Lungnaígræðsla ekki lækning heldur sjúkdómaskipti Rafn Ágúst Ragnarsson skrifar 6. júní 2026 13:00 Gunnar Guðmundsson er lungnalæknir á Landspítalanum. Vísir/Samsett Heilsu krónprinsessu Noregs hefur hrakað verulega undanfarna mánuði vegna lungnasjúkdóms og í gær var greint frá því að hún væri á biðlista fyrir ígrætt lunga. Lungnalæknir segir þó ekki hlaupið að því að fá grætt í sig lunga. Mette-Marit krónprinsessa hefur verið mikið í fréttum síðustu misseri og ekki eru þær flestar jákvæðar. Samskipti hennar og barnaníðingsins Jeffrey Epstein vöktu mikla hneykslun í vetur og sömuleiðis réttarhöldin yfir syni hennar Marius Höiby sem er ákærður fyrir fjölda ofbeldis- og kynferðisbrota. Þegar fréttaflutningurinn stóð sem hæst fór svo heilsan að gefa sig. Mette-Marit greindist með svokallaða lungnatrefjun og hefur heilsu hennar hrakað verulega undanfarna mánuði. Lungnatrefjun er sjaldgæfur sjúkdómur og nafnið er sömuleiðis ekki mjög gegnsætt. Teppi súrefnisflæðið Gunnar Guðmundsson lungnalæknir skýrir það þannig út að trefjunin vísi til þess að bandvefur myndist í lungum sem kemur á milli lungnablöðru og háræðar og teppir þannig súrefnisflæðið. Gunnar getur auðvitað ekkert sagt um tilfelli Mette-Maritar en segir sjaldgæft að annars hraustar fimmtugar konur fái sjúkdóminn. Algengastur sé hann hjá karlmönnum yfir sextugu og sérstaklega hjá þeim sem hafa reykt. Ekki sé þó óalgengt að engin skýring liggi beinast við. „Því miður er algengt að þetta greinist seint. Stundum vantar þekkingu til að greina þetta rétt þannig að það er búið að reyna að meðhöndla ýmislegt annað áður en kemur að þessu. Þannig að oft og tíðum eru komnar miklar skemmdir í lungun þegar þetta uppgötvast,“ segir Gunnar. Lyf hægi á en stöðvi ekki trefjamyndun Gunnar segir tvö lyf hægja á þróun sjúkdómsins og að von sé á nýju lyfi á næsta ári. Sé sjúkdómurinn kominn á það stig að sjúklingi er ekki mikið lengra lífs auðið kemur lungnaígræðsla til greina. Norskir miðlar greindu einmitt frá því í dag að Mette-Marit væri komin á biðlista fyrir slíka aðgerð. Að fá grætt í sig lunga er þó ekki gert af léttúð. „Það hentar ekki fyrir marga. Í raun mjög fáa því maður þarf að vera hraustur og ungur til að fara í svona aðgerð og láta það ganga eftir. Það eru ekki nema lítill hluti þeirra sem er með svona sjúkdóma sem í fyrsta lagi þarfnast svona lungnaígræðslu og í öðru lagi er í ástandi til að geta farið í hana. Það er ekki verið að lækna neitt heldur bara skipta um nafn á sjúkdómnum. Þú ferð frá því að vera með lungnatrefjun yfir í að vera með ígrætt lunga. Það í sjálfu sér er sjúkdómsástand,“ segir Gunnar Guðmundsson lungnalæknir. Noregur Kóngafólk Heilsa Mest lesið Dýpsta októberlægð í rúm sextíu ár í uppsiglingu Innlent Óveður í aðsigi: Líklegt að flug raskist Innlent Alls ekki á móti því að fólk hafi það gott Innlent Skaut konu sína, börn og barnabörn Erlent Hóta að stöðva vopnakaup fyrir Úkraínu Erlent Segir Bjarna hafa valið klæki og ófrið við Eflingu Innlent Vonast til að leysa ráðgátuna um hvarf Ameliu Earhart Erlent Akranes og Akureyri dæmi þar sem hættan sé raunveruleg Innlent Áminnti starfsmann spítalans fyrir að fletta upp sjúkraskrá konu Innlent Réðust á dreng og tóku af honum hlaupahjól Innlent Fleiri fréttir Verðlaunaðir fyrir að smíða hagstjórnartæki samtímans Skaut konu sína, börn og barnabörn Sektaður fyrir að geyma lík foreldranna í frysti í áratugi Hóta að stöðva vopnakaup fyrir Úkraínu Vonast til að leysa ráðgátuna um hvarf Ameliu Earhart Tígrisdýrið verður ekki aflífað Rússar ráðist á orkuinnviði þrátt fyrir yfirlýsingu Trumps Fær aukadag til stjórnarmyndunar Kom af fjöllum eftir tilkynningu Trump um orkuvopnahlé Nýtt flóð í Nepal hreif með sér brýr og hús Leó páfi á leið í aðgerð eftir að hnútur fannst á lunga Vara við því að fara um flugvelli í Sádí-Arabíu Tugir slösuðust vegna skýstróka á Sikiley Hútar sagðir ábyrgir fyrir árás á flugvöll Útskrifuð af sjúkrahúsi og send aftur í fangelsið Vill nýjan Úkraínuforseta Lést eftir árás tígrisdýrs í dýragarði Níu létust eftir skotárás Þrjú börn meðal fimmtán látinna í árás á íbúðarblokkir Áfall fyrir Evrópu og vestræna samvinnu Þúsundum gert að yfirgefa heimili sín vegna Isaias Bandaríkin fjárfesti í stríðsrekstri Pútíns Vance ætlar ekki að horfa á aftökuna í beinni Skrúðgangan bönnuð eftir tveggja vikna pattstöðu Trump samdi við Pútín um dísel Vance biðlar til ungra reiðra manna Ætla að „binda enda“ á stríðsglæpadómstól Skólum lokað eftir árásir og tíu handteknir vegna hótana Helsti herbloggari Rússlands handtekinn í Svartfjallalandi Fjárfesti í SpaceX og hóf svo átak sem gæti hagnast fyrirtækinu Sjá meira
Mette-Marit krónprinsessa hefur verið mikið í fréttum síðustu misseri og ekki eru þær flestar jákvæðar. Samskipti hennar og barnaníðingsins Jeffrey Epstein vöktu mikla hneykslun í vetur og sömuleiðis réttarhöldin yfir syni hennar Marius Höiby sem er ákærður fyrir fjölda ofbeldis- og kynferðisbrota. Þegar fréttaflutningurinn stóð sem hæst fór svo heilsan að gefa sig. Mette-Marit greindist með svokallaða lungnatrefjun og hefur heilsu hennar hrakað verulega undanfarna mánuði. Lungnatrefjun er sjaldgæfur sjúkdómur og nafnið er sömuleiðis ekki mjög gegnsætt. Teppi súrefnisflæðið Gunnar Guðmundsson lungnalæknir skýrir það þannig út að trefjunin vísi til þess að bandvefur myndist í lungum sem kemur á milli lungnablöðru og háræðar og teppir þannig súrefnisflæðið. Gunnar getur auðvitað ekkert sagt um tilfelli Mette-Maritar en segir sjaldgæft að annars hraustar fimmtugar konur fái sjúkdóminn. Algengastur sé hann hjá karlmönnum yfir sextugu og sérstaklega hjá þeim sem hafa reykt. Ekki sé þó óalgengt að engin skýring liggi beinast við. „Því miður er algengt að þetta greinist seint. Stundum vantar þekkingu til að greina þetta rétt þannig að það er búið að reyna að meðhöndla ýmislegt annað áður en kemur að þessu. Þannig að oft og tíðum eru komnar miklar skemmdir í lungun þegar þetta uppgötvast,“ segir Gunnar. Lyf hægi á en stöðvi ekki trefjamyndun Gunnar segir tvö lyf hægja á þróun sjúkdómsins og að von sé á nýju lyfi á næsta ári. Sé sjúkdómurinn kominn á það stig að sjúklingi er ekki mikið lengra lífs auðið kemur lungnaígræðsla til greina. Norskir miðlar greindu einmitt frá því í dag að Mette-Marit væri komin á biðlista fyrir slíka aðgerð. Að fá grætt í sig lunga er þó ekki gert af léttúð. „Það hentar ekki fyrir marga. Í raun mjög fáa því maður þarf að vera hraustur og ungur til að fara í svona aðgerð og láta það ganga eftir. Það eru ekki nema lítill hluti þeirra sem er með svona sjúkdóma sem í fyrsta lagi þarfnast svona lungnaígræðslu og í öðru lagi er í ástandi til að geta farið í hana. Það er ekki verið að lækna neitt heldur bara skipta um nafn á sjúkdómnum. Þú ferð frá því að vera með lungnatrefjun yfir í að vera með ígrætt lunga. Það í sjálfu sér er sjúkdómsástand,“ segir Gunnar Guðmundsson lungnalæknir.
Noregur Kóngafólk Heilsa Mest lesið Dýpsta októberlægð í rúm sextíu ár í uppsiglingu Innlent Óveður í aðsigi: Líklegt að flug raskist Innlent Alls ekki á móti því að fólk hafi það gott Innlent Skaut konu sína, börn og barnabörn Erlent Hóta að stöðva vopnakaup fyrir Úkraínu Erlent Segir Bjarna hafa valið klæki og ófrið við Eflingu Innlent Vonast til að leysa ráðgátuna um hvarf Ameliu Earhart Erlent Akranes og Akureyri dæmi þar sem hættan sé raunveruleg Innlent Áminnti starfsmann spítalans fyrir að fletta upp sjúkraskrá konu Innlent Réðust á dreng og tóku af honum hlaupahjól Innlent Fleiri fréttir Verðlaunaðir fyrir að smíða hagstjórnartæki samtímans Skaut konu sína, börn og barnabörn Sektaður fyrir að geyma lík foreldranna í frysti í áratugi Hóta að stöðva vopnakaup fyrir Úkraínu Vonast til að leysa ráðgátuna um hvarf Ameliu Earhart Tígrisdýrið verður ekki aflífað Rússar ráðist á orkuinnviði þrátt fyrir yfirlýsingu Trumps Fær aukadag til stjórnarmyndunar Kom af fjöllum eftir tilkynningu Trump um orkuvopnahlé Nýtt flóð í Nepal hreif með sér brýr og hús Leó páfi á leið í aðgerð eftir að hnútur fannst á lunga Vara við því að fara um flugvelli í Sádí-Arabíu Tugir slösuðust vegna skýstróka á Sikiley Hútar sagðir ábyrgir fyrir árás á flugvöll Útskrifuð af sjúkrahúsi og send aftur í fangelsið Vill nýjan Úkraínuforseta Lést eftir árás tígrisdýrs í dýragarði Níu létust eftir skotárás Þrjú börn meðal fimmtán látinna í árás á íbúðarblokkir Áfall fyrir Evrópu og vestræna samvinnu Þúsundum gert að yfirgefa heimili sín vegna Isaias Bandaríkin fjárfesti í stríðsrekstri Pútíns Vance ætlar ekki að horfa á aftökuna í beinni Skrúðgangan bönnuð eftir tveggja vikna pattstöðu Trump samdi við Pútín um dísel Vance biðlar til ungra reiðra manna Ætla að „binda enda“ á stríðsglæpadómstól Skólum lokað eftir árásir og tíu handteknir vegna hótana Helsti herbloggari Rússlands handtekinn í Svartfjallalandi Fjárfesti í SpaceX og hóf svo átak sem gæti hagnast fyrirtækinu Sjá meira