Frá Kænu­garði til Ís­lands: „Við erum enn hrædd“

Það var tilfinningarþrungin stund þegar fimm flóttamenn frá Úkraínu gengu inn í komusalinn á Keflavíkurflugvelli í nótt. Léttirinn var áþreifanlegur en líka sorgin og áhyggjurnar af öllum þeim sem urðu eftir í Úkraínu.

Tima, fjögurra ára, systir hans Stefania sem er tveggja og vinur þeirra Nikita, sem er átta ára gamall lögðu af stað með mömmu sinni Olgu Vygovsku og mömmu Nikita, Olgu Hrytsaienko, frá Kænugarði fyrir viku síðan, sama dag og innrás Rússa hófst í Úkraínu.

„Þetta var mjög erfitt og mjög langt ferðalag. Það var erfitt og skelfilegt. Við keyrðum alla leiðina. Við vorum mjög hrædd og erum enn hrædd,“ segir Vygovska. 

Voru áhyggjufullar að þær yrðu bensínlausar á leiðinni

Þau voru í Kænugarði þegar fyrstu flugskeyti Rússa féllu á borgina. Konurnar drifu sig út úr borginni sama dag, í svo miklum flýti að þær gleymdu vegabréfum barnanna. 

Ferðalagið var þar að auki langt. Þau voru í þrjá daga á leiðinni til Póllands en þegar þrjátíu kílómetrar voru í landamærin ákváðu þau að yfirgefa bílinn og ganga restina af leiðinni. Við landamærin tók svo við sextán klukkustunda bið.

„Það voru umferðartafir alls staðar, fólk var að flýja og vissi ekki hvert. Við keyrðum mjög lengi, við biðum mjög lengi og við hreyfðumst ekki neitt. Við keyrðum í þrjá daga. Allar bensínstöðvar voru bensínlausar, við vorum mjög hrædd um að við myndum festast einhvers staðar án eldsneytis, úti á miðju túni og myndum  hvergi komast,“ segir Vygovska.

„Við stóðum við landamærin í fjóra tíma, síðan vorum við sett í rútu og vorum í henni í tólf tíma. Svo fórum við yfir landamærin sem gekk hratt, við vorum í tvo tíma á leiðinni yfir. Svo gekk allt hratt. Allt var hratt í Póllandi. Pólland tók mjög vel á móti okkur.“

Skilur ekki hvers vegna þetta hafi gerst

Þó svo að heil vika sé liðin frá innrásinni segist Olga enn vera að átta sig á því hvað hefur gengið á. Hún finni fyrir mikilli reiði í garð innrásarhersins.

„Nákvæmlega allar tilfinningarnar eru til staðar: Reiði, hatur og vanskilningur á því hvers vegna allt þetta er að gerast og hvers vegna þetta er að gerast við okkur,“ segir Vygovska. 

Á þessum tímapunkti í viðtalinu þurfti Olga að stoppa. Tilfinningarnar báru hana ofurliði enda allir ættingjar hennar enn í Úkraínu.

„Allir: Móðir mín, bræður mínir, systir mín, maðurinn minn. Algjörlega allir. Ömmur barnanna minna. Allir urðu eftir í Úkraínu. Allir. Aðeins þrír komust út: ég og börnin mín tvö. Allir hinir eru í geymslum, í kjöllurum, í neðanjarðarlestarstöðinni í Kyiv. Þar er fullt af kunningjum, ættingjum, í miðri Kyiv, sem verður fyrir stöðugum sprengjuárásum.“

„Þetta er ekki pabbi okkar“

Hún segir óvissuna mikla.

„Við vitum ekkert hvað tekur við. Við viljum fara heim. Við viljum hvergi vera nema heima: hvorki í Evrópu né á Íslandi. Við viljum snúa aftur heim um leið og við höfum tækifæri til og stríðið er búið,“ segir Vygovska.

Mágkona hennar, Maria Vygovska og eiginmaður hennar Sveinn Rúnar Sigurðsson, munu hýsa fimmmenningana hérna á Íslandi næstu daga og vikur, eða meðan þörf er á. 

Þegar hópurinn gekk út úr Leifsstöð sagði Vygovska við Stefaniu dóttur sína að veifa myndatökumanninum okkar. 

„Þetta er ekki pabbi okkar,“ sagði Stefania og mamma hennar svaraði: „Nei, þetta er ekki pabbi, við þekkjum þennan mann ekki.“