Um 300 börn ,,rænd“ á ári hverju Jón Pétur Zimsen skrifar 12. febrúar 2026 08:32 Gera foreldrar sér grein fyrir að einungis um 2% íslenskra nemenda ná efstu hæfniþrepum í náttúruvísindum samkvæmt PISA 2022? Á hinum Norðurlöndunum er hlutfallið 8–10%. Það þýðir að á Íslandi eru um 100 börn í hverjum árgangi með afburðahæfni í vísindum. Hlutfallslega ættu þau að vera um 400. Því vantar um 300 börn á ári í hóp þeirra sem skara fram úr. Auðvitað eru niðurstöður PISA ekki einn allsherjardómur en niðurstöður Íslands eru alger áfellisdómur. Hvað þýðir að vera á efstu hæfniþrepum? Þessir 15 ára nemendur geta til dæmis: unnið úr flóknum og óljósum upplýsingum, metið áreiðanleika gagna, dregið sjálfstæðar og gagnrýnar ályktanir, beitt þekkingu í nýjum og ókunnugum aðstæðum. Þetta eru nemendurnir sem síðar eru líklegri til að: leiða rannsóknir, þróa nýja tækni, skapa nýja þekkingu, og draga nýsköpunarvagninn. Hver ber ábyrgð á því að um 300 nemendur eru ,,rændir“ á ári hverju þessari afburðarhæfni? Ekki heyrist múkk frá þeim sem völdin hafa, stýra kerfinu og ákveða hvaða leiðir skulu farnar. Þögnin er ærandi. OECD hefur ítrekað bent á að sterk tengsl séu milli menntunar og langtímaframleiðni þjóða og bendir á að hætta sé á að minnsta kosti 5% samdrætti hvað framleiðni varðar eða um 250 milljarða árlega ef fram heldur sem horfir. Þjóðir sem ná ekki að rækta hæfileika sína dragast aftur úr í verðmætasköpun og samkeppnishæfni. Hvers vegna er staðan svona þar sem við höfum allar forsendur til að vera með eitt besta menntakerfi í heimi? Jöfnun niður á við er ekki hægt að réttlæta í nafni jöfnuðar. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skóla- og menntamál Sjálfstæðisflokkurinn Mest lesið Við ætlum að vinna keppnina um unga fólkið Óðinn Svan Skoðun Óútskýrð veikindi skipstjóra um nótt Kristinn Hrafnsson Skoðun Það er gott að vinna í Kópavogi Karen Rúnarsdóttir Skoðun Ísland verði hluti af evrópsku sambandsríki Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Örlög Kópavogsmódelsins Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir Skoðun Endar Fáskrúðsfjörður sem brothætt byggð? Arndís R Magnúsdóttir,Gunnar Geir Kristjánsson Skoðun Einföldum líf barnafjölskyldna Eydís Inga Valsdóttir Skoðun Samgöngur fyrir börn Stein Olav Romslo Skoðun Ætti sumarstarf frístundaheimila að vera hluti af grunnþjónustu sveitarfélaga? Gísli Ólafsson Skoðun Mjög mikilvæg fullyrðing Haukur Þorgeirsson Skoðun Skoðun Skoðun Við ætlum að vinna keppnina um unga fólkið Óðinn Svan skrifar Skoðun Framsækin Framsókn Halldór Bachmann skrifar Skoðun Sterk landsbyggð styrkir Ísland allt Ragnar Rögnvaldsson skrifar Skoðun Það er gott að vinna í Kópavogi Karen Rúnarsdóttir skrifar Skoðun Borg óttans Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Woke – rétttrúnaður og refsivöndur Sigfús Aðalsteinsson skrifar Skoðun Hvers virði er mannúð í Garðabæ? Þuríður Jónsdóttir skrifar Skoðun Mennt er máttur í Garðabæ Almar Guðmundsson,Sigríður Hulda Jónsdóttir skrifar Skoðun Gaman að vera gamall í Garðabæ Hreiðar Þór Jónsson skrifar Skoðun Fjölskylduvænn Garðabær: Innleiðum sumarfrístund Finnur Jónsson skrifar Skoðun Nokkur orð um kosningar Ástríður Jóhannesdóttir skrifar Skoðun Menningar- og listaskrifstofa Reykjavíkurborgar Sverrir Páll Einarsson skrifar Skoðun Mjög mikilvæg fullyrðing Haukur Þorgeirsson skrifar Skoðun Um þagnir, vald og rammana sem við smíðum Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Endar Fáskrúðsfjörður sem brothætt byggð? Arndís R Magnúsdóttir,Gunnar Geir Kristjánsson skrifar Skoðun Hvert stefnir menningin? Elsa María Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Seltjarnarnes þarf uppbyggingu sem skilar árangri Kristinn Ólafsson skrifar Skoðun Ætti sumarstarf frístundaheimila að vera hluti af grunnþjónustu sveitarfélaga? Gísli Ólafsson skrifar Skoðun Bætum þjónustu við fatlað fólk í Garðabæ Ragnheiður Hergeirsdóttir skrifar Skoðun Örlög Kópavogsmódelsins Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Einföldum líf barnafjölskyldna Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Ísland verði hluti af evrópsku sambandsríki Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Samgöngur fyrir börn Stein Olav Romslo skrifar Skoðun Milli vonar og vanrækslu: Hin raunverulega valkreppa í Reykjavík Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erindi Miðflokksins er mikilvægt Helgi Áss Grétarsson skrifar Skoðun Garðabær: Menning, umhverfi og lífsgæði fyrir okkur öll Sveinbjörg Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Það er og verður gott að búa í Kópavogi Kristinn Jakobsson skrifar Skoðun Sterk velferð fyrir fólk í Kópavogi Björg Baldursdóttir skrifar Skoðun Íþróttahúsið við Strandgötu - hjarta öflugs íþróttastarfs Erla Björg Hafsteinsdóttir skrifar Skoðun Aldursvæn samfélög – verkefni nýrra sveitarstjórna Halldór S. Guðmundsson skrifar Sjá meira
Gera foreldrar sér grein fyrir að einungis um 2% íslenskra nemenda ná efstu hæfniþrepum í náttúruvísindum samkvæmt PISA 2022? Á hinum Norðurlöndunum er hlutfallið 8–10%. Það þýðir að á Íslandi eru um 100 börn í hverjum árgangi með afburðahæfni í vísindum. Hlutfallslega ættu þau að vera um 400. Því vantar um 300 börn á ári í hóp þeirra sem skara fram úr. Auðvitað eru niðurstöður PISA ekki einn allsherjardómur en niðurstöður Íslands eru alger áfellisdómur. Hvað þýðir að vera á efstu hæfniþrepum? Þessir 15 ára nemendur geta til dæmis: unnið úr flóknum og óljósum upplýsingum, metið áreiðanleika gagna, dregið sjálfstæðar og gagnrýnar ályktanir, beitt þekkingu í nýjum og ókunnugum aðstæðum. Þetta eru nemendurnir sem síðar eru líklegri til að: leiða rannsóknir, þróa nýja tækni, skapa nýja þekkingu, og draga nýsköpunarvagninn. Hver ber ábyrgð á því að um 300 nemendur eru ,,rændir“ á ári hverju þessari afburðarhæfni? Ekki heyrist múkk frá þeim sem völdin hafa, stýra kerfinu og ákveða hvaða leiðir skulu farnar. Þögnin er ærandi. OECD hefur ítrekað bent á að sterk tengsl séu milli menntunar og langtímaframleiðni þjóða og bendir á að hætta sé á að minnsta kosti 5% samdrætti hvað framleiðni varðar eða um 250 milljarða árlega ef fram heldur sem horfir. Þjóðir sem ná ekki að rækta hæfileika sína dragast aftur úr í verðmætasköpun og samkeppnishæfni. Hvers vegna er staðan svona þar sem við höfum allar forsendur til að vera með eitt besta menntakerfi í heimi? Jöfnun niður á við er ekki hægt að réttlæta í nafni jöfnuðar. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins
Ætti sumarstarf frístundaheimila að vera hluti af grunnþjónustu sveitarfélaga? Gísli Ólafsson Skoðun
Skoðun Endar Fáskrúðsfjörður sem brothætt byggð? Arndís R Magnúsdóttir,Gunnar Geir Kristjánsson skrifar
Skoðun Ætti sumarstarf frístundaheimila að vera hluti af grunnþjónustu sveitarfélaga? Gísli Ólafsson skrifar
Skoðun Milli vonar og vanrækslu: Hin raunverulega valkreppa í Reykjavík Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Íþróttahúsið við Strandgötu - hjarta öflugs íþróttastarfs Erla Björg Hafsteinsdóttir skrifar
Ætti sumarstarf frístundaheimila að vera hluti af grunnþjónustu sveitarfélaga? Gísli Ólafsson Skoðun