NASA mun fylgjast með ís­lenska himin­hvolfinu

Þegar klukkan mun nálgast sex að kvöldi þann 12. ágúst næstkomandi mun athygli flestra á Íslandi beinast að almyrkvanum, sem er sá fyrsti sem er sjáanlegur hér á landi síðan þann 30. júní 1954 og næsti verður svo ekki sjáanlegur fyrr en árið 2196. Teymi vísindamanna frá Bandaríkjunum á vegum geimferðastofnunarinnar NASA mun hinsvegar beina sjónum sínum að himinhvolfinu yfir Íslandi, þeir eru nú staddir á landinu til að undirbúa aðgerðirnar, sem verða viðamiklar.

„Við ætlum að fljúga flugvélum frá Keflavíkurflugvelli til að elta þennan skugga, til að ná myndum af sólarkórónunni eða ytra lofthjúpi sólarinnar sem við sjáum aðeins þegar tunglið hylur sólina. Við munum einnig senda upp loftbelgi til að rannsaka lofthjúpinn fyrir ofan og sjá hvernig hann bregst við skyndilegu myrkri,“ segir Kelly Korrick vísindamaður NASA.

Þannig mun NASA fljúga sérstökum flugvélum sínum af gerðinni WB-57 með fullkomnum mælabúnaði yfir Ísland. En hvers vegna í ósköpunum að standa í þessu?

„Sólin hefur áhrif á okkur hvað varðar geimveður, þannig að fallegu norðurljósin sem við sjáum svo oft á Íslandi eru af völdum geimveðurs, stöðugs útstreymis agna og orku frá sólinni. Það hefur áhrif á jörðina og á okkur hér, svo við þurfum að læra um það. Við þurfum líka að læra hvernig það mun hafa áhrif á okkur á tunglinu og Mars þegar við höldum lengra.“

Og Nicki Rayl aðstoðarforstjóri sóleðlisfræðideildar NASA segir hverja einustu mínútu þann 12. ágúst skipta máli.

„Þegar sólmyrkvi verður er það eina skiptið sem við getum í raun séð kórónu sólar, eða ytra lofthjúp hennar, svo við getum séð orkuna þegar hún fer frá sólinni og heldur áfram til jarðar og lengra. Þetta er því lykiltími þar sem við getum gert rannsóknir sem eru aðeins mögulegar á meðan á myrkvanum stendur og það hjálpar til við að auka þekkingu okkar á sólinni og hvernig hún hefur samskipti við restina af vetrarbrautinni okkar, þessa sérstöku stjörnu okkar.“

Og NASA hefur átt í góðu samstarfi við Íslendinga vegna rannsóknarinnar, sem markar þáttaskil í geimrannsóknum á Íslandi að sögn framkvæmdastjóra Íslensku geimferðarstofnunarinnar.

„Þetta er mikilvægt fyrir börnin hér, þetta er mikilvægt fyrir vísindafólkið hér og þetta er mikilvægt með tilliti til þeirra tækifæra sem verða til staðar eftir að sólmyrkvanum lýkur.“