Ef við stöndum upp er leikurinn búinn! Geirdís Hanna Kristjánsdóttir skrifar 1. maí 2026 09:32 1.maí er mikilvægur dagur í kjarabaráttu verkafólks þar sem vakin er athygli á þeim kaupum og kjörum sem vinnandi fólk fær fyrir starfsframlag sitt. Fólkið sem í langflestum tilfella heldur samfélaginu gangandi með sínu, oft ósýnilega, vinnuframlagi. Hvernig sem dæmi væri umhorfs á sjúkrahúsunum ef enginn skúraði gólfin? Þvotturinn væri ekki þveginn? Salernin ekki þrifin? Og svo mætti lengi telja. Ég er ansi hrædd um að starfsemi sjúkrahússins myndi leggjast fljótt niður, því ekki er hægt að framkvæma skurðaðgerðir í skítugri skurðstofu. Ráðafólk og seðlabankastjóri tala iðulega um að stilla verði kröfum um launahækkanir í hóf til að verðbólgan blási ekki upp, því það er jú svo verðbólgumyndandi að fólk hafi í sig og á. Hvað þá að fólk geti leyft sér munað eins og að fara til tannlæknis, sérfræðilæknis, fara í klippingu/snyrtingu, bíó, leikhús eða tónleika. Eins má ekki gleyma fötluðu fólki og öldruðum í þessari baráttu. Öryrkjar voru vinnuafl áður en veikindi eða slys svipti þau heilsunni og getunni til að vera á vinnumarkaði, og margir hverjir eru þó engu að síður enn virkir á vinnumarkaði. Aldraðir eru fólkið sem byggði upp landið og vann baki brotnu frá unga aldri, því er skömm af því hve margir í þeim hópi eiga um sárt að binda. En af hverju er ástandið eins og það er? Jú, húsnæðiskostnaður er stjarnfræðilegur og stærsti útgjaldaliður heimilanna, húsnæðisstuðningur hrekkur skammt, sér í lagi þegar sá stuðningur rennur beina leið út í leiguverðið sem tekur hækkunum í hverjum mánuði. Leiguþak eða leigubremsa er eina leiðin til að stemma stigu við brjáluðum húsnæðismarkaði.Matarkarfan hækkar stöðugt svo matarkarfan verður rýrari hjá þeim sem þurfa að telja hverja krónu margsinnis áður en henni er ráðstafað. En hvað er til ráða? Betri kjör fela ekki alltaf í sér hækkun launa því hægt er að bæta líf og lífskjör fólks með ýmsum öðrum hætti, þar er húsnæðisliðurinn stærsta breytan, stytting vinnuvikunnar er önnur og lækkun matarkörfunnar skilar sér í hollari og betri mat á borð fólks. Hættum að bjóða tekjulægstu hópum samfélagsins að vera breiðu bökin og komum fram við þau af virðingu. Bætum lífsskilyrði fólks og komum í veg fyrir að þau bugist undan álaginu. Höfundur skipar 4.sæti á lista Sósíalistaflokks Íslands í borgarstjórnarkosningum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sósíalistaflokkurinn Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Verkalýðsdagurinn Mest lesið Þess vegna já Arnór Sighvatsson Skoðun Er Ísland Manchester City og ESB Sheffield United Gauti Eggertsson Skoðun Finnar elska ESB Halldór Jörgen Olesen Skoðun Kúnstin að naga blýanta Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Varanlegar undanþágur eru möguleiki Per Ekström Skoðun Það er ekki eftir neinu að bíða Trausti Hjálmarsson Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Erlent vald er vesen Guðmundur Fertram Sigurjónsson Skoðun Er betra að vita en halda? Óli Rúnar Ástþórsson Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar Skoðun Tími varanlegra undanþága er liðinn Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Málefnið liggur á götunni Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Er betra að vita en halda? Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Eitt lítið og saklaust skref í einu í átt til Brussel Einar Geir Þorsteinsson skrifar Skoðun Það er ekki eftir neinu að bíða Trausti Hjálmarsson skrifar Skoðun Þess vegna já Arnór Sighvatsson skrifar Skoðun Smá standard, takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlent vald er vesen Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Hvernig getum við stöðvað innbrotaölduna í Reykjavík? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Finnar elska ESB Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Kúnstin að naga blýanta Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Upplýst lýðræði - Lærdómurinn af einni leiðréttingu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fullyrðingar utanríkisráðherra um samningssvigrúm Íslands Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þreifað á „pakkanum“ Hlín Leifsdóttir skrifar Skoðun Er Ísland Manchester City og ESB Sheffield United Gauti Eggertsson skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur eru möguleiki Per Ekström skrifar Skoðun Hvernig lögum við vanstillt stjórnmál? Gunnar Már Gunnarsson skrifar Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar Skoðun Einfaldasta sagan er ekki alltaf sú sanna Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver fer í slíkar „samningaviðræður“? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sættum okkur ekki við atvinnuleysi Illugi Gunnarsson,Ragnhildur Björt Björnsdóttir skrifar Skoðun Íslenskir vefir á faraldsfæti Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Ég er ekki Evrópusinni Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Hjarðarbólsoddi Oddur Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta snýst um aðild Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar Sjá meira
1.maí er mikilvægur dagur í kjarabaráttu verkafólks þar sem vakin er athygli á þeim kaupum og kjörum sem vinnandi fólk fær fyrir starfsframlag sitt. Fólkið sem í langflestum tilfella heldur samfélaginu gangandi með sínu, oft ósýnilega, vinnuframlagi. Hvernig sem dæmi væri umhorfs á sjúkrahúsunum ef enginn skúraði gólfin? Þvotturinn væri ekki þveginn? Salernin ekki þrifin? Og svo mætti lengi telja. Ég er ansi hrædd um að starfsemi sjúkrahússins myndi leggjast fljótt niður, því ekki er hægt að framkvæma skurðaðgerðir í skítugri skurðstofu. Ráðafólk og seðlabankastjóri tala iðulega um að stilla verði kröfum um launahækkanir í hóf til að verðbólgan blási ekki upp, því það er jú svo verðbólgumyndandi að fólk hafi í sig og á. Hvað þá að fólk geti leyft sér munað eins og að fara til tannlæknis, sérfræðilæknis, fara í klippingu/snyrtingu, bíó, leikhús eða tónleika. Eins má ekki gleyma fötluðu fólki og öldruðum í þessari baráttu. Öryrkjar voru vinnuafl áður en veikindi eða slys svipti þau heilsunni og getunni til að vera á vinnumarkaði, og margir hverjir eru þó engu að síður enn virkir á vinnumarkaði. Aldraðir eru fólkið sem byggði upp landið og vann baki brotnu frá unga aldri, því er skömm af því hve margir í þeim hópi eiga um sárt að binda. En af hverju er ástandið eins og það er? Jú, húsnæðiskostnaður er stjarnfræðilegur og stærsti útgjaldaliður heimilanna, húsnæðisstuðningur hrekkur skammt, sér í lagi þegar sá stuðningur rennur beina leið út í leiguverðið sem tekur hækkunum í hverjum mánuði. Leiguþak eða leigubremsa er eina leiðin til að stemma stigu við brjáluðum húsnæðismarkaði.Matarkarfan hækkar stöðugt svo matarkarfan verður rýrari hjá þeim sem þurfa að telja hverja krónu margsinnis áður en henni er ráðstafað. En hvað er til ráða? Betri kjör fela ekki alltaf í sér hækkun launa því hægt er að bæta líf og lífskjör fólks með ýmsum öðrum hætti, þar er húsnæðisliðurinn stærsta breytan, stytting vinnuvikunnar er önnur og lækkun matarkörfunnar skilar sér í hollari og betri mat á borð fólks. Hættum að bjóða tekjulægstu hópum samfélagsins að vera breiðu bökin og komum fram við þau af virðingu. Bætum lífsskilyrði fólks og komum í veg fyrir að þau bugist undan álaginu. Höfundur skipar 4.sæti á lista Sósíalistaflokks Íslands í borgarstjórnarkosningum.
Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar
Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar
Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar