Óskað eftir aðhaldi á frasahlið ríkisstjórnarinnar Gísli Stefánsson skrifar 31. mars 2026 11:32 Nú þegar fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar er kominn fram er ljóst að ekki er sparað til þegar kemur að tungutaki. Orð , orðasambönd og setningar eins og tekjubreytingar, skattaumbætur, styrking og aðlögun tekjustofna, aukin framlög til sameiginlegra verkefna, aðhald á tekjuhlið og fleira fær að fljúga og merkir í raun fyrst og fremst skatta- og gjaldahækkanir á almenning, fólk og fyrirtæki. Skattar sjást best í raunhagkerfinu Þegar skattar hækka er það ekki bara lína í fjárlögum. Það verður minna eftir í vösum fólks. Á þeim stöðum þar sem heimilin eru tengd raunhagkerfinu í gegnum störf í sjávarútvegi, ferðaþjónustu, ýmiskonar iðnaði og landbúnaði skiptir hver hækkun máli. Þegar auðlindagjöld hækka hefur það áhrif á byggðir sem standa á fáum eða jafnvel bara einni atvinnugrein. Það þýður minni fjárfesting í skipum, minni umsvif í höfnum og færri störf.Þegar erfðafjárskattur er hækkaður snýst það ekki um hið illa auðvald. Það snýst um fjölskyldubú, verkstæði og smærri fyrirtæki sem eiga að flytjast milli kynslóða. Í litlum samfélögum getur slíkur skattur þýtt að eignir þurfi að selja til að standa undir skattinum. Ef það er jöfnuður er það jöfnuður þar sem allir hafa það jafn slæmt. Landbúnaður og orka þola ekki endalausar álögur Búskapur byggir á ástríðu, milli vinnu, miklum fjárfestingu og oft lítilli framlegð. Þegar gjöld hækka er ekki svo einfalt að velta því út í verðið. Sama gildir um orkuna. Þegar orkuverð hækkar vegna gjalda, kvaða eða opinberra ákvarðana er það í reynd ekkert annað en óbeinn skattur. Hærra orkuverð leggst á heimilin og á fyrirtækin og þá sérstaklega á þann hluta atvinnulífsins sem þarf mikla orku. Við getum ekki talað um samkeppnishæft atvinnulíf á sama tíma og við hækkum stöðugt kostnaðinn við það sem það byggir á. Ríkið á að vera fyrir fólkið Ríkið á að axla ábyrgð þar sem hún skiptir máli, í heilbrigðisþjónustu, samgöngum og orkuöryggi, sérstaklega þar sem vegalengdir eru langar og þjónustan veik. En það að ríkið beri ábyrgð réttlætir ekki sjálfkrafa hærri skatta. Ef allar lausnir hjá ríkinu kalla eftir nýjum skatti, þá er vandinn ekki tekjuskortur heldur skortur á aðhaldi. Ekki aðeins á útgjaldahlið heldur einnig á þeirri hlið sem einkennir þá forræðishyggju sem nú ræður ríkjum á Alþingi. Ég óska því eftir að ef ríkisstjórnin ætlar að hækka skatta að hún segi það berum orðum. Ég kalla því eftir aðhaldi á frasahlið ríkisstjórnarinnar. Höfundur er varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins í Suðurkjördæmi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gísli Stefánsson Mest lesið Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson Skoðun Skoðun Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar Skoðun Bætir tækni í kennslustofunni nám? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin alls staðar Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Skuldadagar í Reykjavík Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson skrifar Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Sjá meira
Nú þegar fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar er kominn fram er ljóst að ekki er sparað til þegar kemur að tungutaki. Orð , orðasambönd og setningar eins og tekjubreytingar, skattaumbætur, styrking og aðlögun tekjustofna, aukin framlög til sameiginlegra verkefna, aðhald á tekjuhlið og fleira fær að fljúga og merkir í raun fyrst og fremst skatta- og gjaldahækkanir á almenning, fólk og fyrirtæki. Skattar sjást best í raunhagkerfinu Þegar skattar hækka er það ekki bara lína í fjárlögum. Það verður minna eftir í vösum fólks. Á þeim stöðum þar sem heimilin eru tengd raunhagkerfinu í gegnum störf í sjávarútvegi, ferðaþjónustu, ýmiskonar iðnaði og landbúnaði skiptir hver hækkun máli. Þegar auðlindagjöld hækka hefur það áhrif á byggðir sem standa á fáum eða jafnvel bara einni atvinnugrein. Það þýður minni fjárfesting í skipum, minni umsvif í höfnum og færri störf.Þegar erfðafjárskattur er hækkaður snýst það ekki um hið illa auðvald. Það snýst um fjölskyldubú, verkstæði og smærri fyrirtæki sem eiga að flytjast milli kynslóða. Í litlum samfélögum getur slíkur skattur þýtt að eignir þurfi að selja til að standa undir skattinum. Ef það er jöfnuður er það jöfnuður þar sem allir hafa það jafn slæmt. Landbúnaður og orka þola ekki endalausar álögur Búskapur byggir á ástríðu, milli vinnu, miklum fjárfestingu og oft lítilli framlegð. Þegar gjöld hækka er ekki svo einfalt að velta því út í verðið. Sama gildir um orkuna. Þegar orkuverð hækkar vegna gjalda, kvaða eða opinberra ákvarðana er það í reynd ekkert annað en óbeinn skattur. Hærra orkuverð leggst á heimilin og á fyrirtækin og þá sérstaklega á þann hluta atvinnulífsins sem þarf mikla orku. Við getum ekki talað um samkeppnishæft atvinnulíf á sama tíma og við hækkum stöðugt kostnaðinn við það sem það byggir á. Ríkið á að vera fyrir fólkið Ríkið á að axla ábyrgð þar sem hún skiptir máli, í heilbrigðisþjónustu, samgöngum og orkuöryggi, sérstaklega þar sem vegalengdir eru langar og þjónustan veik. En það að ríkið beri ábyrgð réttlætir ekki sjálfkrafa hærri skatta. Ef allar lausnir hjá ríkinu kalla eftir nýjum skatti, þá er vandinn ekki tekjuskortur heldur skortur á aðhaldi. Ekki aðeins á útgjaldahlið heldur einnig á þeirri hlið sem einkennir þá forræðishyggju sem nú ræður ríkjum á Alþingi. Ég óska því eftir að ef ríkisstjórnin ætlar að hækka skatta að hún segi það berum orðum. Ég kalla því eftir aðhaldi á frasahlið ríkisstjórnarinnar. Höfundur er varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins í Suðurkjördæmi.
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar
Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun