Tækifæri í menntun sem við megum ekki missa af Skúli Thorarensen skrifar 19. apríl 2026 06:01 Gervigreind er þegar farin að breyta því hvernig nemendur læra. Hún skrifar texta, útskýrir flókin hugtök og aðstoðar við verkefnavinnu á sekúndum. Samt er skólakerfið enn að miklu leyti byggt á aðferðum sem gera ráð fyrir að þessi tækni sé ekki til. Kennarar standa frammi fyrir því að geta ekki lengur treyst því að verkefni endurspegli raunverulega getu nemenda. Námsmat verður óljósara og á sama tíma eykst álagið. Samhliða þessu verða nemendahópar sífellt fjölbreyttari, bæði hvað varðar tungumál, bakgrunn og getustig. Í sumum skólum er meirihluti nemenda með annan tungumálabakgrunn en íslensku. Kröfurnar til kennara hafa því sjaldan verið meiri. En þetta er aðeins önnur hliðin á málinu. Í fyrsta sinn í sögunni er einstaklingsmiðað nám orðið framkvæmanlegt. Gervigreind getur greint stöðu nemenda, bent á hvar þeir lenda í erfiðleikum og lagt til næstu skref í námi. Hún getur hjálpað kennurum að útbúa verkefni, fara yfir þau og fá yfirsýn yfir stöðu heilla bekkja á augabragði. Með réttri nýtingu tækninnar er jafnframt hægt að styðja markvisst við tungumálanám og flýta verulega fyrir aðlögun nemenda sem eru að læra íslensku. Gervigreind getur aðlagað efni að stöðu hvers og eins, útskýrt hugtök á móðurmáli nemandans og hjálpað honum að byggja upp skilning og orðaforða hraðar en áður hefur verið mögulegt. Gervigreind er ekki aðeins að breyta því hvernig nemendur læra – hún er að breyta þeim veruleika sem þeir eru að fara út í. Á næstu árum munu störf og hæfniskröfur breytast hratt. Verkefni sem áður tóku klukkustundir verða unnin á mínútum, og ný færni verður lykilatriði. Skólakerfið stendur því frammi fyrir þeirri áskorun að undirbúa nemendur fyrir heim sem er að breytast hratt. Íslenskt samfélag hefur ítrekað sýnt mikla aðlögunarfærni og verið fljótt að tileinka sér nýja tækni. Með réttri nýtingu tækninnar geta skólar brugðist betur við þessum nýju kröfum. Kennarar fá meira svigrúm til að sinna hverju barni betur, á meðan tækni styður við greiningu og eftirfylgni. Nemendur geta unnið á sínum hraða og fengið markvissa aðstoð þegar þeir þurfa á henni að halda. Að undirbúa ungmenni fyrir þennan nýja veruleika er eitt mikilvægasta verkefni samfélagsins í dag. Það er engin ein töfralausn. Framtíðin er að breytast hraðar og á annan hátt en áður. En að skapa kennurum svigrúm til að sinna hverju barni betur og veita skólastjórnendum verkfæri til að þróa skólann áfram er raunhæft skref í rétta átt. Við höfum ekki svigrúm til að bíða. Höfundur er forstjóri Námfús Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gervigreind Mest lesið Enginn lærir í afneitun Björn Brynjúlfur Björnsson Skoðun Halldór 30.5.2026 Halldór Gleymdi framhaldsskólinn Sigurður E. Vilhelmsson Skoðun Gerviskoðanakönnun — eða 9,44 prósent? Halldór Jörgen Olesen Skoðun Leyfið okkur að velja framtíð okkar Kristrún Ágústsdóttir Skoðun Hver kenndi Viðskiptaráði að rýna í gögn og tölur? Ragnheiður Stephensen Skoðun Álfsnes er rangur staður fyrir skotsvæði Kristbjörn Haraldsson,Anja Þórdís Karlsdóttir Skoðun Enn um Plastbarkamálið Ingólfur Bruun Skoðun It's complicated: Valkostir Íslands í gjaldmiðlamálum Stefanía K. Ásbjörnsdóttir Skoðun Við erum öll í sama liðinu Jónas Hagan Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Hverju getur aukið sjálfstraust og sérþekking skilað komandi kynslóðum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Að byggja brú til þeirra sem bíða Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Gerviskoðanakönnun — eða 9,44 prósent? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Enginn lærir í afneitun Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun It's complicated: Valkostir Íslands í gjaldmiðlamálum Stefanía K. Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Gleymdi framhaldsskólinn Sigurður E. Vilhelmsson skrifar Skoðun Álfsnes er rangur staður fyrir skotsvæði Kristbjörn Haraldsson,Anja Þórdís Karlsdóttir skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn er að grafa sína eigin gröf Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Eru félagasamtök sem boða eigið fagnaðarerindi nóg til að upplýsa almenning? Eyrún Magnúsdóttir skrifar Skoðun Enn um Plastbarkamálið Ingólfur Bruun skrifar Skoðun Við unnum stóra vinninginn Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Við erum öll í sama liðinu Jónas Hagan Guðmundsson skrifar Skoðun Látið Ljósleiðarann vera! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Noregur verður hluti af kjarnorkuvernd Frakka Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Það sem mun sökkva okkur Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Ef Ísland sækir um „djobbið“ Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Tangarhald á lífæð samfélagsins Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Leyfið okkur að velja framtíð okkar Kristrún Ágústsdóttir skrifar Skoðun Nokkur atriði varðandi mögulega aðild Íslands að Evrópusambandinu Jón Frímann Jónsson skrifar Skoðun Hver kenndi Viðskiptaráði að rýna í gögn og tölur? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Gervigreind mun ekki skipta út leiðtogum. Hún mun afhjúpa þá Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Opið bréf til stjórnsýslu Reykjanesbæjar vegna aðgengis í Gömlu búð Arnar Helgi Lárusson skrifar Skoðun Þegar fjarlægðin hættir að standa í vegi fyrir heilsu kvenna Helga Dagný Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Enginn kemst langt með skóflu eina að vopni Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Skammsýni á tímum tæknibyltingar, erum við að missa af framtíðinni? Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Að gera upp á milli barna Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hólar í Hjaltadal á uppboð Jón Bjarnason skrifar Skoðun Er ekki best að tala bara íslensku um ESB og matvælaverð? Trausti Hjálmarsson skrifar Skoðun Lausnin sem leysir ekkert Jóhann Skagfjörð Magnússon skrifar Skoðun Vestmannaeyjabær, þar sem þögn er þegjandi samkomulag Linda Rós Sigurdardóttir skrifar Sjá meira
Gervigreind er þegar farin að breyta því hvernig nemendur læra. Hún skrifar texta, útskýrir flókin hugtök og aðstoðar við verkefnavinnu á sekúndum. Samt er skólakerfið enn að miklu leyti byggt á aðferðum sem gera ráð fyrir að þessi tækni sé ekki til. Kennarar standa frammi fyrir því að geta ekki lengur treyst því að verkefni endurspegli raunverulega getu nemenda. Námsmat verður óljósara og á sama tíma eykst álagið. Samhliða þessu verða nemendahópar sífellt fjölbreyttari, bæði hvað varðar tungumál, bakgrunn og getustig. Í sumum skólum er meirihluti nemenda með annan tungumálabakgrunn en íslensku. Kröfurnar til kennara hafa því sjaldan verið meiri. En þetta er aðeins önnur hliðin á málinu. Í fyrsta sinn í sögunni er einstaklingsmiðað nám orðið framkvæmanlegt. Gervigreind getur greint stöðu nemenda, bent á hvar þeir lenda í erfiðleikum og lagt til næstu skref í námi. Hún getur hjálpað kennurum að útbúa verkefni, fara yfir þau og fá yfirsýn yfir stöðu heilla bekkja á augabragði. Með réttri nýtingu tækninnar er jafnframt hægt að styðja markvisst við tungumálanám og flýta verulega fyrir aðlögun nemenda sem eru að læra íslensku. Gervigreind getur aðlagað efni að stöðu hvers og eins, útskýrt hugtök á móðurmáli nemandans og hjálpað honum að byggja upp skilning og orðaforða hraðar en áður hefur verið mögulegt. Gervigreind er ekki aðeins að breyta því hvernig nemendur læra – hún er að breyta þeim veruleika sem þeir eru að fara út í. Á næstu árum munu störf og hæfniskröfur breytast hratt. Verkefni sem áður tóku klukkustundir verða unnin á mínútum, og ný færni verður lykilatriði. Skólakerfið stendur því frammi fyrir þeirri áskorun að undirbúa nemendur fyrir heim sem er að breytast hratt. Íslenskt samfélag hefur ítrekað sýnt mikla aðlögunarfærni og verið fljótt að tileinka sér nýja tækni. Með réttri nýtingu tækninnar geta skólar brugðist betur við þessum nýju kröfum. Kennarar fá meira svigrúm til að sinna hverju barni betur, á meðan tækni styður við greiningu og eftirfylgni. Nemendur geta unnið á sínum hraða og fengið markvissa aðstoð þegar þeir þurfa á henni að halda. Að undirbúa ungmenni fyrir þennan nýja veruleika er eitt mikilvægasta verkefni samfélagsins í dag. Það er engin ein töfralausn. Framtíðin er að breytast hraðar og á annan hátt en áður. En að skapa kennurum svigrúm til að sinna hverju barni betur og veita skólastjórnendum verkfæri til að þróa skólann áfram er raunhæft skref í rétta átt. Við höfum ekki svigrúm til að bíða. Höfundur er forstjóri Námfús
Skoðun Hverju getur aukið sjálfstraust og sérþekking skilað komandi kynslóðum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Álfsnes er rangur staður fyrir skotsvæði Kristbjörn Haraldsson,Anja Þórdís Karlsdóttir skrifar
Skoðun Eru félagasamtök sem boða eigið fagnaðarerindi nóg til að upplýsa almenning? Eyrún Magnúsdóttir skrifar
Skoðun Nokkur atriði varðandi mögulega aðild Íslands að Evrópusambandinu Jón Frímann Jónsson skrifar
Skoðun Opið bréf til stjórnsýslu Reykjanesbæjar vegna aðgengis í Gömlu búð Arnar Helgi Lárusson skrifar
Skoðun Þegar fjarlægðin hættir að standa í vegi fyrir heilsu kvenna Helga Dagný Sigurjónsdóttir skrifar
Skoðun Skammsýni á tímum tæknibyltingar, erum við að missa af framtíðinni? Sævar Þór Jónsson skrifar