Aukum valfrelsi foreldra í Mosfellsbæ Sóley Sævarsdóttir Meyer skrifar 14. maí 2026 09:42 Fyrstu árin í lífi barns fáum við aldrei aftur. Foreldrar þekkja börnin sín best og vita hvað hentar sinni fjölskyldu. Þrátt fyrir það upplifa margir foreldrar að valmöguleikar þeirra séu takmarkaðir þegar kemur að umönnun og uppeldi á fyrstu árum barnsins. Ein leið til að auka þetta svigrúm væri að innleiða heimgreiðslur fyrir foreldra ungra barna í Mosfellsbæ. Hugmyndin felur í sér að foreldrar sem eru lengur heima með börnin sín eftir fæðingarorlof, geti fengið fjárhagslegan stuðning. Slíkur stuðningur gæti verið hluti af því sem Mosfellsbær ver nú þegar í leikskóladvöl barns. Það getur létt á leikskólakerfinu og verið hagkvæmur kostur sem styður við barnafjölskyldur. Í umræðunni um leikskólamál hefur verið rætt um snemmbæra innkomu barna í leikskóla og lögfestingu leikskólans. Lögfesting leikskólans er langtímamarkmið, þar sem undirliggjandi tilgangur er að fá foreldra sem fyrst út á vinnumarkaðinn til að fá enn meiri skatttekjur í ríkissjóð. Heimgreiðslur eru raunhæf og skjót leið til að auka valfrelsi foreldra og bregðast við þörfum fjölskyldna nú þegar. Reynsla sveitarfélaga sem hafa prófað sveigjanlegri nálganir bendir til þess að eftirspurn eftir fjölbreyttum lausnum sé raunveruleg og að foreldrar kjósi ekki allir sömu leið. Í 1. gr. Barnalaga segir að það sem er barni fyrir bestu skuli ávallt hafa forgang þegar teknar eru ákvarðanir um málefni þess. Með heimgreiðslum geta foreldrar sem telja það best fyrir sín börn að vera lengur heima, sett hagsmuni barna sinna í forgang án þess að fórna fjárhagslegu öryggi. Ég hef sjálf kosið að vera heima með dætur mínar þrjár á fyrstu mikilvægu árum þeirra. Þar sem heimgreiðslur eru ekki í boði þurfa foreldrar sem velja þessa leið að hugsa út fyrir kassann, t.d. að annað foreldrið vinni meira eða foreldrar skiptist á vinnu og umönnun. Heimgreiðslur myndu styðja við fjölskyldusamveru, og sterkar fjölskyldur eru grunnurinn að sterku samfélagi. Fyrstu ár barns eru lykilár í tengslamyndun. Félagsþroski barna mótast fyrst og fremst í nánum og traustum samskiptum, ekki eingöngu innan veggja leikskóla. Heimgreiðslur geta aukið svigrúm foreldra til að tryggja náin tengsl á fyrstu mótunarárum barnsins. Heima hefur 5 ára dóttir mín m.a. lært skrift, lestur og stærðfræði með miklum áhuga. Það hefur verið mjög gefandi að taka virkan þátt í náminu hennar. Ég vil leggja mitt að mörkum til að efla samstarf heimila og skóla og auka aðkomu foreldra að skólastarfi. Sumir foreldrar hafa lýst áhyggjum af efni sem börn fá kynningu á og telja mikilvægt að meira samráð og gagnsæi sé til staðar. Ég man eftir því þegar elsta dóttir mín var 2-3 ára á leikskóla, og hún fékk heim bókina Orð eru ævintýri, útgefinni af Menntamálastofnun fyrir leikskólabörn. Í bókinni voru m.a. teikningar af nöktum börnum þar sem stóð „stelpa“, „strákur“ og „stálpi“. Þarna er verið að kynna efni fyrir ungum börnum sem ekki allir foreldrar telja eiga heima í leikskóla. Þetta tengist stærra atriði um valfrelsi foreldra og traust í uppeldi, og því hvort foreldrar hafi næga aðkomu að því hvernig fyrstu ár barnsins eru mótuð. Fjölgun raunhæfra valkosta í Mosfellsbæ styður við fjölbreyttar fjölskyldur og styrkir samfélagið í heild. Höfundur er lögfræðingur og móðir og skipa 4. sæti á lista Miðflokksins í Mosfellsbæ. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Þess vegna já Arnór Sighvatsson Skoðun Er Ísland Manchester City og ESB Sheffield United Gauti Eggertsson Skoðun Finnar elska ESB Halldór Jörgen Olesen Skoðun Kúnstin að naga blýanta Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Varanlegar undanþágur eru möguleiki Per Ekström Skoðun Það er ekki eftir neinu að bíða Trausti Hjálmarsson Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Erlent vald er vesen Guðmundur Fertram Sigurjónsson Skoðun Er betra að vita en halda? Óli Rúnar Ástþórsson Skoðun Þreifað á „pakkanum“ Hlín Leifsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar Skoðun Tími varanlegra undanþága er liðinn Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Málefnið liggur á götunni Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Er betra að vita en halda? Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Eitt lítið og saklaust skref í einu í átt til Brussel Einar Geir Þorsteinsson skrifar Skoðun Það er ekki eftir neinu að bíða Trausti Hjálmarsson skrifar Skoðun Þess vegna já Arnór Sighvatsson skrifar Skoðun Smá standard, takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlent vald er vesen Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Hvernig getum við stöðvað innbrotaölduna í Reykjavík? