Ef við stöndum upp er leikurinn búinn! Geirdís Hanna Kristjánsdóttir skrifar 1. maí 2026 09:32 1.maí er mikilvægur dagur í kjarabaráttu verkafólks þar sem vakin er athygli á þeim kaupum og kjörum sem vinnandi fólk fær fyrir starfsframlag sitt. Fólkið sem í langflestum tilfella heldur samfélaginu gangandi með sínu, oft ósýnilega, vinnuframlagi. Hvernig sem dæmi væri umhorfs á sjúkrahúsunum ef enginn skúraði gólfin? Þvotturinn væri ekki þveginn? Salernin ekki þrifin? Og svo mætti lengi telja. Ég er ansi hrædd um að starfsemi sjúkrahússins myndi leggjast fljótt niður, því ekki er hægt að framkvæma skurðaðgerðir í skítugri skurðstofu. Ráðafólk og seðlabankastjóri tala iðulega um að stilla verði kröfum um launahækkanir í hóf til að verðbólgan blási ekki upp, því það er jú svo verðbólgumyndandi að fólk hafi í sig og á. Hvað þá að fólk geti leyft sér munað eins og að fara til tannlæknis, sérfræðilæknis, fara í klippingu/snyrtingu, bíó, leikhús eða tónleika. Eins má ekki gleyma fötluðu fólki og öldruðum í þessari baráttu. Öryrkjar voru vinnuafl áður en veikindi eða slys svipti þau heilsunni og getunni til að vera á vinnumarkaði, og margir hverjir eru þó engu að síður enn virkir á vinnumarkaði. Aldraðir eru fólkið sem byggði upp landið og vann baki brotnu frá unga aldri, því er skömm af því hve margir í þeim hópi eiga um sárt að binda. En af hverju er ástandið eins og það er? Jú, húsnæðiskostnaður er stjarnfræðilegur og stærsti útgjaldaliður heimilanna, húsnæðisstuðningur hrekkur skammt, sér í lagi þegar sá stuðningur rennur beina leið út í leiguverðið sem tekur hækkunum í hverjum mánuði. Leiguþak eða leigubremsa er eina leiðin til að stemma stigu við brjáluðum húsnæðismarkaði.Matarkarfan hækkar stöðugt svo matarkarfan verður rýrari hjá þeim sem þurfa að telja hverja krónu margsinnis áður en henni er ráðstafað. En hvað er til ráða? Betri kjör fela ekki alltaf í sér hækkun launa því hægt er að bæta líf og lífskjör fólks með ýmsum öðrum hætti, þar er húsnæðisliðurinn stærsta breytan, stytting vinnuvikunnar er önnur og lækkun matarkörfunnar skilar sér í hollari og betri mat á borð fólks. Hættum að bjóða tekjulægstu hópum samfélagsins að vera breiðu bökin og komum fram við þau af virðingu. Bætum lífsskilyrði fólks og komum í veg fyrir að þau bugist undan álaginu. Höfundur skipar 4.sæti á lista Sósíalistaflokks Íslands í borgarstjórnarkosningum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sósíalistaflokkurinn Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Verkalýðsdagurinn Mest lesið Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir skrifar Skoðun Sama fötlun en ólík réttindi - Aldurinn ræður úrslitum - Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Umskiptingar Flokks fólksins á Alþingi Júlíus Valsson skrifar Skoðun Okkar fé í Heimum Bergur Hauksson skrifar Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Er alveg sama hvað Ísland er dýrt? Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Krossinn er ekki matseðill Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Við mælum hávaða en mælum við óskýrleikann? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Sjá meira
1.maí er mikilvægur dagur í kjarabaráttu verkafólks þar sem vakin er athygli á þeim kaupum og kjörum sem vinnandi fólk fær fyrir starfsframlag sitt. Fólkið sem í langflestum tilfella heldur samfélaginu gangandi með sínu, oft ósýnilega, vinnuframlagi. Hvernig sem dæmi væri umhorfs á sjúkrahúsunum ef enginn skúraði gólfin? Þvotturinn væri ekki þveginn? Salernin ekki þrifin? Og svo mætti lengi telja. Ég er ansi hrædd um að starfsemi sjúkrahússins myndi leggjast fljótt niður, því ekki er hægt að framkvæma skurðaðgerðir í skítugri skurðstofu. Ráðafólk og seðlabankastjóri tala iðulega um að stilla verði kröfum um launahækkanir í hóf til að verðbólgan blási ekki upp, því það er jú svo verðbólgumyndandi að fólk hafi í sig og á. Hvað þá að fólk geti leyft sér munað eins og að fara til tannlæknis, sérfræðilæknis, fara í klippingu/snyrtingu, bíó, leikhús eða tónleika. Eins má ekki gleyma fötluðu fólki og öldruðum í þessari baráttu. Öryrkjar voru vinnuafl áður en veikindi eða slys svipti þau heilsunni og getunni til að vera á vinnumarkaði, og margir hverjir eru þó engu að síður enn virkir á vinnumarkaði. Aldraðir eru fólkið sem byggði upp landið og vann baki brotnu frá unga aldri, því er skömm af því hve margir í þeim hópi eiga um sárt að binda. En af hverju er ástandið eins og það er? Jú, húsnæðiskostnaður er stjarnfræðilegur og stærsti útgjaldaliður heimilanna, húsnæðisstuðningur hrekkur skammt, sér í lagi þegar sá stuðningur rennur beina leið út í leiguverðið sem tekur hækkunum í hverjum mánuði. Leiguþak eða leigubremsa er eina leiðin til að stemma stigu við brjáluðum húsnæðismarkaði.Matarkarfan hækkar stöðugt svo matarkarfan verður rýrari hjá þeim sem þurfa að telja hverja krónu margsinnis áður en henni er ráðstafað. En hvað er til ráða? Betri kjör fela ekki alltaf í sér hækkun launa því hægt er að bæta líf og lífskjör fólks með ýmsum öðrum hætti, þar er húsnæðisliðurinn stærsta breytan, stytting vinnuvikunnar er önnur og lækkun matarkörfunnar skilar sér í hollari og betri mat á borð fólks. Hættum að bjóða tekjulægstu hópum samfélagsins að vera breiðu bökin og komum fram við þau af virðingu. Bætum lífsskilyrði fólks og komum í veg fyrir að þau bugist undan álaginu. Höfundur skipar 4.sæti á lista Sósíalistaflokks Íslands í borgarstjórnarkosningum.
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun