Óvíst hversu mörg börn sækja ekki skóla þrátt fyrir skólaskyldu Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 10. febrúar 2026 08:13 Mennta- og barnamálaráðuneytið hefur ekki safnað upplýsingum með kerfisbundnum hætti frá sveitarfélögunum um hversu mörg börn á Íslandi hafa ekki sótt skóla á undanförnum fimm árum, þrátt fyrir skólaskyldu. Vísir/Vilhelm Mennta- og barnamálaráðuneytið hefur ekki upplýsingar um hversu mörg börn á Íslandi sækja ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu í landinu. Ráðuneytið safnar ekki upplýsingum frá sveitarfélögum um skólasókn barna með kerfisbundnum hætti en miðlægum nemendagrunni verður ætlað að veita ráðuneytinu heildarsýn yfir stöðu mála og hægt verði að nýta gögn þaðan til að bæta gæði skólastarfs, þjónustu, stefnumótun og forgangsröðun stjórnvalda í skólamálum. Þetta má lesa úr svörum Ingu Sæland, mennta- og barnamálaráðherra, við fyrirspurn Nönnu Margrétar Gunnlaugsdóttur, þingmanns Miðflokksins, sem dreift var á Alþingi í gær. Nanna spurði meðal annars hversu mörg hafi ekki sótt skóla við upphaf skólaskyldu ár hvert á undanförnum fimm árum. Þá kallaði hún einnig eftir upplýsingum um hverjar væru skilgreindar ástæður fyrir fjarvist barna frá skóla og hversu mörg þeirra hafi dvalist á Íslandi, erlendis eða á óþekktum dvalarstað á þeim tíma sem þau hafi ekki sótt skóla. Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir, þingmaður Miðflokksins, beindi fyrirspurn sinni til mennta- og barnamálaráðherra. Vísir/Vilhelm Í svari ráðherra er í fyrstu rakið hvaða lög gilda um skólaskyldu samkvæmt grunnskólalögum. „Sveitarfélög bera ábyrgð á skólastarfi grunnskóla og skólastjórar hvers grunnskóla bera ábyrgð á skráningu upplýsinga, þar á meðal upplýsinga um skólasókn barna,“ segir meðal annars í svarinu. Meðal annars þurfi sveitarfélög að halda utan um upplýsingar um afstöðu til beiðna um frávik frá skólasókn. Skólaskylda barns hefjist að jafnaði við upphaf skólaárs á því almanaksári sem barnið verður sex ára en foreldrar barns geti sótt um, eða samþykkt, að barn hefji skólagöngu fyrr eða síðar og getur skólastjóri veitt slíka heimild að fenginni umsögn. „Þá geta foreldrar skólaskylds barns sótt um tímabundna undanþágu frá skólasókn í einstökum námsgreinum eða að öllu leyti og er skólastjóra heimilt að veita slíka undanþágu telji hann til þess gildar ástæður,“ segir ennfremur í svarinu. Inga Sæland tók við embætti mennta- og barnamálaráðherra af Guðmundi Inga Kristinssyni fyrir ekki svo löngu síðan.Vísir/Vilhelm Hins vegar búi ráðuneytið ekki yfir þeim upplýsingum sem þingmaðurinn spurði um. „Mennta- og barnamálaráðuneyti safnar að svo stöddu ekki með kerfisbundnum hætti upplýsingum frá sveitarfélögum um skólasókn barna og því liggja ekki fyrir upplýsingar hjá ráðuneytinu um hversu mörg börn sóttu ekki skóla við upphaf skólaskyldu undanfarin fimm ár, hver ástæða fjarvista við upphaf skólaskyldu hefur verið né hver dvalarstaður þeirra barna var á umræddum tíma,“ segir í svari Ingu. Hins vegarhafi Miðstöð menntunar og skólaþjónustu unnið að uppbyggingu miðlægs gagnagrunns fyrir leik-, grunn-, og framhaldsskóla sem ætlað er meðal annars að tryggja „að áreiðanlegar og samræmdar upplýsingar um skólastarf séu varðveittar með rekjanlegum hætti,“ þegar hann verður tekinn í gagnið. Loks spurði Nanna um það hvaða stofnanir ríkisins séu upplýstar um það þegar börn á skólaskyldualdri sækja ekki skóla. Í svari ráðherra segir að lögum samkvæmt skuli skólastjóri leita lausna og taka ákvörðun um úrbætur ef misbrestur verður á skólasókn skólaskyldra barna sem ekki skýrast af veikindum eða öðrum gildum ástæðum. Sömuleiðis beri skólastjóra að tilkynna um slík mál til barnaverndarþjónustu. Alþingi Skóla- og menntamál Börn og uppeldi Grunnskólar Mest lesið Mannasaur og hanskar um allar koppagrundir Innlent Sjö sakaðir um að nauðga samnemanda klukkustundum saman Erlent Farþegi handtekinn í Hollandi vegna skemmdarverka Innlent „Aðgerðaleysið og getuleysið er algjört hjá stjórnvöldum“ Innlent Ekið á fimm ára barn á hjóli Innlent Segist hafa gefist upp á stjórnarmyndun í Svíþjóð Erlent Vilja formlega afsökun frá Selenskí Erlent Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Innlent Rannsaka möguleg tengsl Íran við meinta hryðjuverkamenn Erlent Tilkynnt um tvær líkamsárásir Innlent Fleiri fréttir Svindlaði ítrekað í sjálfsafgreiðslu og fékk dóm Harðari tónn en áður hafi verið sleginn Uppsagnir, undarleg taktík og umtöluð ræða Ekið á fimm ára barn á hjóli Mannasaur og hanskar um allar koppagrundir „Aðgerðaleysið og getuleysið er algjört hjá stjórnvöldum“ Farþegi handtekinn í Hollandi vegna skemmdarverka Skil næstu lægðar nálgast Tilkynnt um tvær líkamsárásir Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Góðkunningi lögreglunnar grunaður um líkamsárás Stutt geti verið í kosningar Boðar fyrstu lögin og reglurnar gagnvart gervigreind Eldur á Hellu Slökkvilið kallað út í Hafnarfjörð Segir merkilegt að einkaskilaboð séu rædd á Alþingi Beitti úðavopni á vegfarendur Sextán ára unglingar sóttir í bæinn eftir afskipti lögreglu Svara verði í hvaða umboði skilaboðin voru send Maður á sextugsaldri með áverka á höfði eftir árás ungmenna Verður gervigreindin mennskari eða fólk eins og gervigreind? Efnahagsmálin, SÁÁ og skítapotturinn á Sprengisandi Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Tómas kominn aftur til starfa Siðferðislegir hugleysingjar neiti að semja um frið Þyrlan lenti við Hörpu Daði spreytir sig í Gettu betur Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Umdæmin mishrifin af fækkun embætta Sjá meira
Þetta má lesa úr svörum Ingu Sæland, mennta- og barnamálaráðherra, við fyrirspurn Nönnu Margrétar Gunnlaugsdóttur, þingmanns Miðflokksins, sem dreift var á Alþingi í gær. Nanna spurði meðal annars hversu mörg hafi ekki sótt skóla við upphaf skólaskyldu ár hvert á undanförnum fimm árum. Þá kallaði hún einnig eftir upplýsingum um hverjar væru skilgreindar ástæður fyrir fjarvist barna frá skóla og hversu mörg þeirra hafi dvalist á Íslandi, erlendis eða á óþekktum dvalarstað á þeim tíma sem þau hafi ekki sótt skóla. Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir, þingmaður Miðflokksins, beindi fyrirspurn sinni til mennta- og barnamálaráðherra. Vísir/Vilhelm Í svari ráðherra er í fyrstu rakið hvaða lög gilda um skólaskyldu samkvæmt grunnskólalögum. „Sveitarfélög bera ábyrgð á skólastarfi grunnskóla og skólastjórar hvers grunnskóla bera ábyrgð á skráningu upplýsinga, þar á meðal upplýsinga um skólasókn barna,“ segir meðal annars í svarinu. Meðal annars þurfi sveitarfélög að halda utan um upplýsingar um afstöðu til beiðna um frávik frá skólasókn. Skólaskylda barns hefjist að jafnaði við upphaf skólaárs á því almanaksári sem barnið verður sex ára en foreldrar barns geti sótt um, eða samþykkt, að barn hefji skólagöngu fyrr eða síðar og getur skólastjóri veitt slíka heimild að fenginni umsögn. „Þá geta foreldrar skólaskylds barns sótt um tímabundna undanþágu frá skólasókn í einstökum námsgreinum eða að öllu leyti og er skólastjóra heimilt að veita slíka undanþágu telji hann til þess gildar ástæður,“ segir ennfremur í svarinu. Inga Sæland tók við embætti mennta- og barnamálaráðherra af Guðmundi Inga Kristinssyni fyrir ekki svo löngu síðan.Vísir/Vilhelm Hins vegar búi ráðuneytið ekki yfir þeim upplýsingum sem þingmaðurinn spurði um. „Mennta- og barnamálaráðuneyti safnar að svo stöddu ekki með kerfisbundnum hætti upplýsingum frá sveitarfélögum um skólasókn barna og því liggja ekki fyrir upplýsingar hjá ráðuneytinu um hversu mörg börn sóttu ekki skóla við upphaf skólaskyldu undanfarin fimm ár, hver ástæða fjarvista við upphaf skólaskyldu hefur verið né hver dvalarstaður þeirra barna var á umræddum tíma,“ segir í svari Ingu. Hins vegarhafi Miðstöð menntunar og skólaþjónustu unnið að uppbyggingu miðlægs gagnagrunns fyrir leik-, grunn-, og framhaldsskóla sem ætlað er meðal annars að tryggja „að áreiðanlegar og samræmdar upplýsingar um skólastarf séu varðveittar með rekjanlegum hætti,“ þegar hann verður tekinn í gagnið. Loks spurði Nanna um það hvaða stofnanir ríkisins séu upplýstar um það þegar börn á skólaskyldualdri sækja ekki skóla. Í svari ráðherra segir að lögum samkvæmt skuli skólastjóri leita lausna og taka ákvörðun um úrbætur ef misbrestur verður á skólasókn skólaskyldra barna sem ekki skýrast af veikindum eða öðrum gildum ástæðum. Sömuleiðis beri skólastjóra að tilkynna um slík mál til barnaverndarþjónustu.
Alþingi Skóla- og menntamál Börn og uppeldi Grunnskólar Mest lesið Mannasaur og hanskar um allar koppagrundir Innlent Sjö sakaðir um að nauðga samnemanda klukkustundum saman Erlent Farþegi handtekinn í Hollandi vegna skemmdarverka Innlent „Aðgerðaleysið og getuleysið er algjört hjá stjórnvöldum“ Innlent Ekið á fimm ára barn á hjóli Innlent Segist hafa gefist upp á stjórnarmyndun í Svíþjóð Erlent Vilja formlega afsökun frá Selenskí Erlent Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Innlent Rannsaka möguleg tengsl Íran við meinta hryðjuverkamenn Erlent Tilkynnt um tvær líkamsárásir Innlent Fleiri fréttir Svindlaði ítrekað í sjálfsafgreiðslu og fékk dóm Harðari tónn en áður hafi verið sleginn Uppsagnir, undarleg taktík og umtöluð ræða Ekið á fimm ára barn á hjóli Mannasaur og hanskar um allar koppagrundir „Aðgerðaleysið og getuleysið er algjört hjá stjórnvöldum“ Farþegi handtekinn í Hollandi vegna skemmdarverka Skil næstu lægðar nálgast Tilkynnt um tvær líkamsárásir Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Góðkunningi lögreglunnar grunaður um líkamsárás Stutt geti verið í kosningar Boðar fyrstu lögin og reglurnar gagnvart gervigreind Eldur á Hellu Slökkvilið kallað út í Hafnarfjörð Segir merkilegt að einkaskilaboð séu rædd á Alþingi Beitti úðavopni á vegfarendur Sextán ára unglingar sóttir í bæinn eftir afskipti lögreglu Svara verði í hvaða umboði skilaboðin voru send Maður á sextugsaldri með áverka á höfði eftir árás ungmenna Verður gervigreindin mennskari eða fólk eins og gervigreind? Efnahagsmálin, SÁÁ og skítapotturinn á Sprengisandi Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Tómas kominn aftur til starfa Siðferðislegir hugleysingjar neiti að semja um frið Þyrlan lenti við Hörpu Daði spreytir sig í Gettu betur Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Umdæmin mishrifin af fækkun embætta Sjá meira