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Finnar elska ESB Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Kúnstin að naga blýanta Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Upplýst lýðræði - Lærdómurinn af einni leiðréttingu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fullyrðingar utanríkisráðherra um samningssvigrúm Íslands Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þreifað á „pakkanum“ Hlín Leifsdóttir skrifar Skoðun Er Ísland Manchester City og ESB Sheffield United Gauti Eggertsson skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur eru möguleiki Per Ekström skrifar Skoðun Hvernig lögum við vanstillt stjórnmál? Gunnar Már Gunnarsson skrifar Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar Skoðun Einfaldasta sagan er ekki alltaf sú sanna Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver fer í slíkar „samningaviðræður“? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sættum okkur ekki við atvinnuleysi Illugi Gunnarsson,Ragnhildur Björt Björnsdóttir skrifar Skoðun Íslenskir vefir á faraldsfæti Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Ég er ekki Evrópusinni Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Hjarðarbólsoddi Oddur Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta snýst um aðild Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar Sjá meira
Fyrstu árin í lífi barns fáum við aldrei aftur. Foreldrar þekkja börnin sín best og vita hvað hentar sinni fjölskyldu. Þrátt fyrir það upplifa margir foreldrar að valmöguleikar þeirra séu takmarkaðir þegar kemur að umönnun og uppeldi á fyrstu árum barnsins. Ein leið til að auka þetta svigrúm væri að innleiða heimgreiðslur fyrir foreldra ungra barna í Mosfellsbæ. Hugmyndin felur í sér að foreldrar sem eru lengur heima með börnin sín eftir fæðingarorlof, geti fengið fjárhagslegan stuðning. Slíkur stuðningur gæti verið hluti af því sem Mosfellsbær ver nú þegar í leikskóladvöl barns. Það getur létt á leikskólakerfinu og verið hagkvæmur kostur sem styður við barnafjölskyldur. Í umræðunni um leikskólamál hefur verið rætt um snemmbæra innkomu barna í leikskóla og lögfestingu leikskólans. Lögfesting leikskólans er langtímamarkmið, þar sem undirliggjandi tilgangur er að fá foreldra sem fyrst út á vinnumarkaðinn til að fá enn meiri skatttekjur í ríkissjóð. Heimgreiðslur eru raunhæf og skjót leið til að auka valfrelsi foreldra og bregðast við þörfum fjölskyldna nú þegar. Reynsla sveitarfélaga sem hafa prófað sveigjanlegri nálganir bendir til þess að eftirspurn eftir fjölbreyttum lausnum sé raunveruleg og að foreldrar kjósi ekki allir sömu leið. Í 1. gr. Barnalaga segir að það sem er barni fyrir bestu skuli ávallt hafa forgang þegar teknar eru ákvarðanir um málefni þess. Með heimgreiðslum geta foreldrar sem telja það best fyrir sín börn að vera lengur heima, sett hagsmuni barna sinna í forgang án þess að fórna fjárhagslegu öryggi. Ég hef sjálf kosið að vera heima með dætur mínar þrjár á fyrstu mikilvægu árum þeirra. Þar sem heimgreiðslur eru ekki í boði þurfa foreldrar sem velja þessa leið að hugsa út fyrir kassann, t.d. að annað foreldrið vinni meira eða foreldrar skiptist á vinnu og umönnun. Heimgreiðslur myndu styðja við fjölskyldusamveru, og sterkar fjölskyldur eru grunnurinn að sterku samfélagi. Fyrstu ár barns eru lykilár í tengslamyndun. Félagsþroski barna mótast fyrst og fremst í nánum og traustum samskiptum, ekki eingöngu innan veggja leikskóla. Heimgreiðslur geta aukið svigrúm foreldra til að tryggja náin tengsl á fyrstu mótunarárum barnsins. Heima hefur 5 ára dóttir mín m.a. lært skrift, lestur og stærðfræði með miklum áhuga. Það hefur verið mjög gefandi að taka virkan þátt í náminu hennar. Ég vil leggja mitt að mörkum til að efla samstarf heimila og skóla og auka aðkomu foreldra að skólastarfi. Sumir foreldrar hafa lýst áhyggjum af efni sem börn fá kynningu á og telja mikilvægt að meira samráð og gagnsæi sé til staðar. Ég man eftir því þegar elsta dóttir mín var 2-3 ára á leikskóla, og hún fékk heim bókina Orð eru ævintýri, útgefinni af Menntamálastofnun fyrir leikskólabörn. Í bókinni voru m.a. teikningar af nöktum börnum þar sem stóð „stelpa“, „strákur“ og „stálpi“. Þarna er verið að kynna efni fyrir ungum börnum sem ekki allir foreldrar telja eiga heima í leikskóla. Þetta tengist stærra atriði um valfrelsi foreldra og traust í uppeldi, og því hvort foreldrar hafi næga aðkomu að því hvernig fyrstu ár barnsins eru mótuð. Fjölgun raunhæfra valkosta í Mosfellsbæ styður við fjölbreyttar fjölskyldur og styrkir samfélagið í heild. Höfundur er lögfræðingur og móðir og skipa 4. sæti á lista Miðflokksins í Mosfellsbæ.
Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar
Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar
Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar