Var smitaður áður en hann steig upp í flugvélina

Nær öruggt þykir að maðurinn sem greindist með kórónuveiru í gærkvöldi eftir að hafa dvalið í Austurríki hafi smitast þar í landi en ekki um borð í flugvél.

Maðurinn setti sig strax í samband við heilbrigðisyfirvöld á Íslandi, þrátt fyrir að hafa ekki verið að koma frá skilgreindu hættusvæði. Þetta er gott dæmi um mikilvægi einstaklingsábyrgðar í baráttunni við útbreiðslu kórónuveirunnar, að sögn Víðis Reynissonar hjá almannavarnardeild ríkislögreglustjóra.

Sjá einnig: Níundi smitaði Ís­lendingurinn kom frá Austur­ríki á sunnu­dag

Þrjú ný tilfelli kórónuveiru greindust á Landspítalanum í gærkvöldi en í hádegisfréttum RÚV kom fram að tvö tilfelli til viðbótar hefðu greinst í dag. Staðfest tilfelli á Íslandi eru því alls orðin ellefu.

Strax var greint frá því að tvö þessara þriggja tilfella, sem greint var frá í gærkvöldi, mætti rekja til skíðasvæða á Norður-Ítalíu, líkt og fyrri tilfellin, en eitt tengdist þeim ekki.

Í morgun var svo staðfest að eitt af smitunum þremur sem greindust í gærkvöldi sé rakið til Austurríkis. Þar er um að ræða karlmann á sextugsaldri sem hafði verið í skíðaferð í Austurríki. Hann kom hingað til lands með flugi Icelandair frá München á sunnudag.

Þrjátíu manns í sóttkví

Kona sem greindist með veiruna á sunnudag kom einnig með flugi frá München, þó á laugardag. Hún hafði verið á Norður-Ítalíu á skíðum.

„Þetta er ekki sama flug,“ segir Víðir Reynisson um München-flugin tvö. Maðurinn var á ferð með fjölskyldu sinni og eru þau öll komin í sóttkví, auk þeirra sem sátu í innan við tveggja sætaraða fjarlægð frá manninum í vélinni.

„Við fórum í þessar smitrakningar og erum búin að ná í fólkið sem var á þessu skilgreinda svæðið í flugvélinni og það eru einhverjir þrjátíu manns komnir í sóttkví út af þessu verkefni.“

Smitaðist í Austurríki

Þá segir Víðir að maðurinn hafi ekki smitast um borð í flugvélinni heldur að öllum líkindum í Austurríki, þar sem þó hafa ekki komið upp mörg kórónuveirutilfelli hingað til.

„Já, við teljum að þetta sé klárt að hann hafi verið smitaður áður en hann kom í vélina, rakningin okkar bendir til þess. Sem þýðir það, já, að hann hefur smitast í Austurríki, sem kemur kannski ekki á óvart. Það eru smit víða. Þetta er þá, hvað getum við sagt, nánast óheppni.“

Kjartan Hreinn Njálsson aðstoðarmaður Landlæknis sagði í morgun að það væri jákvætt að kórónuveirusmit væru að greinast hér á landi. Það væri einmitt til marks um árangursríkt viðbragð stjórnvalda við veirunni. Víðir tekur aðspurður í sama streng. Smitaðir greinist almennt síðar í nágrannalöndum.

„Jú, þó það hljómi kannski einkennilega þá er það að ákveðnu leyti góðar fréttir að við séum að ná þessum tilvikum svona snemma í ferlinu. Við erum búin að vera í samskiptum við nágrannaþjóðir okkar og sjá hvernig þeir eru að vinna og það er ljóst að við erum að taka miklu fleiri sýni, við erum að taka miklu fyrr sýni,“ segir Víðir.

„Í svona tilvikum erum við öll almannavarnir“

Markmiðið með hinum hörðu aðgerðum íslenskra yfirvalda sé að hægja á útbreiðslu veirunnar og dreifa þannig álagi á heilbrigðiskerfinu.

„Það gengur út á það að heilbrigðiskerfið okkar þolir ákveðið álag, það er vel undirbúið undir þetta, en markmiðið okkar er að teygja á því tímabili þar sem mesta álagið verður á því, þannig að allir fái sem besta þjónustu. Þetta snýst um það að við þurfum ekki að vera að forgangsraða þjónustu heldur getum við veitt sem besta þjónustu fyrir sem flesta.“

Þá segir Víðir að greiningin á veirunni í gær sýni fram á mikilvægi einstaklingsábyrgðar í þessum efnum.

„Þessi einstaklingur sem kemur frá Austurríki, hann setur sig strax í samband þegar hann finnur fyrir einhverju. Hann vill láta vita af sér, að hann hafi verið að ferðast. Þó hann hafi ekki verið að koma frá hættusvæði, þá kynnti hann vel fyrir læknunum hvernig honum leið og læknirinn mat þannig að það væri ástæða til að taka sýni. […] Það má segja að í svona tilvikum erum við öll almannavarnir og við þurfum öll að takast saman á við þetta verkefni. Og þetta er mjög stór þáttur í því, að við gætum að því að vera ekki smitberar.“

Ekki er búist við því að nýjar upplýsingar um framgang kórónuveirunnar á Íslandi fáist fyrr en á milli klukkan 14 og 16. Almannavarnir hafa boðað til upplýsingafundar klukkan 14 í dag.  

Þar mun Már Kristjánsson, yfirlæknir smitsjúkdómalækninga á Landspítala, fjalla um veiruna, einkenni hennar og stöðuna í dag. Víðir mun jafnframt fara yfir viðbragðsáætlun vegna heimsfaraldurs og langtímaviðbrögð stjórnvalda við veirunni. Loks mun Jóhann Thoroddsen, sálfræðingur hjá Rauða krossinum, fjalla um nauðsyn þess að fólk hlúi að andlegri líðan sinni og sinna nánustu í tengslum við veiruna.