Lungnaígræðsla ekki lækning heldur sjúkdómaskipti Rafn Ágúst Ragnarsson skrifar 6. júní 2026 13:00 Gunnar Guðmundsson er lungnalæknir á Landspítalanum. Vísir/Samsett Heilsu krónprinsessu Noregs hefur hrakað verulega undanfarna mánuði vegna lungnasjúkdóms og í gær var greint frá því að hún væri á biðlista fyrir ígrætt lunga. Lungnalæknir segir þó ekki hlaupið að því að fá grætt í sig lunga. Mette-Marit krónprinsessa hefur verið mikið í fréttum síðustu misseri og ekki eru þær flestar jákvæðar. Samskipti hennar og barnaníðingsins Jeffrey Epstein vöktu mikla hneykslun í vetur og sömuleiðis réttarhöldin yfir syni hennar Marius Höiby sem er ákærður fyrir fjölda ofbeldis- og kynferðisbrota. Þegar fréttaflutningurinn stóð sem hæst fór svo heilsan að gefa sig. Mette-Marit greindist með svokallaða lungnatrefjun og hefur heilsu hennar hrakað verulega undanfarna mánuði. Lungnatrefjun er sjaldgæfur sjúkdómur og nafnið er sömuleiðis ekki mjög gegnsætt. Teppi súrefnisflæðið Gunnar Guðmundsson lungnalæknir skýrir það þannig út að trefjunin vísi til þess að bandvefur myndist í lungum sem kemur á milli lungnablöðru og háræðar og teppir þannig súrefnisflæðið. Gunnar getur auðvitað ekkert sagt um tilfelli Mette-Maritar en segir sjaldgæft að annars hraustar fimmtugar konur fái sjúkdóminn. Algengastur sé hann hjá karlmönnum yfir sextugu og sérstaklega hjá þeim sem hafa reykt. Ekki sé þó óalgengt að engin skýring liggi beinast við. „Því miður er algengt að þetta greinist seint. Stundum vantar þekkingu til að greina þetta rétt þannig að það er búið að reyna að meðhöndla ýmislegt annað áður en kemur að þessu. Þannig að oft og tíðum eru komnar miklar skemmdir í lungun þegar þetta uppgötvast,“ segir Gunnar. Lyf hægi á en stöðvi ekki trefjamyndun Gunnar segir tvö lyf hægja á þróun sjúkdómsins og að von sé á nýju lyfi á næsta ári. Sé sjúkdómurinn kominn á það stig að sjúklingi er ekki mikið lengra lífs auðið kemur lungnaígræðsla til greina. Norskir miðlar greindu einmitt frá því í dag að Mette-Marit væri komin á biðlista fyrir slíka aðgerð. Að fá grætt í sig lunga er þó ekki gert af léttúð. „Það hentar ekki fyrir marga. Í raun mjög fáa því maður þarf að vera hraustur og ungur til að fara í svona aðgerð og láta það ganga eftir. Það eru ekki nema lítill hluti þeirra sem er með svona sjúkdóma sem í fyrsta lagi þarfnast svona lungnaígræðslu og í öðru lagi er í ástandi til að geta farið í hana. Það er ekki verið að lækna neitt heldur bara skipta um nafn á sjúkdómnum. Þú ferð frá því að vera með lungnatrefjun yfir í að vera með ígrætt lunga. Það í sjálfu sér er sjúkdómsástand,“ segir Gunnar Guðmundsson lungnalæknir. Noregur Kóngafólk Heilsa Mest lesið Skúli Tómas ekki sloppinn eftir allt saman Innlent Minningarstundir vegna andlátanna Innlent „Óharðnaðir unglingar sem kunna ekkert á lífið“ Innlent Kynna úrræði sem eigi að liðka fyrir kjarasamningum Innlent Hálft ár fyrir ræktun á þriðja hundrað kannabisplantna Innlent Munu verja hagsmuni sína á norðurslóðum „með öllum ráðum“ Erlent Fleiri bílar á vettvangi og hraðakstur til skoðunar Innlent Ætli að leggja áherslu á bókun 35 Innlent Hópuppsögn á sviði heilsu- og líkamsræktar Innlent SÁÁ missir forstjóra og yfirlækni Innlent Fleiri fréttir Munu verja hagsmuni sína á norðurslóðum „með öllum ráðum“ Bandaríkjaher hefur árásir á Íran á ný Ná ekki saman um sakhæfi Clancy Kenna Rússum um sprengidrónana á flugvellinum Sprengjur nærri spennistöð Hákon sór embættiseið Mannskæðar árásir á Kænugarð sjöttu nóttina í röð Nærri þúsund talin af í Nepal og þúsunda enn saknað Setja körlum aldurstakmark í frjósemismeðferð Glæpaforingi dæmdur fyrir morðið á Tupac Segir af sér eftir árekstra við Hegseth Hæstiréttur heimilar Trump að halda áfram með veislusalinn Íhuga fleiri árásir á Hormússund Evrópusambandið þurfi að vera meira aðlaðandi Nýr geimsjónauki á að varpa ljósi á huldukrafta alheimsins Afríkudeildin bjargaði herforingjastjórninni „Ég er konan sem kýldi hákarl í andlitið“ Staðfesta heimilisfesti jólasveinsins í Lapplandi „Þeir munu hengja mig“ „Hægriforréttindaöfl“ hafi talað minna megandi inn á nei Einungis sextán látnir í Tíbet en hundraða saknað Telja Rússa undirbúa nýja sókn á landi að Kænugarði Óttast um þúsund manns sem fastir eru í göngum í Nepal Átta látin og átján saknað eftir að ferju hvolfdi við Kýpur Óttast um fimmtán manns í kjölfar skyndiflóðs í Miklagljúfri Íranir svara fyrir sig og Trump ýjar að árásum á Kharg-eyju Loftárásir á Hormússundi hafnar á ný Rýmdi grunnskólann augnablikum áður en skyndiflóð skall á Bresk kona stungin til bana á lestarstöð í Þýskalandi Haraldur Noregskonungur jarðsunginn 9. september Sjá meira
Mette-Marit krónprinsessa hefur verið mikið í fréttum síðustu misseri og ekki eru þær flestar jákvæðar. Samskipti hennar og barnaníðingsins Jeffrey Epstein vöktu mikla hneykslun í vetur og sömuleiðis réttarhöldin yfir syni hennar Marius Höiby sem er ákærður fyrir fjölda ofbeldis- og kynferðisbrota. Þegar fréttaflutningurinn stóð sem hæst fór svo heilsan að gefa sig. Mette-Marit greindist með svokallaða lungnatrefjun og hefur heilsu hennar hrakað verulega undanfarna mánuði. Lungnatrefjun er sjaldgæfur sjúkdómur og nafnið er sömuleiðis ekki mjög gegnsætt. Teppi súrefnisflæðið Gunnar Guðmundsson lungnalæknir skýrir það þannig út að trefjunin vísi til þess að bandvefur myndist í lungum sem kemur á milli lungnablöðru og háræðar og teppir þannig súrefnisflæðið. Gunnar getur auðvitað ekkert sagt um tilfelli Mette-Maritar en segir sjaldgæft að annars hraustar fimmtugar konur fái sjúkdóminn. Algengastur sé hann hjá karlmönnum yfir sextugu og sérstaklega hjá þeim sem hafa reykt. Ekki sé þó óalgengt að engin skýring liggi beinast við. „Því miður er algengt að þetta greinist seint. Stundum vantar þekkingu til að greina þetta rétt þannig að það er búið að reyna að meðhöndla ýmislegt annað áður en kemur að þessu. Þannig að oft og tíðum eru komnar miklar skemmdir í lungun þegar þetta uppgötvast,“ segir Gunnar. Lyf hægi á en stöðvi ekki trefjamyndun Gunnar segir tvö lyf hægja á þróun sjúkdómsins og að von sé á nýju lyfi á næsta ári. Sé sjúkdómurinn kominn á það stig að sjúklingi er ekki mikið lengra lífs auðið kemur lungnaígræðsla til greina. Norskir miðlar greindu einmitt frá því í dag að Mette-Marit væri komin á biðlista fyrir slíka aðgerð. Að fá grætt í sig lunga er þó ekki gert af léttúð. „Það hentar ekki fyrir marga. Í raun mjög fáa því maður þarf að vera hraustur og ungur til að fara í svona aðgerð og láta það ganga eftir. Það eru ekki nema lítill hluti þeirra sem er með svona sjúkdóma sem í fyrsta lagi þarfnast svona lungnaígræðslu og í öðru lagi er í ástandi til að geta farið í hana. Það er ekki verið að lækna neitt heldur bara skipta um nafn á sjúkdómnum. Þú ferð frá því að vera með lungnatrefjun yfir í að vera með ígrætt lunga. Það í sjálfu sér er sjúkdómsástand,“ segir Gunnar Guðmundsson lungnalæknir.
Noregur Kóngafólk Heilsa Mest lesið Skúli Tómas ekki sloppinn eftir allt saman Innlent Minningarstundir vegna andlátanna Innlent „Óharðnaðir unglingar sem kunna ekkert á lífið“ Innlent Kynna úrræði sem eigi að liðka fyrir kjarasamningum Innlent Hálft ár fyrir ræktun á þriðja hundrað kannabisplantna Innlent Munu verja hagsmuni sína á norðurslóðum „með öllum ráðum“ Erlent Fleiri bílar á vettvangi og hraðakstur til skoðunar Innlent Ætli að leggja áherslu á bókun 35 Innlent Hópuppsögn á sviði heilsu- og líkamsræktar Innlent SÁÁ missir forstjóra og yfirlækni Innlent Fleiri fréttir Munu verja hagsmuni sína á norðurslóðum „með öllum ráðum“ Bandaríkjaher hefur árásir á Íran á ný Ná ekki saman um sakhæfi Clancy Kenna Rússum um sprengidrónana á flugvellinum Sprengjur nærri spennistöð Hákon sór embættiseið Mannskæðar árásir á Kænugarð sjöttu nóttina í röð Nærri þúsund talin af í Nepal og þúsunda enn saknað Setja körlum aldurstakmark í frjósemismeðferð Glæpaforingi dæmdur fyrir morðið á Tupac Segir af sér eftir árekstra við Hegseth Hæstiréttur heimilar Trump að halda áfram með veislusalinn Íhuga fleiri árásir á Hormússund Evrópusambandið þurfi að vera meira aðlaðandi Nýr geimsjónauki á að varpa ljósi á huldukrafta alheimsins Afríkudeildin bjargaði herforingjastjórninni „Ég er konan sem kýldi hákarl í andlitið“ Staðfesta heimilisfesti jólasveinsins í Lapplandi „Þeir munu hengja mig“ „Hægriforréttindaöfl“ hafi talað minna megandi inn á nei Einungis sextán látnir í Tíbet en hundraða saknað Telja Rússa undirbúa nýja sókn á landi að Kænugarði Óttast um þúsund manns sem fastir eru í göngum í Nepal Átta látin og átján saknað eftir að ferju hvolfdi við Kýpur Óttast um fimmtán manns í kjölfar skyndiflóðs í Miklagljúfri Íranir svara fyrir sig og Trump ýjar að árásum á Kharg-eyju Loftárásir á Hormússundi hafnar á ný Rýmdi grunnskólann augnablikum áður en skyndiflóð skall á Bresk kona stungin til bana á lestarstöð í Þýskalandi Haraldur Noregskonungur jarðsunginn 9. september Sjá meira