Allt fyrir Brussel og Nató, hitt reddast einhvern veginn Davíð Bergmann skrifar 23. október 2025 10:45 Á hátíðlegum stundum er okkur talin trú um að við lifum í einu besta velferðarríki veraldar. Þessi gullhúðaða lygi er sú stærsta af þeim öllum. Þetta minnir á söguna „Nýju föt keisarans“ eftir H.C. Andersen; stundum held ég að við höfum sett þá sögu í leikritaform sem hefur verið í gangi í áratugi í þessu samfélagi. Uppsetningin á því verki er jafn þreytt og föstudagsþátturinn „Vikan með Gísla Martein“ á RÚV, sem við skattgreiðendur neyðumst til að fjármagna. Hvenær hættum við að kaupa þennan skrípaleik og horfumst í augu við sannleikann? Þetta er ekki fyrirmyndarsamfélag miðað við hvernig við komum fram við okkar minnstu bræður og systur. Það er löngu tímabært að láta skynsemina ráða för en ekki hégómadraumum sumra þingmanna um klapp á bakið í Brussel í von um stöðuhækkun úr „hangaround“ í „prospect“, eins og gengur og gerist í heimi mótorhjólaklúbba, þar til full aðild með vesti og merkjum fæst oftast að lokum. Lottó og hamsturinn á hjólinu Já, þetta hlýtur að vera stórkostlegt „fyrirmyndarsamfélag“ þegar skattpíndi almúginn, sem fjármagnar allan sirkusinn, fær ekki einu sinni þá sjálfsögðu þjónustu að komast til heimilislæknis. Kerfið er nútímalegt! Þú tekur þátt í lottói: þú hringir á tilteknum degi á ákveðnum tíma dagsins til að biðja um tíma. Ef þú ert heppinn, færðu tíma eftir mánuð, eða tvo. En ef þú þarft að komast til sérfræðings máttu reikna með miklu lengri bið. Hvílík þjónusta í einu ríkasta landi heims… eða svo er mér sagt. Er nema von að spilafíkn blómstri (41% 15 ára prófað að veðja) þegar þjóðarsálin virðist gegnsýrð af „gambli“ – meira að segja þegar kemur að því að fá tíma hjá heimilislækni? Og þegar þú loksins mætir líður þér eins og þjófi að stela tíma læknisins í færibandavinnunni. Undir yfirskini heilbrigðiskerfis hefur verið sviðsettur algjör skrípaleikur þar sem sjúklingurinn er alltaf auminginn í leikslok. Lyktin lýgur ekki Svo eru það blessuð börnin í vanda. Að ræða þann málaflokk er eins og að opna gamla grafhvelfingu; fnykurinn af kerfisbundinni vanrækslu er yfirþyrmandi. Það er orðið dæmigert að foreldrar í örvæntingu flýi land til að sækja þjónustu fyrir börnin sín; það getur ekki verið eðlilegt – og barnamálaráðherra okkar finnst ekkert athugavert við það og vill meina að kerfið hafi ekki brugðist. En ríkisstjórnin stendur vaktina! Hún dælir milljörðum í „fjölþóttaógn“ sem enginn hefur dáið úr hérlendis. Forgangsröðunin er fullkomin. Á meðan hafa „olnbogabörn“ dáið. Og geðheilbrigðismálin? Æ, tölum ekki um það. Það er svo leiðinlegt þegar verið er að verja landið frá ógninni í austri. Það er nóg til fyrir NATÓ, vopnakaup til Úkraínu og til að borga sig inn í fína Brussel-klúbbinn. Skál fyrir því! Á meðan er menntakerfið í „endurskipulagningu“ þar sem kennarar eru ekki lengur öruggir fyrir ofbeldi í starfi. Hlutskipti starfsfólks á gólfinu í meðferðarkerfunum með erfiðustu börnin er að láta berja sig í veikindafrí af því fólkið með möppurnar tók af þeim verkfærin. Kerfið er í steik, en aðalatriðið er að verja okkur frá austri. Hitt reddast. Biðlistinn Hápunktur skrípaleiksins og AÐALSKÖMMIN er hvernig við komum fram við gamla fólkið sem byggði undirstöður velferðarinnar sem við erum nú að eyðileggja. Þakkirnar? Að vera í „biðsal dauðans“. Á meðan erum við upptekin við að standa í biðröðinni í Brussel, eins og spenntir umsækjendur, tilbúin að ausa milljörðum í aðrar þjóðir bara til að fá inngöngu í þennan blessaða kotelklúbb. Við gerum „risið geðveikt flott.“ Á meðan glansmyndin er í lagi má restin fúna. Kjallarinn fær að molna og morkna. Hver þarf undirstöður þegar yfirborðið er svona glansandi út á við? Valkostirnir fyrir aldraða eru: „Biðsalur dauðans“ EÐA vera neydd til að vera heima við aðstæður þar sem allir vita að þau verða sér að voða. Kannski er þetta hin nýja, hagkvæma stefna? Aðferðin til að flýta fyrir dauðanum svo fólk hætti að vera byrði á samfélaginu sem er hvort eð er „runnið út af dagsetningu“? Ef móðir mín, 84 ára í þriggja hæða húsi, hrynur niður stigann, er það happdrættisvinningur? Þá losnar pláss! Og þá getum við sett MEIRI pening í Brussel-klúbbinn! Snilld, skál fyrir því! Og þetta er engin getgáta. Þetta er reynslan. Pabbi gamli, sem bjó lengst af 63 ár í sama bæ, fékk pláss 45 mínútna akstur í burtu á hjúkrunarheimili. Ekki fyrr en hann átti einn og hálfan mánuð í 91 árs afmælið. Hann fékk plássið eftir að hann var búinn að detta ítrekað heima. Eftir öll beinbrotin (rifbein, höfuðkúpa, mjöðm), ofan á krabbamein (lunga, auga). Fóturinn var styttri í 16 ár (fórnað á altari niðurskurðar í hruninu). Ein hjartaloka var óvirk (stólar um alla neðri hæðina sem var ~50 fermetrar þar sem hann gat ekki notað hina 50 fermetrana þar sem hann þurfti að fara upp 16 tröppur til að komast þangað. Stólana þurfti hann til að komast á klósettið til að ná andanum og hvíla hjartað). Móðir mín hjúkraði honum síðustu 18 árin. ÞÁ, og aðeins þá, var hann nógu mikið „case“. Sá hálfi mánuður sem hann fékk á heimilinu var hann mestallan tímann meðvitundarlaus. Nú á að endurtaka leikinn með mömmu. Hún þarf eflaust að taka flugið niður stigann til að fá inngöngu. Vaknið Stjórnvöld ættu svo sannarlega að lesa „Nýju föt keisarans“. Pabbi skilaði sínu alla tíð og verðskuldaði ekki svona ævikvöld. Hann tók engin kúlulán, fékk aldrei neinar niðurfellingar, vann fyrir öllu með tveimur jafnsterkum og var aldrei í neinu leikriti. En hvað með þessi pólitísku „puntprik“ sem núna röfla um „fjölþóttaógnir“? Hvað bíður þeirra þegar þeirra tími kemur? Verður það biðsalur dauðans eða eitthvað annað? Það fer líklega eftir því hvort við, almenningur, ætlum loksins að krefjast þess að sýningum á leikritinu „Nýju föt keisarans“ verði hætt. Höfundur er áhugamaður um betra samfélag og Miðflokksmaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Davíð Bergmann Mest lesið Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson Skoðun Skoðun Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Sjá meira
Á hátíðlegum stundum er okkur talin trú um að við lifum í einu besta velferðarríki veraldar. Þessi gullhúðaða lygi er sú stærsta af þeim öllum. Þetta minnir á söguna „Nýju föt keisarans“ eftir H.C. Andersen; stundum held ég að við höfum sett þá sögu í leikritaform sem hefur verið í gangi í áratugi í þessu samfélagi. Uppsetningin á því verki er jafn þreytt og föstudagsþátturinn „Vikan með Gísla Martein“ á RÚV, sem við skattgreiðendur neyðumst til að fjármagna. Hvenær hættum við að kaupa þennan skrípaleik og horfumst í augu við sannleikann? Þetta er ekki fyrirmyndarsamfélag miðað við hvernig við komum fram við okkar minnstu bræður og systur. Það er löngu tímabært að láta skynsemina ráða för en ekki hégómadraumum sumra þingmanna um klapp á bakið í Brussel í von um stöðuhækkun úr „hangaround“ í „prospect“, eins og gengur og gerist í heimi mótorhjólaklúbba, þar til full aðild með vesti og merkjum fæst oftast að lokum. Lottó og hamsturinn á hjólinu Já, þetta hlýtur að vera stórkostlegt „fyrirmyndarsamfélag“ þegar skattpíndi almúginn, sem fjármagnar allan sirkusinn, fær ekki einu sinni þá sjálfsögðu þjónustu að komast til heimilislæknis. Kerfið er nútímalegt! Þú tekur þátt í lottói: þú hringir á tilteknum degi á ákveðnum tíma dagsins til að biðja um tíma. Ef þú ert heppinn, færðu tíma eftir mánuð, eða tvo. En ef þú þarft að komast til sérfræðings máttu reikna með miklu lengri bið. Hvílík þjónusta í einu ríkasta landi heims… eða svo er mér sagt. Er nema von að spilafíkn blómstri (41% 15 ára prófað að veðja) þegar þjóðarsálin virðist gegnsýrð af „gambli“ – meira að segja þegar kemur að því að fá tíma hjá heimilislækni? Og þegar þú loksins mætir líður þér eins og þjófi að stela tíma læknisins í færibandavinnunni. Undir yfirskini heilbrigðiskerfis hefur verið sviðsettur algjör skrípaleikur þar sem sjúklingurinn er alltaf auminginn í leikslok. Lyktin lýgur ekki Svo eru það blessuð börnin í vanda. Að ræða þann málaflokk er eins og að opna gamla grafhvelfingu; fnykurinn af kerfisbundinni vanrækslu er yfirþyrmandi. Það er orðið dæmigert að foreldrar í örvæntingu flýi land til að sækja þjónustu fyrir börnin sín; það getur ekki verið eðlilegt – og barnamálaráðherra okkar finnst ekkert athugavert við það og vill meina að kerfið hafi ekki brugðist. En ríkisstjórnin stendur vaktina! Hún dælir milljörðum í „fjölþóttaógn“ sem enginn hefur dáið úr hérlendis. Forgangsröðunin er fullkomin. Á meðan hafa „olnbogabörn“ dáið. Og geðheilbrigðismálin? Æ, tölum ekki um það. Það er svo leiðinlegt þegar verið er að verja landið frá ógninni í austri. Það er nóg til fyrir NATÓ, vopnakaup til Úkraínu og til að borga sig inn í fína Brussel-klúbbinn. Skál fyrir því! Á meðan er menntakerfið í „endurskipulagningu“ þar sem kennarar eru ekki lengur öruggir fyrir ofbeldi í starfi. Hlutskipti starfsfólks á gólfinu í meðferðarkerfunum með erfiðustu börnin er að láta berja sig í veikindafrí af því fólkið með möppurnar tók af þeim verkfærin. Kerfið er í steik, en aðalatriðið er að verja okkur frá austri. Hitt reddast. Biðlistinn Hápunktur skrípaleiksins og AÐALSKÖMMIN er hvernig við komum fram við gamla fólkið sem byggði undirstöður velferðarinnar sem við erum nú að eyðileggja. Þakkirnar? Að vera í „biðsal dauðans“. Á meðan erum við upptekin við að standa í biðröðinni í Brussel, eins og spenntir umsækjendur, tilbúin að ausa milljörðum í aðrar þjóðir bara til að fá inngöngu í þennan blessaða kotelklúbb. Við gerum „risið geðveikt flott.“ Á meðan glansmyndin er í lagi má restin fúna. Kjallarinn fær að molna og morkna. Hver þarf undirstöður þegar yfirborðið er svona glansandi út á við? Valkostirnir fyrir aldraða eru: „Biðsalur dauðans“ EÐA vera neydd til að vera heima við aðstæður þar sem allir vita að þau verða sér að voða. Kannski er þetta hin nýja, hagkvæma stefna? Aðferðin til að flýta fyrir dauðanum svo fólk hætti að vera byrði á samfélaginu sem er hvort eð er „runnið út af dagsetningu“? Ef móðir mín, 84 ára í þriggja hæða húsi, hrynur niður stigann, er það happdrættisvinningur? Þá losnar pláss! Og þá getum við sett MEIRI pening í Brussel-klúbbinn! Snilld, skál fyrir því! Og þetta er engin getgáta. Þetta er reynslan. Pabbi gamli, sem bjó lengst af 63 ár í sama bæ, fékk pláss 45 mínútna akstur í burtu á hjúkrunarheimili. Ekki fyrr en hann átti einn og hálfan mánuð í 91 árs afmælið. Hann fékk plássið eftir að hann var búinn að detta ítrekað heima. Eftir öll beinbrotin (rifbein, höfuðkúpa, mjöðm), ofan á krabbamein (lunga, auga). Fóturinn var styttri í 16 ár (fórnað á altari niðurskurðar í hruninu). Ein hjartaloka var óvirk (stólar um alla neðri hæðina sem var ~50 fermetrar þar sem hann gat ekki notað hina 50 fermetrana þar sem hann þurfti að fara upp 16 tröppur til að komast þangað. Stólana þurfti hann til að komast á klósettið til að ná andanum og hvíla hjartað). Móðir mín hjúkraði honum síðustu 18 árin. ÞÁ, og aðeins þá, var hann nógu mikið „case“. Sá hálfi mánuður sem hann fékk á heimilinu var hann mestallan tímann meðvitundarlaus. Nú á að endurtaka leikinn með mömmu. Hún þarf eflaust að taka flugið niður stigann til að fá inngöngu. Vaknið Stjórnvöld ættu svo sannarlega að lesa „Nýju föt keisarans“. Pabbi skilaði sínu alla tíð og verðskuldaði ekki svona ævikvöld. Hann tók engin kúlulán, fékk aldrei neinar niðurfellingar, vann fyrir öllu með tveimur jafnsterkum og var aldrei í neinu leikriti. En hvað með þessi pólitísku „puntprik“ sem núna röfla um „fjölþóttaógnir“? Hvað bíður þeirra þegar þeirra tími kemur? Verður það biðsalur dauðans eða eitthvað annað? Það fer líklega eftir því hvort við, almenningur, ætlum loksins að krefjast þess að sýningum á leikritinu „Nýju föt keisarans“ verði hætt. Höfundur er áhugamaður um betra samfélag og Miðflokksmaður.
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun