Thatcher með hamslaust hár

Boris Johnson, fyrrverandi utanríkisráðherra Breta, gengur á fund Bretlandsdrottningar í dag þar sem hann fær að öllu óbreyttu heimild til að mynda ríkisstjórn og þannig verða forsætisráðherra landsins. Tekur hann við af Theresu May.

Þetta kom í ljós í gær þegar tilkynnt var um að meðlimir Íhaldsflokksins völdu hann fram yfir Jeremy Hunt, núverandi utanríkisráðherra. Niðurstöðurnar komu fæstum, jafnvel engum, á óvart enda hafði Johnson mælst mun vinsælli í öllum skoðanakönnunum. Hann fékk rétt tæplega tvöfaldan atkvæðafjölda Hunts.

„Við munum klára Brexit þann 31. október og nýta okkur þau tækifæri sem þá bjóðast,“ sagði Johnson í sigurræðu sinni og bætti við: „Við munum fá sjálfstraustið á ný. Líkt og sofandi risi munum við vakna upp og hrista af okkur bönd efa og neikvæðni.“

Hunt sagðist aftur á móti afar vonsvikinn í viðtali við breska ríkisútvarpið. Sagði að Johnson myndi standa sig vel og að hann hefði óbilandi trú á Bretlandi. „Þetta var alltaf að fara að vera erfitt fyrir okkur af því ég greiddi atkvæði gegn útgöngu. Ég held að mörgum flokksmönnum hafi þótt mikilvægt að styðja einhvern sem greiddi atkvæði með Brexit. Þetta var, svona eftir á að hyggja, óyfirstíganleg hindrun,“ sagði utanríkisráðherrann.

Það er einmitt Brexit sem þetta snýst allt saman um. Hvað sem líður kyrrsetningu breskra skipa á Persaflóa eða vá sem stafar af mögulegri þátttöku hins kínverska Huawei í fjarskiptauppbyggingu tröllríður útgöngumálið allri stjórnmálaumræðu á Bretlandi.

Johnson hefur heitið því að halda í samþykktan útgöngudag, 31. október, hvað sem öðru líður. Hann vill ekki fresta útgöngu líkt og May-stjórnin gerði eftir að þingið hafnaði samningnum sem hún náði við Evrópusambandið. Útgöngu var áður frestað vegna þess að hvorki þing né ríkisstjórn vildu ganga út án samnings en ef marka má orð Johnsons væri samningslaus útganga, sem varað hefur verið við að yrði afar dýrkeypt, engin fyrirstaða.

Óttinn við samningslausa út­göngu sem og umdeild persóna Johnsons, sem í gegnum tíðina hefur til að mynda líkt konum í búrkum við póstkassa, ESB við Hitler og Napóleon, sagt asískt fólk yfirburðagreint og svart fólk heimskt og sagt ósatt um fjárhagslegan ávinning Brexit, leiddi strax í gær til afsagnar nokkurra ráðherra.

Anne Milton menntamálaráðherra sagðist til að mynda segja af sér vegna þess að það væri þörf á skynsemi í útgöngumálinu og David Gauke, dómsmálaráðherra og mikill andstæðingur samningslausrar útgöngu, gerði slíkt hið sama. Áður höfðu fjármálaráðherra, aðstoðarutanríkisráðherra og menningarmálaráðherra sagt af sér þar sem þau gátu ekki hugsað sér að starfa undir Johnson.

Kjöri hins umdeilda Johnsons var misjafnlega tekið úti í heimi og utan Íhaldsflokksins. Jeremy Corbyn, leiðtogi Verkamannaflokksins, sagði af og frá að Johnson nyti stuðnings þjóðarinnar. Frans Timmer­man, varaforseti framkvæmdastjórnar ESB, varaði svo við því að May-samningnum yrði kastað fyrir borð.

Öllu glaðari var Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, er sagði Johnson bæði harðan af sér og greindan. „Þau kalla hann Bretlands-Trump. Fólk segir að það sé gott, þau kunna vel við mig þarna. Boris er góður, hann mun standa sig vel,“ sagði forsetinn.

Newt Gingrich, fyrrverandi forseti fulltrúadeildar Bandaríkjaþings og mikill stuðningsmaður Trumps, tók í sama streng og sagði spennandi tíma fram undan. „Skriffinnarnir hjá Evrópusambandinu munu sjá að hann er mun klárari og seigari en fyrirrennarinn. Ímyndið ykkur Margaret Thatcher með hamslaust hár.“