Íhugar að leggja á sykurskatt Smári Jökull Jónsson skrifar 15. febrúar 2026 19:59 Starfshópi verður falið að skoða fýsileika þess að leggja sérstakan skatt á vörur sem teljast óhollar, samkvæmt drögum að þingsályktunartillögu. Jafnframt verður kannaður möguleikinn á að lækka álögur á holl matvæli. Heilbrigðisráðherra segir nauðsynlegt að líta til reynslu annarra landa af slíkri skattheimtu og hvort hún hafi skilað jákvæðum árangri. Drögin eru í samráðsgátt, en þar er meðal annars lagt til að skipaður verði þverfaglegur starfshópur með fulltrúum helstu hagaðila. Markmið hans verði að kanna hvort lægri álögur á grænmeti og ávexti og hækkun skatta á sérlega orkuríkar, næringarlitlar og gjörunnar matvörur, ásamt því að sporna við markaðssetningu óhollra matvæla gagnvart börnum, geti leitt til betri lýðheilsu landsmanna. „En það er ekkert nánar útfært þannig að þessi umræða bíður þessa tilvonandi starfshóps,“ segir Alma Möller heilbrigðisráðherra í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar. Forræðishyggja en skynsöm leið Alþjóða heilbrigðisstofnunin hefur ítrekað lagt til að farin verði þessi leið og umræða um svonefndan sykurskatt hefur einnig margoft komið til tals hérlendis. Slíkur skattur var raunar lagður á árið 2013 en aflagður um tveimur árum síðar. Og sitt sýnist hverjum. Lýðheilsumarkmiðið er raunar óumdeilt, en sérstakur sykurskattur er hins vegar af mörgum talinn fela í sér forræðishyggju stjórnvalda frekar en skynsama leið til að draga úr neyslu sætinda og óhollra matvæla. Þeir hinir sömu telja að fræðsla og stuðningur við fólk sem vill breyta lifnaðarháttum eða lifa hollara og betra lífi, sé vænlegri leið til árangurs. Verð þarf að hækka um 20% til að sjá breytingar í neysluhegðun Alma segist ekki hafa skoðað nýjustu gögn sem fjalla um slíka skattheimtu, en hún muni fara eftir því sem vísindin segja að virki, verði ákvörðun þar um tekin í framtíðinni. Hins vegar hafi fyrri rannsóknir sýnt að neysla óhollustu minnki, hækki verðlag. „Alveg rétt og það þarf að hækka verðið um svona 20% til að sjá breytingar í neysluhegðun en það verður áhugavert fyrir þennan hóp að skoða hvað hefur gerst á liðnum árum. Ég veit að það er sykurskattur í ákveðnum löndum og bara að sjá hver árangurinn hefur verið. Það skiptir líka miklu máli hvernig útfærsla er,“ segir Alma Möller heilbrigðisráðherra. Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Heilbrigðismál Neytendur Skattar, tollar og gjöld Mest lesið Opnar sig um gróf ummæli um hjónabandið Innlent Ólga í Samfylkingu: „Þessi ólög eru ekki í okkar nafni sett“ Innlent Finnur ekki fyrir sársauka Innlent Rýmdu skrifstofur Hagkaupa vegna hótunar Innlent Sorglegt hve fáir Kópavogsbúar hafi skrifað undir listann Innlent Boðar harðar árásir og hernám Kharg-eyju Erlent Vísað út úr flugvél: „Þetta er bara ömurlegt“ Innlent Árásarmaður Tinnu fær ekki áheyrn: Taldi brotið á mannréttindum minnihlutahópa Innlent Hótaði að beita skotvopni Innlent Flekahreyfingar innan Samfylkingar Innlent Fleiri fréttir Sjálftakan „til háborinnar skammar“ Eldfim staða, sorglegt áhugaleysi og ráðgáta Vísað út úr flugvél: „Þetta er bara ömurlegt“ Hafnar kreddum um verðbólguna Stefnir í uppbótartíma Starfsáætlun Alþingis kippt úr sambandi Tóku þátt í að uppræta rafmyntaþvætti sem teygði anga til Íslands Hótaði að beita skotvopni Finnur ekki fyrir sársauka Árásarmaður Tinnu fær ekki áheyrn: Taldi brotið á mannréttindum minnihlutahópa MDE vísar frá tveimur málum gegn Íslandi Flekahreyfingar innan Samfylkingar Rýmdu skrifstofur Hagkaupa vegna hótunar Ráðstöfun Baldurs til Eyja brjóti gegn samningi Samkeppniseftirlitið dragi upp skakka mynd af matvælaverðinu Brúin yfir Djúpafjörð boðin út Hermann Nökkvi verður aðstoðarmaður Vilhjálms Árnasonar Sorglegt hve fáir Kópavogsbúar hafi skrifað undir listann Leggja til að mestu gljúfurkerfi landsgrunnsins verði vernduð „Ljóst að deilunni er ekki lokið“ Bein útsending: Funda um verðbólgu, verðlag og laun Ólga í Samfylkingu: „Þessi ólög eru ekki í okkar nafni sett“ Færa umferð af norður- á suðurakbraut á Breiðholtsbraut Mættu með stungusár á lögreglustöðina Veglegt veiðihús rís fyrir silungasvæðið Þjónusta þjarka og falskra aðganga gengur kaupum og sölu Opnar sig um gróf ummæli um hjónabandið Ari þiggur stöðu stjórnarformanns „Staðreynd að matarkarfan mun lækka í verði“ NASA mun fylgjast með íslenska himinhvolfinu Sjá meira
Drögin eru í samráðsgátt, en þar er meðal annars lagt til að skipaður verði þverfaglegur starfshópur með fulltrúum helstu hagaðila. Markmið hans verði að kanna hvort lægri álögur á grænmeti og ávexti og hækkun skatta á sérlega orkuríkar, næringarlitlar og gjörunnar matvörur, ásamt því að sporna við markaðssetningu óhollra matvæla gagnvart börnum, geti leitt til betri lýðheilsu landsmanna. „En það er ekkert nánar útfært þannig að þessi umræða bíður þessa tilvonandi starfshóps,“ segir Alma Möller heilbrigðisráðherra í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar. Forræðishyggja en skynsöm leið Alþjóða heilbrigðisstofnunin hefur ítrekað lagt til að farin verði þessi leið og umræða um svonefndan sykurskatt hefur einnig margoft komið til tals hérlendis. Slíkur skattur var raunar lagður á árið 2013 en aflagður um tveimur árum síðar. Og sitt sýnist hverjum. Lýðheilsumarkmiðið er raunar óumdeilt, en sérstakur sykurskattur er hins vegar af mörgum talinn fela í sér forræðishyggju stjórnvalda frekar en skynsama leið til að draga úr neyslu sætinda og óhollra matvæla. Þeir hinir sömu telja að fræðsla og stuðningur við fólk sem vill breyta lifnaðarháttum eða lifa hollara og betra lífi, sé vænlegri leið til árangurs. Verð þarf að hækka um 20% til að sjá breytingar í neysluhegðun Alma segist ekki hafa skoðað nýjustu gögn sem fjalla um slíka skattheimtu, en hún muni fara eftir því sem vísindin segja að virki, verði ákvörðun þar um tekin í framtíðinni. Hins vegar hafi fyrri rannsóknir sýnt að neysla óhollustu minnki, hækki verðlag. „Alveg rétt og það þarf að hækka verðið um svona 20% til að sjá breytingar í neysluhegðun en það verður áhugavert fyrir þennan hóp að skoða hvað hefur gerst á liðnum árum. Ég veit að það er sykurskattur í ákveðnum löndum og bara að sjá hver árangurinn hefur verið. Það skiptir líka miklu máli hvernig útfærsla er,“ segir Alma Möller heilbrigðisráðherra.
Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Heilbrigðismál Neytendur Skattar, tollar og gjöld Mest lesið Opnar sig um gróf ummæli um hjónabandið Innlent Ólga í Samfylkingu: „Þessi ólög eru ekki í okkar nafni sett“ Innlent Finnur ekki fyrir sársauka Innlent Rýmdu skrifstofur Hagkaupa vegna hótunar Innlent Sorglegt hve fáir Kópavogsbúar hafi skrifað undir listann Innlent Boðar harðar árásir og hernám Kharg-eyju Erlent Vísað út úr flugvél: „Þetta er bara ömurlegt“ Innlent Árásarmaður Tinnu fær ekki áheyrn: Taldi brotið á mannréttindum minnihlutahópa Innlent Hótaði að beita skotvopni Innlent Flekahreyfingar innan Samfylkingar Innlent Fleiri fréttir Sjálftakan „til háborinnar skammar“ Eldfim staða, sorglegt áhugaleysi og ráðgáta Vísað út úr flugvél: „Þetta er bara ömurlegt“ Hafnar kreddum um verðbólguna Stefnir í uppbótartíma Starfsáætlun Alþingis kippt úr sambandi Tóku þátt í að uppræta rafmyntaþvætti sem teygði anga til Íslands Hótaði að beita skotvopni Finnur ekki fyrir sársauka Árásarmaður Tinnu fær ekki áheyrn: Taldi brotið á mannréttindum minnihlutahópa MDE vísar frá tveimur málum gegn Íslandi Flekahreyfingar innan Samfylkingar Rýmdu skrifstofur Hagkaupa vegna hótunar Ráðstöfun Baldurs til Eyja brjóti gegn samningi Samkeppniseftirlitið dragi upp skakka mynd af matvælaverðinu Brúin yfir Djúpafjörð boðin út Hermann Nökkvi verður aðstoðarmaður Vilhjálms Árnasonar Sorglegt hve fáir Kópavogsbúar hafi skrifað undir listann Leggja til að mestu gljúfurkerfi landsgrunnsins verði vernduð „Ljóst að deilunni er ekki lokið“ Bein útsending: Funda um verðbólgu, verðlag og laun Ólga í Samfylkingu: „Þessi ólög eru ekki í okkar nafni sett“ Færa umferð af norður- á suðurakbraut á Breiðholtsbraut Mættu með stungusár á lögreglustöðina Veglegt veiðihús rís fyrir silungasvæðið Þjónusta þjarka og falskra aðganga gengur kaupum og sölu Opnar sig um gróf ummæli um hjónabandið Ari þiggur stöðu stjórnarformanns „Staðreynd að matarkarfan mun lækka í verði“ NASA mun fylgjast með íslenska himinhvolfinu Sjá meira