Lykill að jöfnum tækifærum Isabel Alejandra Diaz skrifar 22. apríl 2026 10:00 Leikskólar eru ein af meginstoðum íslensks samfélags og um leið eitt mikilvægasta jöfnunartæki þess. Þeir mæta ólíkum aðstæðum barna og fjölskyldna hvort sem litið er til uppruna, efnahags eða félagslegrar stöðu. Með tilliti til þessa er það okkur í Samfylkingunni í Reykjavík mikilvægt að skapa fyrirsjáanleika og stöðugleika í daglegu lífi barna og fjölskyldna þeirra. Sérstaklega þegar kemur að einstæðum foreldrum, tekjulægri fjölskyldum og þeim sem ekki eru með sterkt félagslegt bakland. Jafnari staða foreldra Það virðist stundum gleymast í umræðunni hversu veigamiklu hlutverki leikskólinn gegnir í að stuðla að jöfnum tækifærum og auknu félagslegu öryggi. Aðgengileg dagvistun er forsenda þess að foreldrar geti tekið fullan þátt á vinnumarkaði, byggt upp réttindi, aflað tekna og ræktað starfsferil sinn. Rannsóknir hafa sýnt fram á að barneignir hafa varanleg áhrif á tekjur og þátttöku á vinnumarkaði og að eftir fæðingu fyrsta barns dragast konur frekar aftur úr körlum hvað þetta varðar. Því þegar dagvistun er ótrygg er það oftar en ekki móðirin sem dregur úr starfshlutfalli sínu eða hverfur tímabundið af vinnumarkaði, með langvarandi afleiðingum fyrir launaþróun, lífeyrisréttindi og starfsferil, þótt vissulega séu undantekningar frá því líkt og í öðru. Allt eru þetta þættir sem hafa bein áhrif á lífsskilyrði barna og foreldra þeirra. Sköpum aðstæður til bestu menntunar fyrir börn Það hlutverk sem leikskólinn gegnir í félagslegum þroska barna er ekki síður mikilvægt. Sem menntastofnun fyrir yngstu börnin er leikskólinn vettvangur náms og þroska þar sem börn efla sjálfsmynd sína í málörvandi umhverfi. Þar skapast jafnframt mikilvægt rými fyrir börn sem hafa íslensku sem annað mál til að læra tungumálið í gegnum dagleg samskipti og virka þátttöku í hópi jafningja. Eins hefur leikskólinn tök á að bregðast snemma við þegar merki sjást um frávik eða seinkun í þroska og haft þannig veruleg áhrif á félagslega þátttöku og inngildingu barna. Til þess að leikskólinn geti uppfyllt hlutverk sitt verður að sjálfsögðu að tryggja gæði menntunar í gegnum fagmennsku starfsfólks og möguleikum til starfsþróunar. Eins verður starfsumhverfi leikskólakennara að vera viðunandi og ábyrgð þeirra, sem og alls starfsfólks skólanna, metin að verðleikum (hæ virðismatsvegferð kennara!). Þar bera stjórnvöld ekki ein ábyrgð á að styðja betur við kennaramenntun og styrkja fagið til framtíðar, heldur einnig sveitarfélögin og háskólastigið. Börnin í fyrsta sæti Samfylkingin vill að Reykjavík sé besti staðurinn á Íslandi til að vera barn og ala upp börn. Það kallar á forgangsröðun og ætlar Samfylkingin því að ráðast í meðal annars eftirfarandi aðgerðir: Bæta vinnuaðstæður í leikskólum og setja 600 milljónir á ári í aukna mönnun og úrbætur á starfsumhverfi. Fjölga leikskólaplássum um 1500 á kjörtímabilinu í þeim tilgangi að taka yngri börn inn á leikskóla. Hækka framlag til fjárfestinga í endurgerð og uppbyggingu leikskólahúsnæði í 30 milljarða milljarða næstu fjórum árum. Fjölga menntuðu starfsfólki með því skapa svigrúm til náms samhliða starfi, meðal annars með námsstyrkjum. Vinna með ríkinu að tryggri fjármögnun leikskólastigsins og lögfestingu á rétti barna til leikskólavistar sem fyrsta skólastigs. Taka upp systkinaforgang þannig að yngra systkini komist inn á sama leikskóla og eldri systkini. Efla snemmtækan stuðning í leikskólum með auknu aðgengi að fagaðilum á borð við þroskaþjálfa, sálfræðinga og talmeinafræðinga. Komandi kosningar skipta sköpum fyrir framtíð Reykjavíkurborgar og við í Samfylkingunni bjóðum upp á skýran valkost: norrænt velferðarsamfélag í þágu íbúa. Höfundur skipar 9. sæti á lista Samfylkingarinnar fyrir borgarstjórnarkosningarnar í vor. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Isabel Alejandra Díaz Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? Jóhann Rúnar Pálsson Skoðun Skoðun Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? Jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Sjá meira
Leikskólar eru ein af meginstoðum íslensks samfélags og um leið eitt mikilvægasta jöfnunartæki þess. Þeir mæta ólíkum aðstæðum barna og fjölskyldna hvort sem litið er til uppruna, efnahags eða félagslegrar stöðu. Með tilliti til þessa er það okkur í Samfylkingunni í Reykjavík mikilvægt að skapa fyrirsjáanleika og stöðugleika í daglegu lífi barna og fjölskyldna þeirra. Sérstaklega þegar kemur að einstæðum foreldrum, tekjulægri fjölskyldum og þeim sem ekki eru með sterkt félagslegt bakland. Jafnari staða foreldra Það virðist stundum gleymast í umræðunni hversu veigamiklu hlutverki leikskólinn gegnir í að stuðla að jöfnum tækifærum og auknu félagslegu öryggi. Aðgengileg dagvistun er forsenda þess að foreldrar geti tekið fullan þátt á vinnumarkaði, byggt upp réttindi, aflað tekna og ræktað starfsferil sinn. Rannsóknir hafa sýnt fram á að barneignir hafa varanleg áhrif á tekjur og þátttöku á vinnumarkaði og að eftir fæðingu fyrsta barns dragast konur frekar aftur úr körlum hvað þetta varðar. Því þegar dagvistun er ótrygg er það oftar en ekki móðirin sem dregur úr starfshlutfalli sínu eða hverfur tímabundið af vinnumarkaði, með langvarandi afleiðingum fyrir launaþróun, lífeyrisréttindi og starfsferil, þótt vissulega séu undantekningar frá því líkt og í öðru. Allt eru þetta þættir sem hafa bein áhrif á lífsskilyrði barna og foreldra þeirra. Sköpum aðstæður til bestu menntunar fyrir börn Það hlutverk sem leikskólinn gegnir í félagslegum þroska barna er ekki síður mikilvægt. Sem menntastofnun fyrir yngstu börnin er leikskólinn vettvangur náms og þroska þar sem börn efla sjálfsmynd sína í málörvandi umhverfi. Þar skapast jafnframt mikilvægt rými fyrir börn sem hafa íslensku sem annað mál til að læra tungumálið í gegnum dagleg samskipti og virka þátttöku í hópi jafningja. Eins hefur leikskólinn tök á að bregðast snemma við þegar merki sjást um frávik eða seinkun í þroska og haft þannig veruleg áhrif á félagslega þátttöku og inngildingu barna. Til þess að leikskólinn geti uppfyllt hlutverk sitt verður að sjálfsögðu að tryggja gæði menntunar í gegnum fagmennsku starfsfólks og möguleikum til starfsþróunar. Eins verður starfsumhverfi leikskólakennara að vera viðunandi og ábyrgð þeirra, sem og alls starfsfólks skólanna, metin að verðleikum (hæ virðismatsvegferð kennara!). Þar bera stjórnvöld ekki ein ábyrgð á að styðja betur við kennaramenntun og styrkja fagið til framtíðar, heldur einnig sveitarfélögin og háskólastigið. Börnin í fyrsta sæti Samfylkingin vill að Reykjavík sé besti staðurinn á Íslandi til að vera barn og ala upp börn. Það kallar á forgangsröðun og ætlar Samfylkingin því að ráðast í meðal annars eftirfarandi aðgerðir: Bæta vinnuaðstæður í leikskólum og setja 600 milljónir á ári í aukna mönnun og úrbætur á starfsumhverfi. Fjölga leikskólaplássum um 1500 á kjörtímabilinu í þeim tilgangi að taka yngri börn inn á leikskóla. Hækka framlag til fjárfestinga í endurgerð og uppbyggingu leikskólahúsnæði í 30 milljarða milljarða næstu fjórum árum. Fjölga menntuðu starfsfólki með því skapa svigrúm til náms samhliða starfi, meðal annars með námsstyrkjum. Vinna með ríkinu að tryggri fjármögnun leikskólastigsins og lögfestingu á rétti barna til leikskólavistar sem fyrsta skólastigs. Taka upp systkinaforgang þannig að yngra systkini komist inn á sama leikskóla og eldri systkini. Efla snemmtækan stuðning í leikskólum með auknu aðgengi að fagaðilum á borð við þroskaþjálfa, sálfræðinga og talmeinafræðinga. Komandi kosningar skipta sköpum fyrir framtíð Reykjavíkurborgar og við í Samfylkingunni bjóðum upp á skýran valkost: norrænt velferðarsamfélag í þágu íbúa. Höfundur skipar 9. sæti á lista Samfylkingarinnar fyrir borgarstjórnarkosningarnar í vor.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar