Betri borg Alexandra Briem skrifar 13. maí 2025 14:45 Nú hefur verið framkvæmd úttekt á 20 stórum verkefnum í stafrænni umbreytingu þjónustu Reykjavíkurborgar, sem voru hluti af átakinu sem hófst árið 2020. Árangurinn af þeim er einstaklega góður. Sammanlagt hafa, úr þessum 20 verkefnum, sparast árlega: 613.935.287 kr. í beinhörðum peningum 12.957 klukkustundir af tíma borgarbúa 7.267 klukkustundir af tíma starfsfólks 330.193 km af eknum kílómetrum 240.790 prentaðar blaðsíður 40.986 tonn af kolefnisútblæstri Þegar samfélagslegur sparnaður, svo sem tímasparnaður borgarbúa og starfsfólks, er umreiknaður í fjárhagslegan ávinning, nemur heildarsparnaður Reykjavíkurborgar 709 mkr. á ári. Það samsvarar samanlögðum sparnaði upp á 2,8 makr. á fjögurra ára tímabili, frá því markvisst átak í stafrænni umbreytingu hófst. Þessi umbreyting er sannarlega að skila sér, þó vissulega kosti það ákveðna fjárfestingu í upphafi, þá skilar það sér margfalt til baka að eiga góða stafræna innviði, eiga kerfi sem eru læs á gögn hvert frá öðru, að yfirfara þjónustu og breyta verklagi til þess að eyða flöskuhálsum. Við spörum tíma íbúa og starfsfólks og nýtum fjármuni borgarbúa betur inn í framtíðina. Í ljósi Sögunnar Það er þess virði að líta aðeins yfir sögu þessarar umbreytingar. Þegar Covid stóð sem hæst var tekin sameiginleg og þverpólitískt ákvörðun í borgarstjórn um það að draga ekki saman seglin þá, heldur þvert á móti að gefa aðeins í. Það var til þess að halda góðu þjónustustigi þegar fólk þurfti á því að halda, og til þess að taka þátt í því að halda atvinnulífinu gangandi, eins og seðlabankinn og ríkisstjórnin hvöttu sveitarfélög til, en þess í stað að gera ráð fyrir því að vaxa út úr vandanum og þá frekar draga saman seglin þegar faraldurinn væri liðinn hjá. Sú áætlun hét Græna planið og byggðist á þremur grunn forsendum. Að viðbragðið okkar væri grænt og ábyrgt með tilliti til umhverfis, að það væri samfélagslega ábyrgt og að það væri skynsamlegt fjárhagslega og stuðlaði að nýsköpun, vexti og betri rekstri. Það plan gekk vel, og við sjáum það á ársreikningi borgarinnar fyrir árið 2024 að það er að ganga eftir. Sú söguskoðun að um hafi verið að ræða óábyrgt eyðslufyllerí sem einhver utanaðkomandi þyrfti að grípa inn í er fullkomlega röng, enda var lagt upp með heildstæða margra ára áætlun árið 2020. Við erum núna farin að uppskera árangurinn, og þó svo sjálfu átakinu sé lokið höldum við áfram að umbreyta þjónustu borgarinnar og efla gagnainnviði. Þjónustuumbreyting Stafræna umbreytingin, sem er í grunninn endurhönnun á þjónustu, hjálpar okkur að nýta fjármagn betur, tíma starfsfólks, tíma borgarbúa. Hún minnkar kolefnissporið og hún eyðir flöskuhálsum. Við kaupum okkar lausnir í útboðum og aðlögum þær að okkar þörfum. Við erum ekki að reka hugbúnaðarhús eins og haldið hefur verið fram. Þó svo við tölum um stafræna umbreytingu, þá er þetta í rauninni þjónustubreyting, og ákveðin menningarbreyting. Tæknin býr bara til ákveðið tækifæri til að taka upp og endurskoða úrelt verklag, eyða flöskuhálsum og bæta þjónustu. Reykjavíkurborg hefur verið þeirrar gæfu aðnjótandi að hafa einstaklega öflugt starfsfólk með framtíðarsýn, sem hefur unnið þrekvirki í að uppfæra þjónustu og innviði borgarinnar. Það hefur líka verið nauðsynlegt að pólitísk samstaða hefur verið um þessa umbreytingu, en stór kerfi þarfnast þess að hafa traust á pólitísku forystunni þegar ráðast á í svona miklar breytingar, en það er nauðsynlegt að stjórnmálin hafi skilning á málaflokknum, mikilvægi hans og þess hve gífurlega mikill ágóði, bæði samfélagslegur og beinlínis fjárhagslegur, eru af því að vinna þetta verkefni vel Framtíðin Næst á dagskrá eru nýtt málakerfi fyrir mál á Velferðarsviði, nýtt mannauðs- og launakerfi og uppfærsla á svokölluðu gagnalandslagi borgarinnar, þar eru miklir hagsmunir undir og ef vel tekst til munu þessi verkefni það spara bæði mikinn tíma og háar fjárhæðir. Við viljum auka samstarf við ríkið, við önnur sveitarfélög og við ísland.is. Við hlökkum til að ný ríkisstjórn sýni á spilin með það hvað standi til að gera í stafrænni umbreytingu og samstarfi við sveitarfélögin, en ég veit að þar er til mikils að vinna og mikill ávinningur sem getur náðst á stöðlun og samræmingu kerfa og einföldun þjónustugátta. Reykjavíkurborg er núna leiðandi í innleiðingu stafrænnar þjónustu og árangurinn er farinn að skila sér, hraði tækniþróunar er einungis að aukast og því mikilvægara en nokkru sinni að ríki og sveitarfélög taki sitt hlutverk og sína ábyrgð í veitingu þjónustu, vinnslu gagna og hagkvæmni í rekstri alvarlega. Við þurfum áfram öflugan mannauð og skýra pólitíska forystu til þess að tryggja að okkar innviðir séu góðir, að við nýtum tíma og peninga vel og að þjónustan sem við veitum sé góð Höfundur er formaður Stafræns ráðs Reykjavíkurborgar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Alexandra Briem Rekstur hins opinbera Píratar Borgarstjórn Reykjavík Stafræn þróun Mest lesið Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke Skoðun Excel-heilafúinn í Ráðhúsinu: Þegar tónlistarnám varð munaðarvara Jónas Sen Skoðun Hverjir unnu þorskastríðin? Halldór Jörgen Olesen Skoðun Fjallkonan Steinar Harðarson Skoðun PISA: Eru forsendurnar þær sömu í öllum löndum? Björn Þórisson Skoðun Húshjálp í skuldaborg - nýjasta froðan í Ráðhúsinu? Sigurður Sigurðsson Skoðun Félagsleg heilsa ræsisrottnanna Unnur Hrefna Jóhannsdóttir Skoðun Sjálfbær landbúnaður er öryggismál Þórarinn Ingi Pétursson Skoðun Hvað eiga Obamacare og Borgarlínan sameiginlegt? Guðni Freyr Öfjörð Skoðun Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Skoðun Skoðun Samræmt eftirlit er betra eftirlit Benedikt S. Benediktsson,Jóhannes Þór Skúlason,Sigurður Hannesson skrifar Skoðun Fáum samninginn á borðið Greta Lind Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Hver á að halda utan um hægri vænginn? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Króna eða evra? Umræða sem á skilið meira en slagorð Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Her- og gervimenn Viðreisnar Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Húshjálp í skuldaborg - nýjasta froðan í Ráðhúsinu? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun ESB-umræðan: Þegar úrelt vinstrisýn þjónar sömu niðurstöðu og sérhagsmunir hægrisins Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvað eiga Obamacare og Borgarlínan sameiginlegt? Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Minna kerfi og meiri hverfi Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Fjallkonan Steinar Harðarson skrifar Skoðun Ísland séð úr leikskóla Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Sjálfbær landbúnaður er öryggismál Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Félagsleg heilsa ræsisrottnanna Unnur Hrefna Jóhannsdóttir skrifar Skoðun PISA: Eru forsendurnar þær sömu í öllum löndum? Björn Þórisson skrifar Skoðun Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke skrifar Skoðun Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke skrifar Skoðun Eftirlit Alþingismanna með ráðuneytunum Pétur Halldórsson skrifar Skoðun Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Kári beislaður við Vaðöldu Sigurður Friðleifsson skrifar Skoðun Það vantar ekki enn eitt átakið – það vantar aðgerðir Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Að leita langt yfir skammt Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Framkvæmd skólastefnu fær falleinkunn Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Slönguspilið og svikamyllan Teitur Atlason skrifar Skoðun Þetta er algjört möst í fríið Hildur Vattnes Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Ég vel hattana sjálf Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Við erum að selja loftslagsmálin vitlaust Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Hin meinta lýðræðisveisla Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Excel-heilafúinn í Ráðhúsinu: Þegar tónlistarnám varð munaðarvara Jónas Sen skrifar Skoðun Andleg heilsa ungs fólks Héðinn Unnsteinsson skrifar Skoðun Sá maður sem ég sá á skjánum var ekki ég Gísli Hrafn Gunnarsson skrifar Sjá meira
Nú hefur verið framkvæmd úttekt á 20 stórum verkefnum í stafrænni umbreytingu þjónustu Reykjavíkurborgar, sem voru hluti af átakinu sem hófst árið 2020. Árangurinn af þeim er einstaklega góður. Sammanlagt hafa, úr þessum 20 verkefnum, sparast árlega: 613.935.287 kr. í beinhörðum peningum 12.957 klukkustundir af tíma borgarbúa 7.267 klukkustundir af tíma starfsfólks 330.193 km af eknum kílómetrum 240.790 prentaðar blaðsíður 40.986 tonn af kolefnisútblæstri Þegar samfélagslegur sparnaður, svo sem tímasparnaður borgarbúa og starfsfólks, er umreiknaður í fjárhagslegan ávinning, nemur heildarsparnaður Reykjavíkurborgar 709 mkr. á ári. Það samsvarar samanlögðum sparnaði upp á 2,8 makr. á fjögurra ára tímabili, frá því markvisst átak í stafrænni umbreytingu hófst. Þessi umbreyting er sannarlega að skila sér, þó vissulega kosti það ákveðna fjárfestingu í upphafi, þá skilar það sér margfalt til baka að eiga góða stafræna innviði, eiga kerfi sem eru læs á gögn hvert frá öðru, að yfirfara þjónustu og breyta verklagi til þess að eyða flöskuhálsum. Við spörum tíma íbúa og starfsfólks og nýtum fjármuni borgarbúa betur inn í framtíðina. Í ljósi Sögunnar Það er þess virði að líta aðeins yfir sögu þessarar umbreytingar. Þegar Covid stóð sem hæst var tekin sameiginleg og þverpólitískt ákvörðun í borgarstjórn um það að draga ekki saman seglin þá, heldur þvert á móti að gefa aðeins í. Það var til þess að halda góðu þjónustustigi þegar fólk þurfti á því að halda, og til þess að taka þátt í því að halda atvinnulífinu gangandi, eins og seðlabankinn og ríkisstjórnin hvöttu sveitarfélög til, en þess í stað að gera ráð fyrir því að vaxa út úr vandanum og þá frekar draga saman seglin þegar faraldurinn væri liðinn hjá. Sú áætlun hét Græna planið og byggðist á þremur grunn forsendum. Að viðbragðið okkar væri grænt og ábyrgt með tilliti til umhverfis, að það væri samfélagslega ábyrgt og að það væri skynsamlegt fjárhagslega og stuðlaði að nýsköpun, vexti og betri rekstri. Það plan gekk vel, og við sjáum það á ársreikningi borgarinnar fyrir árið 2024 að það er að ganga eftir. Sú söguskoðun að um hafi verið að ræða óábyrgt eyðslufyllerí sem einhver utanaðkomandi þyrfti að grípa inn í er fullkomlega röng, enda var lagt upp með heildstæða margra ára áætlun árið 2020. Við erum núna farin að uppskera árangurinn, og þó svo sjálfu átakinu sé lokið höldum við áfram að umbreyta þjónustu borgarinnar og efla gagnainnviði. Þjónustuumbreyting Stafræna umbreytingin, sem er í grunninn endurhönnun á þjónustu, hjálpar okkur að nýta fjármagn betur, tíma starfsfólks, tíma borgarbúa. Hún minnkar kolefnissporið og hún eyðir flöskuhálsum. Við kaupum okkar lausnir í útboðum og aðlögum þær að okkar þörfum. Við erum ekki að reka hugbúnaðarhús eins og haldið hefur verið fram. Þó svo við tölum um stafræna umbreytingu, þá er þetta í rauninni þjónustubreyting, og ákveðin menningarbreyting. Tæknin býr bara til ákveðið tækifæri til að taka upp og endurskoða úrelt verklag, eyða flöskuhálsum og bæta þjónustu. Reykjavíkurborg hefur verið þeirrar gæfu aðnjótandi að hafa einstaklega öflugt starfsfólk með framtíðarsýn, sem hefur unnið þrekvirki í að uppfæra þjónustu og innviði borgarinnar. Það hefur líka verið nauðsynlegt að pólitísk samstaða hefur verið um þessa umbreytingu, en stór kerfi þarfnast þess að hafa traust á pólitísku forystunni þegar ráðast á í svona miklar breytingar, en það er nauðsynlegt að stjórnmálin hafi skilning á málaflokknum, mikilvægi hans og þess hve gífurlega mikill ágóði, bæði samfélagslegur og beinlínis fjárhagslegur, eru af því að vinna þetta verkefni vel Framtíðin Næst á dagskrá eru nýtt málakerfi fyrir mál á Velferðarsviði, nýtt mannauðs- og launakerfi og uppfærsla á svokölluðu gagnalandslagi borgarinnar, þar eru miklir hagsmunir undir og ef vel tekst til munu þessi verkefni það spara bæði mikinn tíma og háar fjárhæðir. Við viljum auka samstarf við ríkið, við önnur sveitarfélög og við ísland.is. Við hlökkum til að ný ríkisstjórn sýni á spilin með það hvað standi til að gera í stafrænni umbreytingu og samstarfi við sveitarfélögin, en ég veit að þar er til mikils að vinna og mikill ávinningur sem getur náðst á stöðlun og samræmingu kerfa og einföldun þjónustugátta. Reykjavíkurborg er núna leiðandi í innleiðingu stafrænnar þjónustu og árangurinn er farinn að skila sér, hraði tækniþróunar er einungis að aukast og því mikilvægara en nokkru sinni að ríki og sveitarfélög taki sitt hlutverk og sína ábyrgð í veitingu þjónustu, vinnslu gagna og hagkvæmni í rekstri alvarlega. Við þurfum áfram öflugan mannauð og skýra pólitíska forystu til þess að tryggja að okkar innviðir séu góðir, að við nýtum tíma og peninga vel og að þjónustan sem við veitum sé góð Höfundur er formaður Stafræns ráðs Reykjavíkurborgar.
Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke Skoðun
Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Skoðun Samræmt eftirlit er betra eftirlit Benedikt S. Benediktsson,Jóhannes Þór Skúlason,Sigurður Hannesson skrifar
Skoðun ESB-umræðan: Þegar úrelt vinstrisýn þjónar sömu niðurstöðu og sérhagsmunir hægrisins Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar
Skoðun Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke skrifar
Skoðun Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke skrifar
Skoðun Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke Skoðun
Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun