Málið of stórt fyrir þjóðina Hjörtur J. Guðmundsson skrifar 10. janúar 2026 06:45 Málið varðandi bókun 35 við EES-samninginn er of stórt til þess að afstaða almennings hafi áhrif á áform ríkisstjórnarinna um að koma frumvarpi um það í gegnum Alþingi. Þetta var haft eftir Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur, utanríkisráðherra og formanni Viðreisnar, í hádegisfréttum Ríkisútvarpsins 7. janúar síðastliðinn. Þorgerður var þar innt eftir því hvort niðurstöður skoðanakannana, sem sýnt hafa mun fleiri andvíga frumvarpinu en hlynnta, hefðu áhrif í þeim efnum. „Nei, það gerir það ekki því hér er um hrikalega stórt mál að ræða sem tengist því að við þurfum að hafa EES-samninginn virkan. Mér kemur ekkert á óvart að þeir sem eru á móti EES-samningnum, eins og Miðflokkurinn og í rauninni Morgunblaðið líka, að þeir muni draga það fram,“ sagði Þorgerður. Væntanlega afstöðu almennings. Hún breytti engu um áformin. Miðað við nýja könnun Prósents eru 58% andvíg málinu en 42% hlynnt af þeim sem tóku afstöðu með eða á móti. „Við megum ekki sýna neinn veikan blett hvað þetta varðar og við ætlum okkur að klára bókunina á þessu þingi,“ sagði Þorgerður enn fremur. Áður hafa stjórnvöld þó iðulega sagt að málið væri í raun aðeins formsatriði. Frumvarpið felur sem kunnugt er í sér að innleitt regluverk frá Evrópusambandinu í gegnum aðild Íslands að EES-samningnum verði veittur forgangur á alla aðra almenna löggjöf hér á landi af þeirri einu ástæðu að það komi frá sambandinu. Virtir lögspekingar hafa varað við því að þær breytingar, sem frumvarpið kveður á um, færu í bága við fullveldisákvæði stjórnarskrárinnar. Þar á meðal Stefán Már Stefánsson, lagaprófessor emeritus og helzti sérfræðingur landsins í Evrópurétti, Jón Steinar Gunnlaugsson, fyrrverandi hæstaréttardómari, og Markús Sigurbjörnsson, fyrrverandi forseti Hæstaréttar. En ríkisstjórnin lætur ekkert stöðva sig. Þar á meðal hvorki almenning né stjórnarskrá lýðveldisins. Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum með áherzlu á Evrópufræði og öryggis- og varnarmál). Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hjörtur J. Guðmundsson Evrópusambandið Bókun 35 EES-samningurinn Mest lesið Halldór 04.04.2026 Halldór Eins gott að þjóðin viti ekki of mikið Jón Pétur Zimsen Skoðun Tækifæri til að lækka verðbólgu Marinó G. Njálsson Skoðun Virðisaukaskattur, raunverulegur greiðandi og áhrif á samkeppnishæfni Þórir Garðarsson Skoðun Verða ríki fátæk af því að ganga í Evrópusambandið? Andrés Pétursson Skoðun Hver heldur á fjarstýringunni í íslensku samfélagi? Sigurður Sigurðsson Skoðun Sterkari saman og til þjónustu reiðubúin Hanna Katrín Friðriksson Skoðun Ísland selur sig ekki sjálft – og óvissa selur ekkert Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Hvert stefnir stríðið í Íran? Trump valdi það, en hvað tekur við núna? Jun Þór Morikawa Skoðun Álftanes – ný byggð á flóðasvæði Einar Sveinbjörnsson Skoðun Skoðun Skoðun Viltu ná niður þinni eigin verðbólgu? Sveinn Ólafsson skrifar Skoðun Sex ástæður til að segja já við ESB-viðræðum Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Hvenær hætta börn að rétta upp hönd? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar hljóð og mynd fara ekki saman Sigurður Eyjólfur Sigurjónsson skrifar Skoðun Hvert stefnir stríðið í Íran? Trump valdi það, en hvað tekur við núna? Jun Þór Morikawa skrifar Skoðun Beiting helmingaskiptareglunnar við fjárskipti hjóna Sveinn Ævar Sveinsson skrifar Skoðun Verða ríki fátæk af því að ganga í Evrópusambandið? Andrés Pétursson skrifar Skoðun Tækifæri til að lækka verðbólgu Marinó G. Njálsson skrifar Skoðun Eins gott að þjóðin viti ekki of mikið Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Virðisaukaskattur, raunverulegur greiðandi og áhrif á samkeppnishæfni Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Sterkari saman og til þjónustu reiðubúin Hanna Katrín Friðriksson skrifar Skoðun Hver heldur á fjarstýringunni í íslensku samfélagi? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hvar býrðu? Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Ísland selur sig ekki sjálft – og óvissa selur ekkert Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Föstudagurinn langi spyr: stöndum við með týndu börnunum okkar? Steinþór Þórarinsson skrifar Skoðun Lágir skattar og góð þjónusta fara saman í Kópavogi Guðmundur Jóhann Jónsson skrifar Skoðun Píeta samtökin 10 ára – samstaða um von Bjarni Karlsson skrifar Skoðun Markaðsöflin græða meðan börnin tapa Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun „Faðir vor“— Ákall um að afskrifa allar skuldir og lifa í kærleika Sigurvin Lárus Jónsson skrifar Skoðun Álftanes – ný byggð á flóðasvæði Einar Sveinbjörnsson skrifar Skoðun Má lækka skatta? Helgi Brynjarsson skrifar Skoðun Um langa föstudaga, fólk á flótta og konur sem þora Þórhallur Guðmundsson skrifar Skoðun Horn í síðu fyrirtækjareksturs Diljá Matthíasardóttir skrifar Skoðun Flokksformaðurinn sem styður þjóðarmorð Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Bændur, páskalamb og sjókvíaeldi Jóhann Helgi Stefánsson skrifar Skoðun Nokkrar staðreyndir um frítt í strætó fyrir börn og ungmenni í Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Húsnæðismarkaðurinn á Íslandi: Kerfisvandi – en líka tæknilegt tækifæri Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun „Forsjárdeila“ er ekki sönnunargagn í sakamálarannsókn Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Fæðuöryggi byrjar hér heima Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð á heimilisleysi á Íslandi? Bjartur Hrafn Jóhannsson skrifar Sjá meira
Málið varðandi bókun 35 við EES-samninginn er of stórt til þess að afstaða almennings hafi áhrif á áform ríkisstjórnarinna um að koma frumvarpi um það í gegnum Alþingi. Þetta var haft eftir Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur, utanríkisráðherra og formanni Viðreisnar, í hádegisfréttum Ríkisútvarpsins 7. janúar síðastliðinn. Þorgerður var þar innt eftir því hvort niðurstöður skoðanakannana, sem sýnt hafa mun fleiri andvíga frumvarpinu en hlynnta, hefðu áhrif í þeim efnum. „Nei, það gerir það ekki því hér er um hrikalega stórt mál að ræða sem tengist því að við þurfum að hafa EES-samninginn virkan. Mér kemur ekkert á óvart að þeir sem eru á móti EES-samningnum, eins og Miðflokkurinn og í rauninni Morgunblaðið líka, að þeir muni draga það fram,“ sagði Þorgerður. Væntanlega afstöðu almennings. Hún breytti engu um áformin. Miðað við nýja könnun Prósents eru 58% andvíg málinu en 42% hlynnt af þeim sem tóku afstöðu með eða á móti. „Við megum ekki sýna neinn veikan blett hvað þetta varðar og við ætlum okkur að klára bókunina á þessu þingi,“ sagði Þorgerður enn fremur. Áður hafa stjórnvöld þó iðulega sagt að málið væri í raun aðeins formsatriði. Frumvarpið felur sem kunnugt er í sér að innleitt regluverk frá Evrópusambandinu í gegnum aðild Íslands að EES-samningnum verði veittur forgangur á alla aðra almenna löggjöf hér á landi af þeirri einu ástæðu að það komi frá sambandinu. Virtir lögspekingar hafa varað við því að þær breytingar, sem frumvarpið kveður á um, færu í bága við fullveldisákvæði stjórnarskrárinnar. Þar á meðal Stefán Már Stefánsson, lagaprófessor emeritus og helzti sérfræðingur landsins í Evrópurétti, Jón Steinar Gunnlaugsson, fyrrverandi hæstaréttardómari, og Markús Sigurbjörnsson, fyrrverandi forseti Hæstaréttar. En ríkisstjórnin lætur ekkert stöðva sig. Þar á meðal hvorki almenning né stjórnarskrá lýðveldisins. Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum með áherzlu á Evrópufræði og öryggis- og varnarmál).
Skoðun Hvert stefnir stríðið í Íran? Trump valdi það, en hvað tekur við núna? Jun Þór Morikawa skrifar
Skoðun Virðisaukaskattur, raunverulegur greiðandi og áhrif á samkeppnishæfni Þórir Garðarsson skrifar
Skoðun „Faðir vor“— Ákall um að afskrifa allar skuldir og lifa í kærleika Sigurvin Lárus Jónsson skrifar
Skoðun Nokkrar staðreyndir um frítt í strætó fyrir börn og ungmenni í Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Skoðun Húsnæðismarkaðurinn á Íslandi: Kerfisvandi – en líka tæknilegt tækifæri Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun „Forsjárdeila“ er ekki sönnunargagn í sakamálarannsókn Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar