Reykjavík getur verið þorpið sem við þurfum öll á að halda Viðar Gunnarsson skrifar 8. maí 2026 14:01 Hugmyndin um að það þurfi þorp til að ala upp barn er ekki bara fallegt orðatiltæki hún er lifandi leiðarljós fyrir félagshyggjuna og raunar kjarninn í þeirri framtíðarsýn sem Vinstrið stendur fyrir. Hún minnir okkur á að uppeldi er aldrei einkamál fjölskyldu. Börn og unglingar mótast af efnahag, skólanum, hverfinu, frístundum, húsnæðisöryggi og því hvernig samfélagið bregst við þegar hlutirnir ganga ekki upp. Elín – þegar húsnæðismarkaðurinn brýtur niður börn Elín hefur flutt oftar en hún getur talið. Ný íbúð, nýtt hverfi, nýr skóli – aftur og aftur. Með hverjum flutningi missir hún vini, festu og öryggi. Að lokum dregur hún sig í hlé. Þetta er ekki einstaklingsvandi. Þetta er afleiðing af húsnæðisstefnu sem setur markaðinn ofar börnum. Í borg sem virkar sem þorp er húsnæði ekki happdrætti. Það er grunnréttur. Þar hefur barn eins og Elín möguleika á að festa rætur, byggja tengsl og verða hluti af samfélagi. Það er pólitísk ákvörðun hvort við leyfum rótleysi að grafa undan börnum – eða hvort við tryggjum þeim stöðugleika. Piotr – þegar tungumálið verður ósýnileg hindrun Piotr kemur til Reykjavíkur fullur vonar en stendur fljótt frammi fyrir múr – tungumálinu. Hann vill taka þátt en skortir verkfærin. Í veikburða kerfi verður hann jaðarsettur. Í sterku þorpi er brugðist við með markvissum tungumálastuðningi, skólum sem hafa svigrúm til að mæta fjölbreytileika og frístundum sem tengja börn saman. Þetta snýst ekki bara um Piotr. Þetta snýst um hvaða samfélag við kjósum að vera: samfélag sem útilokar – eða samfélag sem tekur utan um fólk. Jónas – þegar kerfin tala ekki saman Jónas býr í stóru húsi. Utan frá séð er allt í lagi. En bak við luktar dyr glímir hann við geðrænan vanda sem hefur þróast yfir í vímuefnaneyslu. Fjölskyldan er að bugast – og yngri bróðir hans lifir í stöðugum kvíða. Í borg sem hugsar eins og þorp er þetta ekki einkamál. Þar vinna skóli, heilbrigðisþjónusta og félagsþjónusta saman. Þar er gripið inn í snemma, ekki þegar allt er komið í óefni. En það gerist ekki af sjálfu sér. Það krefst pólitískrar forgangsröðunar. Það krefst þess að við veljum að fjárfesta í geðheilbrigði barna frekar en að bregðast við afleiðingunum. Borg sem grípur – eða borg sem horfir á Sögur Elínar, Piotrs og Jónasar, eru ekki undantekningar. Þær eru spegilmynd af kerfi sem er of sundrað, of seint og of oft ósýnilegt þegar mest á reynir. Við getum haldið áfram á sömu braut:– þar sem börn falla milli kerfa– þar sem húsnæði er ótryggt– þar sem stuðningur kemur of seint En við getum valið að breyta um stefnu. Um hvað kjósum við 16 maí. Vinstrið býður upp á skýra stefnu: Vinstrið vill að heimili séu mannréttindi ekki markaðsvara. Vinstrið vill skapa samfélag sem stendur markvisst við nýja íbúa Reykjavíkur. Vinstrið vill styrkja frístundastarf barna og unglinga þar sem hægt sé að grípa strax inn í ef vandamál eru í uppsiglingu. Vinstrið vill borg þar sem velferð er réttur, ekki happdrætti. Því borg sem er góð fyrir börnin sín er ekki bara betri borg – hún er réttlátari, sterkari og mannlegri fyrir okkur öll. Veljum Vinstrið og setjum x við A. Höfundur skipar 13. sæti á lista Vinstrisins Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? Jóhann Rúnar Pálsson Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Skoðun Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? Jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Sjá meira
Hugmyndin um að það þurfi þorp til að ala upp barn er ekki bara fallegt orðatiltæki hún er lifandi leiðarljós fyrir félagshyggjuna og raunar kjarninn í þeirri framtíðarsýn sem Vinstrið stendur fyrir. Hún minnir okkur á að uppeldi er aldrei einkamál fjölskyldu. Börn og unglingar mótast af efnahag, skólanum, hverfinu, frístundum, húsnæðisöryggi og því hvernig samfélagið bregst við þegar hlutirnir ganga ekki upp. Elín – þegar húsnæðismarkaðurinn brýtur niður börn Elín hefur flutt oftar en hún getur talið. Ný íbúð, nýtt hverfi, nýr skóli – aftur og aftur. Með hverjum flutningi missir hún vini, festu og öryggi. Að lokum dregur hún sig í hlé. Þetta er ekki einstaklingsvandi. Þetta er afleiðing af húsnæðisstefnu sem setur markaðinn ofar börnum. Í borg sem virkar sem þorp er húsnæði ekki happdrætti. Það er grunnréttur. Þar hefur barn eins og Elín möguleika á að festa rætur, byggja tengsl og verða hluti af samfélagi. Það er pólitísk ákvörðun hvort við leyfum rótleysi að grafa undan börnum – eða hvort við tryggjum þeim stöðugleika. Piotr – þegar tungumálið verður ósýnileg hindrun Piotr kemur til Reykjavíkur fullur vonar en stendur fljótt frammi fyrir múr – tungumálinu. Hann vill taka þátt en skortir verkfærin. Í veikburða kerfi verður hann jaðarsettur. Í sterku þorpi er brugðist við með markvissum tungumálastuðningi, skólum sem hafa svigrúm til að mæta fjölbreytileika og frístundum sem tengja börn saman. Þetta snýst ekki bara um Piotr. Þetta snýst um hvaða samfélag við kjósum að vera: samfélag sem útilokar – eða samfélag sem tekur utan um fólk. Jónas – þegar kerfin tala ekki saman Jónas býr í stóru húsi. Utan frá séð er allt í lagi. En bak við luktar dyr glímir hann við geðrænan vanda sem hefur þróast yfir í vímuefnaneyslu. Fjölskyldan er að bugast – og yngri bróðir hans lifir í stöðugum kvíða. Í borg sem hugsar eins og þorp er þetta ekki einkamál. Þar vinna skóli, heilbrigðisþjónusta og félagsþjónusta saman. Þar er gripið inn í snemma, ekki þegar allt er komið í óefni. En það gerist ekki af sjálfu sér. Það krefst pólitískrar forgangsröðunar. Það krefst þess að við veljum að fjárfesta í geðheilbrigði barna frekar en að bregðast við afleiðingunum. Borg sem grípur – eða borg sem horfir á Sögur Elínar, Piotrs og Jónasar, eru ekki undantekningar. Þær eru spegilmynd af kerfi sem er of sundrað, of seint og of oft ósýnilegt þegar mest á reynir. Við getum haldið áfram á sömu braut:– þar sem börn falla milli kerfa– þar sem húsnæði er ótryggt– þar sem stuðningur kemur of seint En við getum valið að breyta um stefnu. Um hvað kjósum við 16 maí. Vinstrið býður upp á skýra stefnu: Vinstrið vill að heimili séu mannréttindi ekki markaðsvara. Vinstrið vill skapa samfélag sem stendur markvisst við nýja íbúa Reykjavíkur. Vinstrið vill styrkja frístundastarf barna og unglinga þar sem hægt sé að grípa strax inn í ef vandamál eru í uppsiglingu. Vinstrið vill borg þar sem velferð er réttur, ekki happdrætti. Því borg sem er góð fyrir börnin sín er ekki bara betri borg – hún er réttlátari, sterkari og mannlegri fyrir okkur öll. Veljum Vinstrið og setjum x við A. Höfundur skipar 13. sæti á lista Vinstrisins Reykjavík.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar