Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar 22. júní 2026 15:00 Við Íslendingar, sem þegar ferðinni er heitið milli Spánar og Íslands og munum aldrei í hvaða átt er „heim“ og hvað er „út“, höfum séð mikla aukningu í flutningum ungs fjölskyldufólks til Spánar undanfarin misseri. Sjálfur hef ég, haft þann heiður að aðstoða marga þeirra að koma sér fyrir hér í suðri. Ástæður þessara landflutninga eru jafn fjölbreyttar og fólkið sjálft, en þær sem maður heyrir oftast eru alltaf þær sömu: Meira fyrir peningana Erfitt er að horfa fram hjá þeirri staðreynd að Reykjavík er ein dýrasta borg Evrópu. Laun eru mjög há, en það er líka dýrt að lifa. Flestir þeirra sem hafa flutt til Spánar halda þó íslenskum launum. Fjarvinna eða árstíðarbundin störf, t.d. í sjómennsku eða ferðaþjónustu, eru orðin mun algengari en áður og þökk sé aðild Íslands að EES höfum við rétt á að búa og starfa hvar sem er í Evrópu. Dagleg útgjöld eins og matarkaup, samgöngur og ýmis þjónusta eru töluvert lægri á Spáni. Þetta gefur fólki meira fjárhagslegt svigrúm. Húsnæðisverð á Spáni er almennt um þriðjungur af því sem við þekkjum á Íslandi. Og fólk fær að upplífa þann nýjung að sjá húsnæðilán sín lækka á milli mánaða. Nefnilega enginn verðtrygging. Þegar minna fer í nauðsynjar verður meira eftir fyrir það sem raunverulega skiptir máli: ferðalög, áhugamál, sparnað og tíma með fjölskyldu og vinum. Lífsgæði sem erfitt er að setja verðmiða á Spánn býður upp á meira en hagkvæmari framfærslu. Þar njóta íbúar hundruða sólardaga á ári, mildra vetra og menningar sem leggur ríka áherslu á jafnvægi milli vinnu og einkalífs. Á meðan íslenskur vetur getur reynst langur og krefjandi, getum við sem búum við miðjarðarhafið notið útiveru allt árið um kring. Fyrir ungt fólk sem vill njóta daglegs lífs í stað þess að bíða eftir fáeinum sumarmánuðum á ári getur þessi breyting verið gríðarlega mikilvæg. Einn besti staður Evrópu til að ala upp börn Spánverjar eru miklar félagsverur og er samfélag þeirra þekkt fyrir sterka fjölskyldumenningu þar sem börn eru sýnilegur og eðlilegur hluti af samfélaginu. Garðar, leikvellir, göngugötur og almenningssvæði eru víða full af fjölskyldum fram á kvöld allt árið um kring. Börn eyða meiri tíma utandyra og hafa oft meira frelsi til að leika sér og umgangast önnur börn en víða annars staðar í Evrópu. Mataræðið er einnig almennt hollt og byggir á fersku grænmeti, ávöxtum, fiski og öðrum hráefnum sem eru bæði aðgengileg og hagkvæm. Það auðveldar fjölskyldum að viðhalda heilbrigðum lífsstíl án þess að kostnaðurinn fari úr böndunum. Alþjóðlegt samfélag og ný tækifæri Miðjarðarhafsströnd Spánar hefur laðað að sér fólk alls staðar að úr heiminum. Þar búa miljónir manna af ólíkum uppruna, sem skapar fjölbreytt og alþjóðlegt samfélag þar sem auðvelt er að kynnast nýju fólki og byggja upp tengslanet. Fyrir börn getur það einnig verið dýrmæt reynsla að alast upp í fjöltyngdu umhverfi. Að læra spænsku frá unga aldri og kynnast ólíkum menningarheimum getur opnað dyr sem nýtast alla ævi. Hvers vegna varstu ekki kyrr? Það er auðvelt að vera neikvæður og líta á þetta sem gagnrýni á Ísland og íslenskt samfélag. En sú er alls ekki raunin. Ísland er frábært land með ríka sögu og það eru einstök forréttindi að hafa fæðst þar. Það að flytja til Spánar er í raun aðeins önnur hlið á þeim forréttindum sem við búum nú þegar yfir. Að geta flutt til annars öruggs og trausts evrópsks velferðarríkis og notið allra þeirra kosta sem áður hafa verið nefndir, en um leið haldið öllu því góða sem fylgir því að vera frá Íslandi. Það besta úr báðum heimum. Íslenskt samfélag tapar þessu fólki heldur ekki endilega. Nánast allir halda sterkum tengslum við Ísland og margir snúa aftur síðar á lífsleiðinni. Kannski þegar þeir eru orðnir þreyttir á sólinni, rólegheitunum og sjá höfuðstól lánsins lækka um hvern mánaðarmót. Höfundur er með BA gráðu í alþjóðasamskiptum frá Evrópuháskólanum í Valensíaborg á Spáni þar sem hann hefur verið búsettur síðan 2000. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson Skoðun Skoðun Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar Skoðun Gervigreind í ráðningum - stuðningur eða staðgengill? Helga Jóhanna Oddsdóttir skrifar Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Hraðtíska kallar á aðgerðir Norðurlanda Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Framtíð heilbrigðisþjónustu á Akureyri er í sjónmáli Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Þegar orðaslagurinn stríðir við þjóðarsálina Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Gervigreind er ekki sjálfkrafa góð eða slæm. Hún er alin upp Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson skrifar Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson skrifar Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Sjá meira
Við Íslendingar, sem þegar ferðinni er heitið milli Spánar og Íslands og munum aldrei í hvaða átt er „heim“ og hvað er „út“, höfum séð mikla aukningu í flutningum ungs fjölskyldufólks til Spánar undanfarin misseri. Sjálfur hef ég, haft þann heiður að aðstoða marga þeirra að koma sér fyrir hér í suðri. Ástæður þessara landflutninga eru jafn fjölbreyttar og fólkið sjálft, en þær sem maður heyrir oftast eru alltaf þær sömu: Meira fyrir peningana Erfitt er að horfa fram hjá þeirri staðreynd að Reykjavík er ein dýrasta borg Evrópu. Laun eru mjög há, en það er líka dýrt að lifa. Flestir þeirra sem hafa flutt til Spánar halda þó íslenskum launum. Fjarvinna eða árstíðarbundin störf, t.d. í sjómennsku eða ferðaþjónustu, eru orðin mun algengari en áður og þökk sé aðild Íslands að EES höfum við rétt á að búa og starfa hvar sem er í Evrópu. Dagleg útgjöld eins og matarkaup, samgöngur og ýmis þjónusta eru töluvert lægri á Spáni. Þetta gefur fólki meira fjárhagslegt svigrúm. Húsnæðisverð á Spáni er almennt um þriðjungur af því sem við þekkjum á Íslandi. Og fólk fær að upplífa þann nýjung að sjá húsnæðilán sín lækka á milli mánaða. Nefnilega enginn verðtrygging. Þegar minna fer í nauðsynjar verður meira eftir fyrir það sem raunverulega skiptir máli: ferðalög, áhugamál, sparnað og tíma með fjölskyldu og vinum. Lífsgæði sem erfitt er að setja verðmiða á Spánn býður upp á meira en hagkvæmari framfærslu. Þar njóta íbúar hundruða sólardaga á ári, mildra vetra og menningar sem leggur ríka áherslu á jafnvægi milli vinnu og einkalífs. Á meðan íslenskur vetur getur reynst langur og krefjandi, getum við sem búum við miðjarðarhafið notið útiveru allt árið um kring. Fyrir ungt fólk sem vill njóta daglegs lífs í stað þess að bíða eftir fáeinum sumarmánuðum á ári getur þessi breyting verið gríðarlega mikilvæg. Einn besti staður Evrópu til að ala upp börn Spánverjar eru miklar félagsverur og er samfélag þeirra þekkt fyrir sterka fjölskyldumenningu þar sem börn eru sýnilegur og eðlilegur hluti af samfélaginu. Garðar, leikvellir, göngugötur og almenningssvæði eru víða full af fjölskyldum fram á kvöld allt árið um kring. Börn eyða meiri tíma utandyra og hafa oft meira frelsi til að leika sér og umgangast önnur börn en víða annars staðar í Evrópu. Mataræðið er einnig almennt hollt og byggir á fersku grænmeti, ávöxtum, fiski og öðrum hráefnum sem eru bæði aðgengileg og hagkvæm. Það auðveldar fjölskyldum að viðhalda heilbrigðum lífsstíl án þess að kostnaðurinn fari úr böndunum. Alþjóðlegt samfélag og ný tækifæri Miðjarðarhafsströnd Spánar hefur laðað að sér fólk alls staðar að úr heiminum. Þar búa miljónir manna af ólíkum uppruna, sem skapar fjölbreytt og alþjóðlegt samfélag þar sem auðvelt er að kynnast nýju fólki og byggja upp tengslanet. Fyrir börn getur það einnig verið dýrmæt reynsla að alast upp í fjöltyngdu umhverfi. Að læra spænsku frá unga aldri og kynnast ólíkum menningarheimum getur opnað dyr sem nýtast alla ævi. Hvers vegna varstu ekki kyrr? Það er auðvelt að vera neikvæður og líta á þetta sem gagnrýni á Ísland og íslenskt samfélag. En sú er alls ekki raunin. Ísland er frábært land með ríka sögu og það eru einstök forréttindi að hafa fæðst þar. Það að flytja til Spánar er í raun aðeins önnur hlið á þeim forréttindum sem við búum nú þegar yfir. Að geta flutt til annars öruggs og trausts evrópsks velferðarríkis og notið allra þeirra kosta sem áður hafa verið nefndir, en um leið haldið öllu því góða sem fylgir því að vera frá Íslandi. Það besta úr báðum heimum. Íslenskt samfélag tapar þessu fólki heldur ekki endilega. Nánast allir halda sterkum tengslum við Ísland og margir snúa aftur síðar á lífsleiðinni. Kannski þegar þeir eru orðnir þreyttir á sólinni, rólegheitunum og sjá höfuðstól lánsins lækka um hvern mánaðarmót. Höfundur er með BA gráðu í alþjóðasamskiptum frá Evrópuháskólanum í Valensíaborg á Spáni þar sem hann hefur verið búsettur síðan 2000.
Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar
Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar
Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar