úr PISA síðast, með 175 skóladaga á ári. Tengslin á milli dagafjölda og námsárangurs helst því ekki í hendur. Ef hugmyndin er að auka fjölda skóladaga sem á að vera lykillinn að betri námsárangri erum við á villigötum. Fjöldi rannsókna sýnir að gæði kennslu skiptir mun meira máli en magn kennslustunda eða fjölda skóladaga. Við verðum að byrja á að horfa inn á við og greina vandann áður en farið er í róttækar aðgerðir eins og að lengja skólaárið. Börnin eru oft á síðustu bensíndropunum í júní og lengra skólaár er ekki ávísun á betri námsárangur hjá börnum þessa lands. Gæði í kennslu skiptir meira máli en fjöldi skóladaga Gæði kennslu er einn lykilþátta í námsárangri nemenda. Kennarar hafa kallað eftir minni nemendahópum vegna aukinna áskorana inni í kennslustofunni. Kennararnir okkar þurfa stuðning. Í dag er oft ekki hægt að leggja fyrir eins krefjandi verkefni og áður fyrr. Mörgum íslenskum börnum skortir seiglu í námi og sum hver gefast fljótt upp. Við þurfum að byrja á því að finna leiðir til að leggja fyrir krefjandi verkefni og efla þrautseigju nemenda. Kennarar hafa jafnvel þurft að minnka kröfurnar þegar nemendur ráða ekki við verkefnin. Foreldrar þurfa að koma til aðstoðar. Við foreldrar verðum að gæta þess að börnin okkar fá ekki allt upp í hendurnar. Börnin verða að hafa fyrir hlutunum. Það skapar meiri seiglu. Hættum að pakka börnunum okkar inn í bómull og hjálpum þeim að vaxa. Fjölgum kennurum Margt bendir til þess að fagþekking innan skólanna sé að minnka með hverju árinu og fjölgun skóladaga mun ekki leysa þann vanda. Einn vandinn sem við glímum við er yfirvofandi kennaraskortur, sem nú þegar hefur áhrif á skólastarfið. Við þurfum að útskrifa fleiri kennara. Með því að lengja skólaárið fáum við ekki fleiri kennara til starfa í skóla landsins. Í stað þess að bera okkur saman við önnur lönd þurfum við frekar að skoða hvernig við getum styrkt skólana okkar. Styrkjum innviðina Markmiðið þarf að vera skýrt. Fjölgun skóladaga bjargar ekki gæðum í skólastarfi. Við megum ekki taka skyndiákvarðanir. Styrkjum innviði grunnskólans, eflum fagþekkingu í skólum og veitum kennurum þann stuðning sem þeir þurfa. Gerum kröfur til nemenda og fáum foreldra til aðstoðar. Við þurfum að hjálpast að sem samfélag að styrkja börnin okkar. Þetta eru málefni sem við í Viðreisn í Kópavogi leggjum ríka áherslu á í komandi kosningum. Eitt pennastrik og ein kerfislæg ákvörðun leysir ekki vandann. Gæði umfram magn er lykilatriði. Höfundur er í 4. sæti á lista Viðreisnar í Kópavogi og skólastjóri Hörðuvallaskóla Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir Kópavogur Skóla- og menntamál Viðreisn Mest lesið Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson Skoðun Skoðun Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar Skoðun Bætir tækni í kennslustofunni nám? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin alls staðar Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Skuldadagar í Reykjavík Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson skrifar Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Sjá meira
Í fréttunum á föstudag voru bornir saman fjöldi skóladaga í grunnskólum á Íslandi miðað við Norðurlöndin. Upplýsingarnar komu frá Mennta- og barnamálaráðuneytinu. Samkvæmt ráðuneytinu eru 170 skóladagar á Íslandi, þar sem aðrir dagar, svo sem þemadagar, skólaslit og jólaskemmtanir, eru ekki taldir með. Þegar fjöldi skóladaga á Norðurlöndunum er skoðaður á veraldarvefnum koma fram sömu tölur og ráðuneytið gefur upp, nema fyrir Ísland. Skóladagar á Íslandi eru 180. Þetta vekur spurningar: ,,Eru engir sambærilegir uppbrotsdagar í skólum á Norðurlöndunum?” Jú, svo er. Ráðuneytið leggur áherslu á að fækka fjölda skóladaga á Íslandi en miðar við óbreyttar tölur annars staðar. Mikilvægt er að byggja slíkan samanburð á réttum forsendum. Við hvern eigum við að miða okkur við? Hvaða Norðurland er best að miða okkur við? Er betra að horfa til Danmerkur fremur en Finnlands, því dönsk börn eru lengur í skólanum? Finnar hafa komið best út úr PISA af öllum Norðurlöndunum á síðustu árum. Finnsk skólabörn eru 190 daga í skólanum á ári en íslensk börn 180 daga. Þrátt fyrir það eru finnsk börn í færri klukkustundir á dag í skólanum miðað við íslensk börn. Munurinn á milli viðveru í skólanum er því svipaður. Eistland kom mjög vel út úr PISA síðast, með 175 skóladaga á ári. Tengslin á milli dagafjölda og námsárangurs helst því ekki í hendur. Ef hugmyndin er að auka fjölda skóladaga sem á að vera lykillinn að betri námsárangri erum við á villigötum. Fjöldi rannsókna sýnir að gæði kennslu skiptir mun meira máli en magn kennslustunda eða fjölda skóladaga. Við verðum að byrja á að horfa inn á við og greina vandann áður en farið er í róttækar aðgerðir eins og að lengja skólaárið. Börnin eru oft á síðustu bensíndropunum í júní og lengra skólaár er ekki ávísun á betri námsárangur hjá börnum þessa lands. Gæði í kennslu skiptir meira máli en fjöldi skóladaga Gæði kennslu er einn lykilþátta í námsárangri nemenda. Kennarar hafa kallað eftir minni nemendahópum vegna aukinna áskorana inni í kennslustofunni. Kennararnir okkar þurfa stuðning. Í dag er oft ekki hægt að leggja fyrir eins krefjandi verkefni og áður fyrr. Mörgum íslenskum börnum skortir seiglu í námi og sum hver gefast fljótt upp. Við þurfum að byrja á því að finna leiðir til að leggja fyrir krefjandi verkefni og efla þrautseigju nemenda. Kennarar hafa jafnvel þurft að minnka kröfurnar þegar nemendur ráða ekki við verkefnin. Foreldrar þurfa að koma til aðstoðar. Við foreldrar verðum að gæta þess að börnin okkar fá ekki allt upp í hendurnar. Börnin verða að hafa fyrir hlutunum. Það skapar meiri seiglu. Hættum að pakka börnunum okkar inn í bómull og hjálpum þeim að vaxa. Fjölgum kennurum Margt bendir til þess að fagþekking innan skólanna sé að minnka með hverju árinu og fjölgun skóladaga mun ekki leysa þann vanda. Einn vandinn sem við glímum við er yfirvofandi kennaraskortur, sem nú þegar hefur áhrif á skólastarfið. Við þurfum að útskrifa fleiri kennara. Með því að lengja skólaárið fáum við ekki fleiri kennara til starfa í skóla landsins. Í stað þess að bera okkur saman við önnur lönd þurfum við frekar að skoða hvernig við getum styrkt skólana okkar. Styrkjum innviðina Markmiðið þarf að vera skýrt. Fjölgun skóladaga bjargar ekki gæðum í skólastarfi. Við megum ekki taka skyndiákvarðanir. Styrkjum innviði grunnskólans, eflum fagþekkingu í skólum og veitum kennurum þann stuðning sem þeir þurfa. Gerum kröfur til nemenda og fáum foreldra til aðstoðar. Við þurfum að hjálpast að sem samfélag að styrkja börnin okkar. Þetta eru málefni sem við í Viðreisn í Kópavogi leggjum ríka áherslu á í komandi kosningum. Eitt pennastrik og ein kerfislæg ákvörðun leysir ekki vandann. Gæði umfram magn er lykilatriði. Höfundur er í 4. sæti á lista Viðreisnar í Kópavogi og skólastjóri Hörðuvallaskóla
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar
Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun