Rukkar umdeilt þjónustu­gjald vegna „al­gjör­legra fá­rán­legra“ kvöld- og helgar­taxta

Þjónustugjaldið nemur 15 prósentum af verði matar og drykkjar og leggst sjálfkrafa ofan á reikning gesta.

„Við erum með matseðil og þegar fólk skannar QR-kóðann stendur þar að 15 prósenta þjónustugjald verði bætt við reikninginn. Þetta er ekki skylda, viðskiptavinurinn getur neitað því að greiða þjónustugjaldið og þá er honum velkomið að greiða verðið á matseðli,“ segir Dmitrijs Štāls, eigandi veitingastaðarins, í samtali við Vísi. Þetta sé svipað fyrirkomulag og sjáist víðast hvar á veitingastöðum í Bretlandi og Bandaríkjunum.

„Ef viðskiptavinurinn er ánægður með þjónustuna þá tel ég það vera eðlilega alþjóðlega venju að setja þjónustugjald ofan á verð á matseðli.“ 

Bæring Jóhann Björgvinsson vakti fyrst máls á gjaldinu í færslu í Facebook-hópnum Vertu á verði - eftirlit með verðlagi eftir að hann snæddi á veitingastaðnum. Gjaldið kom honum í opna skjöldu og kveðst hann  vera ósáttur með fyrirkomulagið. Þjónustugjaldið var að hans sögn fjarlægt eftir að hann kom á framfæri athugasemdum. 

Óeðlilegt að borga hærri taxta á kvöldin og um helgar

Dmitrijs segir háan launa- og hráefniskostnað hafi mikil áhrif á rekstraraðila í veitingageiranum hér á landi.

„Megin ástæðan fyrir þessu er að á Íslandi eru algjörlega fáránleg (e. absolutely crazy) lög sem gilda um veitingastaði og hótel sem gera það að verkum að starfsmenn fá öðruvísi greitt eftir klukkan 17 og um helgar,“ segir hann og vísar þar til kjarasamninga sem kveða á um greiðslu eftirvinnulauna utan hefðbundins dagvinnutíma. 

„Laun eru greidd öðruvísi og starfsmenn á veitingastöðum, börum og kaffihúsum vinna venjulega á kvöldin og um helgar. Yfirleitt er ekki unnið á veitingastöðunum frá klukkan 8 til 17, því þú ferð á veitingastaði á kvöldin og um helgar. Þetta gerir það að verkum að laun eru mun hærri en þau eru í hinum venjulega heimi, en það er eins og það er,“ bætir Dmitrijs við.

Að hans áliti sé það því mjög eðlilegt að kynna til leiks eitthvað eitthvað í líkingu við þjónustugjald til að bæta að hluta upp fyrir þann kostnað sem hlýst af óvenjuháum launum og mjög háu hráefnisverði á Íslandi. Í ljósi þessa telur Dmitrijs þjónustugjald vera prýðis hugmynd fyrir veitingageirann á Íslandi.

Ætla að tilkynna málið til Neytendastofu

Breki Karlsson, formaður Neytendasamtakanna, segir það vera skýrt í neytendalöggjöfinni að uppgefið verð, í þessu tilviki á matseðli, eigi að vera endanlegt verð sem neytendur greiði. Þrátt fyrir að gjaldið sé valkvætt telji hann þessa starfshætti ekki vera í samræmi við lög.

„Þetta er í það minnsta villandi og ætti ekki að líðast að mínu mati,“ segir Breki. Það komi í hlut Neytendastofu að úrskurða um hvort þetta standist lög og hyggjast Neytendasamtökin tilkynna málið til stofnunarinnar með formlegum hætti eftir helgi. Þetta er í fyrsta sinn sem þjónustugjaldsmál af þessum toga kemur inn á borð Neytendasamtakanna.

Íslendingar kvartað undan gjaldinu

Dmitrijs segir að gestir Legendary Nordic Restaurant séu vel upplýstir um þjónustugjaldið umdeilda.

„Viðskiptavinurinn er upplýstur áður en hann greiðir, við QR-kóðann, hann er upplýstur um það í matseðlinum, hann er upplýstur alls staðar og honum er frjálst að greiða það eða sleppa því,“ segir hann en viðurkennir þó að mögulega megi endurskoða framsetninguna til að skýra það frekar að um valkvætt gjald er að ræða.

Dmitriis segir að flestir gestir frá Bandaríkjunum og Bretlandi kippi sér lítið upp við þjónustugjaldið á veitingastaðnum en vissulega hafi sumir Íslendingar gert athugasemd við álagninguna. Í þeim tilvikum sé gjaldið ekki rukkað.

Hann segir um að ræða vissa tilraun og það eigi eftir að koma í ljós hvort fleiri veitingastaðir á landsbyggðinni eða höfuðborgarsvæðinu fari sömu leið.

„Ég vona það því þetta er skynsamlegt og hjálpar þessum geira að lifa af og bæta sig.“