Hvers vegna tollar á innfluttar landbúnaðarvörur? Ágústa Ágústsdóttir, Eiríkur Svavarsson, Gunnar Bragi Sveinsson, Heiðbrá Ólafsdóttir, Jakob Frímann Magnússon og Þorsteinn Sæmundsson skrifa 26. mars 2025 09:01 Stundum og of oft heyrast raddir um að afnema eigi alla tolla á innflutt matvæli m.a. í nafni samkeppninnar sem þar af leiði af sér ódýrari matvæli fyrir neytendur. Í fámennu landi eins og Íslandi hefur það hins vegar sýnt sig að samkeppninni hefur ekki tekist að tryggja betri kjör (matvöru-, banka- og tryggingamarkaður t.d.). Slík leið að afnema tolla á innflutt matvæli myndi eingöngu leiða til algerrar einokunar innflutningsaðila og um leið yrði Íslenska þjóðin á allan hátt háð utanaðkomandi aðilum um mat. Miklar líkur væru á að landbúnaður legðist af á Íslandi og hætta yrði á að sú þekking og færni sem íslenska þjóðin býr yfir þegar kemur að sjálfbærni í fæðuöflun og ræktun myndi tapast að stórum hluta. Tollar eru notaðir um allan heim til að tryggja hagsmuni þjóða. Hagsmunirnir eru sannarlega misjafnir milli landa en geta t.d. verið til að tryggja ákveðið framboð vöru, vernda þjóðhagslega mikilvæga framleiðslu, tryggja sérstöðu o.fl. Langflest lönd ásamt ríkjasambandinu ESB nota tolla í þessum tilgangi. Örfá ríki leggja ekki tolla á innflutt matvæli og er það þá oftast vegna þess að þau reiða sig nær alfarið á innflutning matvæla. Það kemur því óneitanlega spánskt fyrir sjónir sú staðreynd að flest matvæli sem flutt eru inn til matarkistunnar Íslands bera litla eða enga tolla. Þá er vert að minnast á að langstærsti hluti þeirra innfluttu matvæla eru samt töluvert dýrari en í þeim löndum sem við berum okkur saman við. Tolla á að nýta m.a. í þeirri viðleitni að tryggja ákveðið fæðuöryggi fyrir landsmenn og að vera liður í að Íslendingar hafi aðgang að hreinum og heilsusamlegum matvælum t.d. ef landið einangrast vegna efnahagshruns, sjúkdóma, tollastríða stórríkja og stríðsátaka. Þá má alls ekki gleyma því að notkun sýklalyfja í landbúnaði hér á landi er eitt það lægsta á heimsvísu en útbreiðsla sýklalyfjaónæmra baktería er talin ein stærsta heilsufarsógn mannkyns í heiminum í dag. Samhliða þessari ógn er íslenskum bændum ætlað að búa við eitt strangasta regluverk sem fyrir finnst í Evrópu á sama tíma og þeir eiga að keppa við erlend stórfyrirtæki og verksmiðjubú sem auðveldlega geta gert út af við íslenskan fjölskyldubúskap á örskömmum tíma um leið og erfitt er að rekja feril innfluttu vörunnar. Þessi stórfyrirtæki búa jafnvel við slakara regluverk eða minni eftirfylgni, þegar kemur að hollustuháttum dýra og afurða ásamt þeirri köldu staðreynd að sýklalyfjum er oft blandað saman við fóður dýra til að minnka afföll og veikindi innan hópsins. Tollar draga úr hættunni sem fylgir því að vera öðrum háð með matvæli. Miðflokkurinn hefur lagt áherslur á öflugan íslenskan landbúnað þar sem tollvernd er nýtt til að tryggja rekstrarumhverfi bænda, hagsmuni neytenda og þar með fæðuöryggi þjóðarinnar. Þingmenn Miðflokksins hafa margsinnis lagt fram þingmál um heildarstefnumótun í landbúnaði og þá hafa Landsþing flokksins ályktað skýrt um mikilvægi landbúnaðar og tollvernd. Þannig er flokkurinn alveg skýr í sinni afstöðu til innlendrar matvælaframleiðslu og fæðuöryggi þjóðarinnar. Höfundar eru varaþingmenn Miðflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Landbúnaður Skattar og tollar Miðflokkurinn Ágústa Ágústsdóttir Jakob Frímann Magnússon Þorsteinn Sæmundsson Gunnar Bragi Sveinsson Alþingi Mest lesið Sleppum Borgarlínu - Frítt í strætó – Spörum milljarða Sigfús Aðalsteinsson,Hlynur Áskelsson,Baldur Borgþórsson Skoðun Bifhjólafólk rukkað fyrir akstur í janúar – leikhús fáránleikans! Njáll Gunnlaugsson Skoðun Skóli án veruleikatengingar Hlédís Maren Guðmundsdóttir Skoðun Verðtryggð fátækt – þjóðarglæpur í boði stjórnvalda og verkalýðsforustu Vilhelm Jónsson Skoðun Þegar miðstýring er kölluð hagræðing Liv Ása Skarstad Skoðun Bensíni hellt á verðbólgubálið Björn Brynjúlfur Björnsson Skoðun Vitatorg og vörnin fyrir grunnþjónustu Reykjavíkurborgar Helgi Áss Grétarsson Skoðun Um ESB-umsókn og sjávarútveg Kjartan Jónsson Skoðun Reykjavík ársins 2030 Berglind Sunna Bragadóttir Skoðun Börnin sem bíða! Elín Anna Baldursdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Aukin samkeppni á bankamarkaði Kristján Þórður Snæbjarnarson skrifar Skoðun Er Reykjavík borg sem listafólki þykir gott að búa og starfa í? Jóna Hlíf Halldórsdóttir skrifar Skoðun Góð þjónusta í Garðabæ skilar árangri Almar Guðmundsson skrifar Skoðun Gerum eitthvað gott Heiða Björg Hilmisdóttir,Alexandra Briem,Sanna Magdalena Mörtudóttir,Helga Þórðardóttir,Líf Magneudóttir skrifar Skoðun Starfshópur skilar skýrslu Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Vitatorg og vörnin fyrir grunnþjónustu Reykjavíkurborgar Helgi Áss Grétarsson skrifar Skoðun Um ESB-umsókn og sjávarútveg Kjartan Jónsson skrifar Skoðun Alltaf í (geð)ræktinni? Svava Arnardóttir skrifar Skoðun Skóli án veruleikatengingar Hlédís Maren Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Stolt siglir skattafleyið Ólafur Adolfsson skrifar Skoðun Verðtryggð fátækt – þjóðarglæpur í boði stjórnvalda og verkalýðsforustu Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Reykjavík ársins 2030 Berglind Sunna Bragadóttir skrifar Skoðun Innviðasjóður Reykjavíkur: Ný nálgun Viðreisnar Þórdís Lóa Þórhallsdóttir skrifar Skoðun Samtal við ókunnugan getur aukið hamingju, orku og tengsl Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Bifhjólafólk rukkað fyrir akstur í janúar – leikhús fáránleikans! Njáll Gunnlaugsson skrifar Skoðun Bensíni hellt á verðbólgubálið Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Börnin sem bíða! Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar miðstýring er kölluð hagræðing Liv Ása Skarstad skrifar Skoðun Sleppum Borgarlínu - Frítt í strætó – Spörum milljarða Sigfús Aðalsteinsson,Hlynur Áskelsson,Baldur Borgþórsson skrifar Skoðun Félagshagfræðileg greining Sundabrautar er byggð á sandi Hans Guttormur Þormar skrifar Skoðun Opið bréf til kjörinna fulltrúa: Íslensk náttúra, villtir laxastofnar og sameiginlegar auðlindir þjóðarinnar eru ekki tilraunaverkefni Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Innanbúðarátök á stjórnarheimilinu Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Sameining sýslumanna samþykkt – stofnunum fækkað um 5% Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Við látum stjórnast af sértrú í peningamálum Örn Karlsson skrifar Skoðun „Groundhog Day“ í boði réttarkerfisins Davíð Bergmann skrifar Skoðun Skattar hér, skattar þar, skattar alls staðar Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Flækjur í fjölskyldum Matthildur Björnsdóttir skrifar Skoðun Frístundastarf mikilvæg stoð í menntakerfi Reykjavíkurborgar Steinn Jóhannsso,Soffía Pálsdóttir skrifar Skoðun Skerjafjarðargöng – spörum tíma í umferðinni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað ertu að gera við sparnaðinn? Jóhann Óskar Jóhannsson skrifar Sjá meira
Stundum og of oft heyrast raddir um að afnema eigi alla tolla á innflutt matvæli m.a. í nafni samkeppninnar sem þar af leiði af sér ódýrari matvæli fyrir neytendur. Í fámennu landi eins og Íslandi hefur það hins vegar sýnt sig að samkeppninni hefur ekki tekist að tryggja betri kjör (matvöru-, banka- og tryggingamarkaður t.d.). Slík leið að afnema tolla á innflutt matvæli myndi eingöngu leiða til algerrar einokunar innflutningsaðila og um leið yrði Íslenska þjóðin á allan hátt háð utanaðkomandi aðilum um mat. Miklar líkur væru á að landbúnaður legðist af á Íslandi og hætta yrði á að sú þekking og færni sem íslenska þjóðin býr yfir þegar kemur að sjálfbærni í fæðuöflun og ræktun myndi tapast að stórum hluta. Tollar eru notaðir um allan heim til að tryggja hagsmuni þjóða. Hagsmunirnir eru sannarlega misjafnir milli landa en geta t.d. verið til að tryggja ákveðið framboð vöru, vernda þjóðhagslega mikilvæga framleiðslu, tryggja sérstöðu o.fl. Langflest lönd ásamt ríkjasambandinu ESB nota tolla í þessum tilgangi. Örfá ríki leggja ekki tolla á innflutt matvæli og er það þá oftast vegna þess að þau reiða sig nær alfarið á innflutning matvæla. Það kemur því óneitanlega spánskt fyrir sjónir sú staðreynd að flest matvæli sem flutt eru inn til matarkistunnar Íslands bera litla eða enga tolla. Þá er vert að minnast á að langstærsti hluti þeirra innfluttu matvæla eru samt töluvert dýrari en í þeim löndum sem við berum okkur saman við. Tolla á að nýta m.a. í þeirri viðleitni að tryggja ákveðið fæðuöryggi fyrir landsmenn og að vera liður í að Íslendingar hafi aðgang að hreinum og heilsusamlegum matvælum t.d. ef landið einangrast vegna efnahagshruns, sjúkdóma, tollastríða stórríkja og stríðsátaka. Þá má alls ekki gleyma því að notkun sýklalyfja í landbúnaði hér á landi er eitt það lægsta á heimsvísu en útbreiðsla sýklalyfjaónæmra baktería er talin ein stærsta heilsufarsógn mannkyns í heiminum í dag. Samhliða þessari ógn er íslenskum bændum ætlað að búa við eitt strangasta regluverk sem fyrir finnst í Evrópu á sama tíma og þeir eiga að keppa við erlend stórfyrirtæki og verksmiðjubú sem auðveldlega geta gert út af við íslenskan fjölskyldubúskap á örskömmum tíma um leið og erfitt er að rekja feril innfluttu vörunnar. Þessi stórfyrirtæki búa jafnvel við slakara regluverk eða minni eftirfylgni, þegar kemur að hollustuháttum dýra og afurða ásamt þeirri köldu staðreynd að sýklalyfjum er oft blandað saman við fóður dýra til að minnka afföll og veikindi innan hópsins. Tollar draga úr hættunni sem fylgir því að vera öðrum háð með matvæli. Miðflokkurinn hefur lagt áherslur á öflugan íslenskan landbúnað þar sem tollvernd er nýtt til að tryggja rekstrarumhverfi bænda, hagsmuni neytenda og þar með fæðuöryggi þjóðarinnar. Þingmenn Miðflokksins hafa margsinnis lagt fram þingmál um heildarstefnumótun í landbúnaði og þá hafa Landsþing flokksins ályktað skýrt um mikilvægi landbúnaðar og tollvernd. Þannig er flokkurinn alveg skýr í sinni afstöðu til innlendrar matvælaframleiðslu og fæðuöryggi þjóðarinnar. Höfundar eru varaþingmenn Miðflokksins.
Sleppum Borgarlínu - Frítt í strætó – Spörum milljarða Sigfús Aðalsteinsson,Hlynur Áskelsson,Baldur Borgþórsson Skoðun
Skoðun Er Reykjavík borg sem listafólki þykir gott að búa og starfa í? Jóna Hlíf Halldórsdóttir skrifar
Skoðun Gerum eitthvað gott Heiða Björg Hilmisdóttir,Alexandra Briem,Sanna Magdalena Mörtudóttir,Helga Þórðardóttir,Líf Magneudóttir skrifar
Skoðun Verðtryggð fátækt – þjóðarglæpur í boði stjórnvalda og verkalýðsforustu Vilhelm Jónsson skrifar
Skoðun Bifhjólafólk rukkað fyrir akstur í janúar – leikhús fáránleikans! Njáll Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Sleppum Borgarlínu - Frítt í strætó – Spörum milljarða Sigfús Aðalsteinsson,Hlynur Áskelsson,Baldur Borgþórsson skrifar
Skoðun Opið bréf til kjörinna fulltrúa: Íslensk náttúra, villtir laxastofnar og sameiginlegar auðlindir þjóðarinnar eru ekki tilraunaverkefni Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir skrifar
Skoðun Sameining sýslumanna samþykkt – stofnunum fækkað um 5% Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir skrifar
Skoðun Frístundastarf mikilvæg stoð í menntakerfi Reykjavíkurborgar Steinn Jóhannsso,Soffía Pálsdóttir skrifar
Sleppum Borgarlínu - Frítt í strætó – Spörum milljarða Sigfús Aðalsteinsson,Hlynur Áskelsson,Baldur Borgþórsson Skoðun