Rufu hljóðmúrinn í fyrsta sinn en mæla hávaðann seinna Samúel Karl Ólason skrifar 10. júní 2026 11:10 X-59 á flugi yfir Kaliforníu fyrr á árinu. NASA/Carla Thomas Verkfræðingum, vísindamönnum og flugmönnum Geimvísindastofnunar Bandaríkjanna (NASA) tókst í síðustu viku að fljúga flugvél hraðar en hljóðið ferðast. Næst á að fljúga tilraunaþotunni X-59 enn hraðar og síðan á að staðfesta að það geri flugvélin án hinna hefðbundnu láta sem fylgja því að rjúfa hljóðmúrinn. Þotunni var flogið á um það bil 1,1-földum hljóðhraða, eða um 1.147 kílómetrum á klukkustund. Þegar flugvélum er flogið hraðar en hljóðið skapa þær einskonar höggbylgjur sem mynda hinar auðþekkjanlegu drunur sem fylgja slíkum hraða. Þessi tiltekna flugvél, X-59, er þó hönnuð til að dreifa úr þessum höggbylgjum og er markmiðið að hún skapi mun minni læti en aðrar flugvélar. Innan NASA er vonast til þess að lætin sem fylgja flugi X-59 séu sambærileg dunkinum sem fylgir því að skella bílhurð. Sjá einnig: Reyna að rjúfa hljóðmúrinn án láta Í tilraunafluginu á föstudaginn var X-59 í fylgd annarrar þotu sem var einnig að fljúga hraðar en hljóðhraði og var því ekki hægt að sannreyna hvort hávaðinn hefði verið mikill eða ekki, vegna hávaðans frá hinni þotunni, sem var af gerðinni F-15. Jared Isaacman, yfirmaður NASA, segir í yfirlýsingu á vef stofnunarinnar að X-59 hafi verið flogið sextán sinnum á síðustu þremur mánuðum og á næstu dögum standi til að fljúga henni á 1,4-földum hljóðhraða, um 1.488 kílómetrar á klukkustund. Þá verður henni einnig fylgt af annarri þotu en ekki liggur fyrir nákvæmlega hvenær til stendur að gera nánari greiningu á látunum frá X-59. Flugvélin var þróuð af sérfræðingum NASA og Lockheed Martin og er burðarliðurinn í svokölluðu Quesst-verkefni stofnunarinnar. Því verkefni er ætlað að þróa leiðir til að fljúga hraðar en á hljóðhraða án þess að því fylgi drunur og gífurleg læti. Reynist það svo að X-59 geti flogið hraðar en hljóð án tilheyrandi láta, stendur til að fljúga flugvélinni yfir byggðir í Bandaríkjunum og safna gögnum um upplifun fólks af því. Með þessu verkefni er vonast til þess að hægt verði að þróa hljóðfráar en hljóðlátar farþegaþotur í framtíðinni. Flug Vísindi Bandaríkin Mest lesið Skúli Tómas ekki sloppinn eftir allt saman Innlent „Óharðnaðir unglingar sem kunna ekkert á lífið“ Innlent Minningarstundir vegna andlátanna Innlent Kynna úrræði sem eigi að liðka fyrir kjarasamningum Innlent Hálft ár fyrir ræktun á þriðja hundrað kannabisplantna Innlent Munu verja hagsmuni sína á norðurslóðum „með öllum ráðum“ Erlent Ætli að leggja áherslu á bókun 35 Innlent Fleiri bílar á vettvangi og hraðakstur til skoðunar Innlent Hópuppsögn á sviði heilsu- og líkamsræktar Innlent Viðreisn tapar fylgi Innlent Fleiri fréttir Munu verja hagsmuni sína á norðurslóðum „með öllum ráðum“ Bandaríkjaher hefur árásir á Íran á ný Ná ekki saman um sakhæfi Clancy Kenna Rússum um sprengidrónana á flugvellinum Sprengjur nærri spennistöð Hákon sór embættiseið Mannskæðar árásir á Kænugarð sjöttu nóttina í röð Nærri þúsund talin af í Nepal og þúsunda enn saknað Setja körlum aldurstakmark í frjósemismeðferð Glæpaforingi dæmdur fyrir morðið á Tupac Segir af sér eftir árekstra við Hegseth Hæstiréttur heimilar Trump að halda áfram með veislusalinn Íhuga fleiri árásir á Hormússund Evrópusambandið þurfi að vera meira aðlaðandi Nýr geimsjónauki á að varpa ljósi á huldukrafta alheimsins Afríkudeildin bjargaði herforingjastjórninni „Ég er konan sem kýldi hákarl í andlitið“ Staðfesta heimilisfesti jólasveinsins í Lapplandi „Þeir munu hengja mig“ „Hægriforréttindaöfl“ hafi talað minna megandi inn á nei Einungis sextán látnir í Tíbet en hundraða saknað Telja Rússa undirbúa nýja sókn á landi að Kænugarði Óttast um þúsund manns sem fastir eru í göngum í Nepal Átta látin og átján saknað eftir að ferju hvolfdi við Kýpur Óttast um fimmtán manns í kjölfar skyndiflóðs í Miklagljúfri Íranir svara fyrir sig og Trump ýjar að árásum á Kharg-eyju Loftárásir á Hormússundi hafnar á ný Rýmdi grunnskólann augnablikum áður en skyndiflóð skall á Bresk kona stungin til bana á lestarstöð í Þýskalandi Haraldur Noregskonungur jarðsunginn 9. september Sjá meira
Þotunni var flogið á um það bil 1,1-földum hljóðhraða, eða um 1.147 kílómetrum á klukkustund. Þegar flugvélum er flogið hraðar en hljóðið skapa þær einskonar höggbylgjur sem mynda hinar auðþekkjanlegu drunur sem fylgja slíkum hraða. Þessi tiltekna flugvél, X-59, er þó hönnuð til að dreifa úr þessum höggbylgjum og er markmiðið að hún skapi mun minni læti en aðrar flugvélar. Innan NASA er vonast til þess að lætin sem fylgja flugi X-59 séu sambærileg dunkinum sem fylgir því að skella bílhurð. Sjá einnig: Reyna að rjúfa hljóðmúrinn án láta Í tilraunafluginu á föstudaginn var X-59 í fylgd annarrar þotu sem var einnig að fljúga hraðar en hljóðhraði og var því ekki hægt að sannreyna hvort hávaðinn hefði verið mikill eða ekki, vegna hávaðans frá hinni þotunni, sem var af gerðinni F-15. Jared Isaacman, yfirmaður NASA, segir í yfirlýsingu á vef stofnunarinnar að X-59 hafi verið flogið sextán sinnum á síðustu þremur mánuðum og á næstu dögum standi til að fljúga henni á 1,4-földum hljóðhraða, um 1.488 kílómetrar á klukkustund. Þá verður henni einnig fylgt af annarri þotu en ekki liggur fyrir nákvæmlega hvenær til stendur að gera nánari greiningu á látunum frá X-59. Flugvélin var þróuð af sérfræðingum NASA og Lockheed Martin og er burðarliðurinn í svokölluðu Quesst-verkefni stofnunarinnar. Því verkefni er ætlað að þróa leiðir til að fljúga hraðar en á hljóðhraða án þess að því fylgi drunur og gífurleg læti. Reynist það svo að X-59 geti flogið hraðar en hljóð án tilheyrandi láta, stendur til að fljúga flugvélinni yfir byggðir í Bandaríkjunum og safna gögnum um upplifun fólks af því. Með þessu verkefni er vonast til þess að hægt verði að þróa hljóðfráar en hljóðlátar farþegaþotur í framtíðinni.
Flug Vísindi Bandaríkin Mest lesið Skúli Tómas ekki sloppinn eftir allt saman Innlent „Óharðnaðir unglingar sem kunna ekkert á lífið“ Innlent Minningarstundir vegna andlátanna Innlent Kynna úrræði sem eigi að liðka fyrir kjarasamningum Innlent Hálft ár fyrir ræktun á þriðja hundrað kannabisplantna Innlent Munu verja hagsmuni sína á norðurslóðum „með öllum ráðum“ Erlent Ætli að leggja áherslu á bókun 35 Innlent Fleiri bílar á vettvangi og hraðakstur til skoðunar Innlent Hópuppsögn á sviði heilsu- og líkamsræktar Innlent Viðreisn tapar fylgi Innlent Fleiri fréttir Munu verja hagsmuni sína á norðurslóðum „með öllum ráðum“ Bandaríkjaher hefur árásir á Íran á ný Ná ekki saman um sakhæfi Clancy Kenna Rússum um sprengidrónana á flugvellinum Sprengjur nærri spennistöð Hákon sór embættiseið Mannskæðar árásir á Kænugarð sjöttu nóttina í röð Nærri þúsund talin af í Nepal og þúsunda enn saknað Setja körlum aldurstakmark í frjósemismeðferð Glæpaforingi dæmdur fyrir morðið á Tupac Segir af sér eftir árekstra við Hegseth Hæstiréttur heimilar Trump að halda áfram með veislusalinn Íhuga fleiri árásir á Hormússund Evrópusambandið þurfi að vera meira aðlaðandi Nýr geimsjónauki á að varpa ljósi á huldukrafta alheimsins Afríkudeildin bjargaði herforingjastjórninni „Ég er konan sem kýldi hákarl í andlitið“ Staðfesta heimilisfesti jólasveinsins í Lapplandi „Þeir munu hengja mig“ „Hægriforréttindaöfl“ hafi talað minna megandi inn á nei Einungis sextán látnir í Tíbet en hundraða saknað Telja Rússa undirbúa nýja sókn á landi að Kænugarði Óttast um þúsund manns sem fastir eru í göngum í Nepal Átta látin og átján saknað eftir að ferju hvolfdi við Kýpur Óttast um fimmtán manns í kjölfar skyndiflóðs í Miklagljúfri Íranir svara fyrir sig og Trump ýjar að árásum á Kharg-eyju Loftárásir á Hormússundi hafnar á ný Rýmdi grunnskólann augnablikum áður en skyndiflóð skall á Bresk kona stungin til bana á lestarstöð í Þýskalandi Haraldur Noregskonungur jarðsunginn 9. september Sjá meira