Borgar­stjóri fer í saumana á kortafærslunum

Borgarstjóri Reykjavíkur fær eins og aðrir starfsmenn borgarinnar, sem sannanlega þurfa að kaupa inn vörur og/eða þjónustu fyrir Reykjavíkurborg, innkaupakort sem borgin greiðir fyrir.

Samkvæmt reglum borgarinnar um notkun innkaupakorta felur notkun þeirra í sér staðgreiðslu við pöntun á vöru og þjónustu og markmiðið með notkun innkaupakorta sé að einfalda innkaup (án beiðna) á vöru og þjónustu hjá aðilum sem borgin er ekki í reglubundnum umsömdum viðskiptum við, svo sem mat- og sérvöruverslanir og smærri birgjar. Þetta eigi sérstaklega við um smærri innkaup til að spara óhagræði og kostnað af flóknu beiðnaferli. Innkaupakort notist sem ígildi ávísunar og innkaupabeiðna. Innkaupakorti sé meðal annars ætlað að koma í stað smásjóða.

0 krónur, 380 þúsund krónur og 750 þúsund krónur

Fréttastofa hefur fengið kortayfirlit innkaupakorta þeirra þriggja borgarstjóra sem setið hafa á kjörtímabilinu. Á yfirliti fyrir síðustu tæpu tvö ár Dags B. Eggertssonar í embætti má sjá að hann notaði kortið aldrei.

Einar Þorsteinsson, sem tók við embætti borgarstjóra í byrjun árs 2024 og sleit meirihlutasamstarfinu í febrúar árið 2025, greiddi 379 þúsund krónur með kortinu. Á yfirliti notkunar hans má sjá að hann notaði kortið einungis erlendis til þess að greiða fyrir leigubílaferðir og hótelgistingu.

Borgin vilji koma innkaupum í rafrænt ferli

Heiða Björg tók við af Einari þann 21. febrúar í fyrra og lætur af embætti eftir kosningar þann 16. maí næstkomandi. Hún hefur því gengt embætti borgarstjóra í um 14 mánuði. Á þeim tíma hefur hún straujað innkaupakort borgarstjóra fyrir 753 þúsund krónur. Ríkisútvarpið fjallaði um kortafærslurnar í gær.

Í samtali við fréttastofu í gær sagði hún að hún hefði fengið sömu fyrirmæli þegar hún tók við kortinu og forverar hennar í embætti, og raunar allir handhafar innkaupakorta Reykjavíkurborgar, sem væru nokkur hundruð talsins.

Fréttastofa ræddi málið við Heiðu Björgu í löngu máli og í spilaranum hér að neðan má sjá klippt viðtal við hana:

„Það eru skýr fyrirmæli um þau. Maður notar þau til erindagjörða sem maður er í fyrir borgina. Það er mikið eftirlit og mikið utanumhald um þessi kort. Það hefur líka verið stefna borgarinnar að reyna að koma meira af innkaupum inn í rafrænt ferli og hætta beiðnum og reikningasendingum á pappír. Ég fékk góð skilaboð um þetta innkaupakort og hef nýtt það. Þetta er gagnsætt og öruggt ferli hjá borginni.“

Þá sagðist hún ekki kunna skýringar á því hvers vegna Dagur og Einar notuðu kortið ekki í sama mæli og hún. Fréttastofa hefur fengið það staðfest hjá Reykjavíkurborg að engar formlegar breytingar hafi verið gerðar á verklagi varðandi notkun innkaupakorta á kjörtímabilinu.

Rúmlega 300 þúsund krónur í ferð með Höllu

Samkvæmt yfirliti notaði hún kortið fyrst í lok maí þegar hún greiddi 8.834 krónur í sterlingspundum. Tveimur dögum seinna greiddi hún 367 krónur á hóteli í Japan. Heiða Björg fór með í heimsókn Höllu Tómasdóttur forseta Íslands til Japans um mánaðamótin maí/júní í fyrra.

Aðrar greiðslur sem Heiða Björg greiddi í Japan eru til bókunarfyrirtækisins Expedia, 300 þúsund krónur, og hótels, 20 þúsund krónur. Heiða Björg segir að almennt sé kortið ekki notað til þess að greiða fyrir flugferðir og hótelgistingu en í þessu tilfelli hafi verkfall á flugvelli orðið til þess að ferðaáætlanir röskuðust og kaupa þurfti nýtt far í flýti. Því hafi kortið verið notað til þess en Íslandsstofa hafi á endanum staðið straum af þeim kostnaði.

Næstu færslur eru frá því að Heiða Björg ferðaðist til Nice í Frakklandi í byrjun júní síðastliðins. Þar greiddi hún alls 45 þúsund krónur á þremur veitingastöðum og rétt rúmlega 2.000 krónur á hóteli. 

Hvers vegna notaðir þú kortið þar?

„Vegna þess að þar var ég í erindagjörðum sem borgarstjóri að eiga fundi með aðilum þar. Það var bara skipulagt í dagskránni minni í Nice. Þetta var hafráðstefna Sameinuðu þjóðanna og við áttum góða fundi þar. Það var ákveðið að við borguðum í þessum tilfellum og svo voru aðrir sem borguðu í öðrum tilfellum.“

Fundir með erlendum gestum

Daginn eftir heimkomu frá Nice straujaði Heiða Björg innkaupakort borgarstjóra fyrst á Íslandi. Það gerði hún á veitingastaðnum Hjá Jóni við Austurvöll, þegar hún greiddi 25.400 krónur. Ein önnur færsla er frá Hjá Jóni upp á 25.300 krónur.

Kortið var einnig notað á veitingastöðunum Horninu, Apótek, Jómfrúnni, Cocina Rodriguez í Gerðubergi, Kaffivagninum og Tívolí bistro. Þar greiddi Heiða Björg alls 173 þúsund krónur. Hæsti reikningurinn var á Tívolí bistro, 55 þúsund krónur.

Heiða Björg segir að í öllum tilfellum hafi verið um fundi að ræða, ýmist með erlendum gestum, sigurvegurum samkeppna á vegum borgarinnar eða fulltrúum hverfa í hverfaheimsóknum hennar.

Til að mynda hafi kvöldverðurinn á Tívolí bistro verið með fjármálastjóra Kaupmannahafnar og lögfræðingi innkaupadeildar Kaupmannahafnar. Hún hafi haft með sér fjármálastjóra Reykjavíkur og staðgengil borgarstjóra, til þess að læra af Dönunum.

„Þetta var hreinlega eini tíminn sem þau voru laus svo við tókum það yfir kvöldmat. Við erum búin að mynda tengsl við þau og ég vona að þau verði til góðs. Þarna fengum við ókeypis ráðgjöf, borgin, og erum að læra af stóra bróður, Kaupmannahöfn.“

Fékk heimild til áfengiskaupa

Í reglum um notkun innkaupakorta segir að þau skuli ekki notuð til áfengiskaupa, nema að fenginni sérstakri heimild. Á reikningum sem fréttastofa hefur undir höndum má sjá að þegar Heiða Björg bauð út að borða greiddi hún fyrir áfengi í nokkrum tilfellum.

Með reikningunum fylgir þar til gert eyðublað þar sem heimild er fengin fyrir áfengiskaupum.

Eyðublaðið hér að framan er vegna kvöldverðarfundar Heiðu Bjargar með sendinefnd frá Þórshöfn í Færeyjum á Jómfrúnni en fulltrúar Þórshafnar voru heiðursgestir Menningarnætur í fyrra. Á reikningi vegna fundarins má sjá að keyptir voru tveir stórir bjórar og þrjú hvítvínsglös.

Ekki á ferð á nóttunni

Þá eru á yfirlitinu fimm færslur vegna greiðslna til leigubílastöðvanna Hreyfils, City Taxi og Taxi 30 fyrir alls 24 þúsund krónur. Tvær þeirra eru daginn eftir að kort borgarstjóra var straujað á Hjá Jóni og Jómfrúnni, á Menningarnótt.

Heiða Björg er öllu jafna með bílstjóra en hún segir að hann vinni ekki utan dagvinnutíma og því komi fyrir að hún taki leigubíl á kostnað borgarinnar. Hvað varðar ferðirnar tvær sem farnar voru daginn eftir kvöldverðarfundi segir hún ekki svo að hún hafi verið á ferð á nóttunni. Hún muni þó til þess að hafa tekið leigubíl eftir miðnætti á Menningarnótt, enda hafi hún verið í vinnunni í ráðhúsinu eftir að dagskrá næturinnar lauk.

Reykjavíkurborg er með rammasamning við Hreyfil, líkt og fjöldi vinnustaða, og starfsmenn borgarinnar eiga að skrá leigubílaferðir á reikning borgarinnar þar, að því gefnu að þær séu vegna vinnutengdra erinda. 

Samkvæmt reglum borgarinnar um innkaupakort skulu þau ekki notuð í verslunum þar sem rammasamningar eða reikningsviðskipti eru í gildi nema að tryggt sé að umsamdir afslættir nýtist. Heppilegra sé að í þeim tilvikum sé nýtt hefðbundið pöntunar- eða beiðnakerfi