Gömul viðhorf til leikskóla lifa enn Anna Margrét Ólafsdóttir skrifar 28. apríl 2026 07:15 Þegar ég hóf leikskólakennaranám haustið 1991 sagði hneykslaður karlkyns fjölskyldumeðlimur við mig: „Ætlarðu að fara í þriggja ára nám til að læra það sem konur hafa kunnað alla tíð“. Auðvitað hunsaði ég þessi viðbrögð enda ein besta ákvörðun lífs míns að verða leikskólakennari. Þessi orð komu þó upp í hugann þegar ég hlustaði á oddvita Sjálfstæðisflokksins tala um leikskólamál á Sprengisandi fyrir stuttu. Þessi unga og vel menntaða kona er í grunninn með nákvæmlega sömu viðhorf til leikskólastarfsins og sá sem hneykslaðist á mér fyrir 35 árum síðan. Frá því að ég hóf leikskólakennaranám hefur sem betur fer margt breyst og þróast til betri vegar. Því verður þó ekki neitað að það vantar fleiri leikskólakennara til starfa og þótt ég muni líklegast ekki lifa það að nóg verði af leikskólakennurum þarf að stefna þangað með fjölbreyttum leiðum. Það að stytta leikskólakennaranámið aftur er ekki ein af þeim leiðum sem á að fara, þessi hugmynd Hildar Björnsdóttur er galin, sýnir mikið virðingarleysi gagnvart leikskólakennurum og sýnir mikla vanþekkingu á því starfi sem fer þar fram. Það er líka ömurlegt að heyra Hildi tala um daggæsluúrræði í samvinnu við stærri vinnustaði. Af hverju talar hún ekki bara hreint út og talar um geymslu fyrir foreldrana á meðan þeir sinna sinni vinnu?. Leikskólinn er skv. lögum fyrsta skólastigið en eins ótrúlega og það hljómar þá er Ísland eitt Norðurlandanna þar sem réttur barna til leiskóladvalar er ekki lögfestur. Það er hreinlega gat á milli fæðingarorlofs og grunnskólagöngu og börn eiga í raun engan rétt á leikskólaplássi. Það er ekki einu sinni skylda sveitarfélaganna að reka leikskóla. Sem betur fer er sú staða ekki uppi að sveitarfélög kjósi að sleppa leikskólanum enda væri samfélagið lamað ef því væri þannig háttað. Það eiga að vera sameiginlegir hagsmunir ríkis og sveitarfélaga að reka góða leikskóla og því nauðsynlegt að vinna markvisst að því að þessu verði breytt. Það að taka samtal strax við ríkisvaldið um þá breytingu er góð byrjun. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Til að tryggja börnum þá menntun sem þau eiga að fá í leikskólanum þarf mun fleiri leikskólakennara og eins og sagt er hér að ofan er lausnin ekki að stytta námið. Hugsum út fyrir boxið og finnum leiðir sem gætu fjölgað fagfólkinu. Hvetjum fleiri til að fara í námið t.d. með námsstyrkjum til þeirra sem nú þegar starfa í leikskóla og vilja afla sér menntunar. Horfum fram á veginn en ekki í baksýnisspegil íhaldsins. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Það er mjög mikilvægt að systkini geti verið í sama leikskóla en eins og staðan er núna er það alls ekki tryggt. Það er fátt eins ömurlegt í mínu starfi og það að koma ekki yngra systkini inn í leikskólann þegar innritun á sér stað. Það er ekki einu sinni tryggt að yngra systkinið komist að í sama hverfi. Þetta er óþarfa álag á barnafjölskyldur og það þarf að tryggja forgang yngri systkina í sama leikskóla og það eldra er. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Um síðustu mánaðamót tók Reykjavíkurleiðin svokallaða gildi í Reykjavík og hafa viðbrögð foreldra almennt verið góð þótt ég telji að við sjáum ekki hvort og hvernig hún virkar fyrr en í haust. Reykjavíkurleiðin felur í sér að 36 stundir barns í leikskóla eru gjaldfrjálsar og því einungis greitt fyrir fæði. Hógvær gjaldtaka er fyrir umframvistun og er hún tekjutengd. Rukkað er fyrir sérstaka skráningardaga og foreldrar eru hvattir til að sækja börnin sín fyrr á föstudögum. Þetta er allt liður í að bæta starfsaðstæður í leikskólum borgarinnar og koma til móts við þann mismun sem er á vinnutíma starfsfólks og dvalartíma barna. Þótt þessar aðgerðir hjálpi varðandi styttri vinnuviku starfsfólks duga þær ekki því stytting vinnuvikunnar kostar meira en þessar aðgerðir einar og sér og það veit Samfylkingin sem ætlar að setja 600 milljónir í leikskólana til að bæta manneklu og starfsaðstæður. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Þann 16. maí munum við Reykvíkingar kjósa okkur nýja borgarstjórn. Það er mjög mikilvægt að hafa í huga hvert við viljum stefna. Viljum við minni menntun starfsmanna fyrir okkar yngstu og bestu þegna? Viljum við að stefna Sjálfstæðisflokksins verði ofan á þar sem litið er á leikskólann sem geymslustað á meðan foreldrarnir sinna vinnu eða viljum við metnaðarfulla leikskóla þar sem leikskólakennurum fjölgar jafnt og þétt á komandi árum með auknum gæðum í leikskólastarfi? Í mínum huga er valið auðvelt og þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Höfundur er leikskólastjóri og í 16. sæti á lista Samfylkingarinnar í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Leikskólar Samfylkingin Reykjavík Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadótti Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson Skoðun Skoðun Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadótti skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Skoðun Þýsklendingar á meðal vor Darri Eyþórsson skrifar Skoðun Þöllin á þorpinu Jakob Tryggvason skrifar Sjá meira
Þegar ég hóf leikskólakennaranám haustið 1991 sagði hneykslaður karlkyns fjölskyldumeðlimur við mig: „Ætlarðu að fara í þriggja ára nám til að læra það sem konur hafa kunnað alla tíð“. Auðvitað hunsaði ég þessi viðbrögð enda ein besta ákvörðun lífs míns að verða leikskólakennari. Þessi orð komu þó upp í hugann þegar ég hlustaði á oddvita Sjálfstæðisflokksins tala um leikskólamál á Sprengisandi fyrir stuttu. Þessi unga og vel menntaða kona er í grunninn með nákvæmlega sömu viðhorf til leikskólastarfsins og sá sem hneykslaðist á mér fyrir 35 árum síðan. Frá því að ég hóf leikskólakennaranám hefur sem betur fer margt breyst og þróast til betri vegar. Því verður þó ekki neitað að það vantar fleiri leikskólakennara til starfa og þótt ég muni líklegast ekki lifa það að nóg verði af leikskólakennurum þarf að stefna þangað með fjölbreyttum leiðum. Það að stytta leikskólakennaranámið aftur er ekki ein af þeim leiðum sem á að fara, þessi hugmynd Hildar Björnsdóttur er galin, sýnir mikið virðingarleysi gagnvart leikskólakennurum og sýnir mikla vanþekkingu á því starfi sem fer þar fram. Það er líka ömurlegt að heyra Hildi tala um daggæsluúrræði í samvinnu við stærri vinnustaði. Af hverju talar hún ekki bara hreint út og talar um geymslu fyrir foreldrana á meðan þeir sinna sinni vinnu?. Leikskólinn er skv. lögum fyrsta skólastigið en eins ótrúlega og það hljómar þá er Ísland eitt Norðurlandanna þar sem réttur barna til leiskóladvalar er ekki lögfestur. Það er hreinlega gat á milli fæðingarorlofs og grunnskólagöngu og börn eiga í raun engan rétt á leikskólaplássi. Það er ekki einu sinni skylda sveitarfélaganna að reka leikskóla. Sem betur fer er sú staða ekki uppi að sveitarfélög kjósi að sleppa leikskólanum enda væri samfélagið lamað ef því væri þannig háttað. Það eiga að vera sameiginlegir hagsmunir ríkis og sveitarfélaga að reka góða leikskóla og því nauðsynlegt að vinna markvisst að því að þessu verði breytt. Það að taka samtal strax við ríkisvaldið um þá breytingu er góð byrjun. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Til að tryggja börnum þá menntun sem þau eiga að fá í leikskólanum þarf mun fleiri leikskólakennara og eins og sagt er hér að ofan er lausnin ekki að stytta námið. Hugsum út fyrir boxið og finnum leiðir sem gætu fjölgað fagfólkinu. Hvetjum fleiri til að fara í námið t.d. með námsstyrkjum til þeirra sem nú þegar starfa í leikskóla og vilja afla sér menntunar. Horfum fram á veginn en ekki í baksýnisspegil íhaldsins. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Það er mjög mikilvægt að systkini geti verið í sama leikskóla en eins og staðan er núna er það alls ekki tryggt. Það er fátt eins ömurlegt í mínu starfi og það að koma ekki yngra systkini inn í leikskólann þegar innritun á sér stað. Það er ekki einu sinni tryggt að yngra systkinið komist að í sama hverfi. Þetta er óþarfa álag á barnafjölskyldur og það þarf að tryggja forgang yngri systkina í sama leikskóla og það eldra er. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Um síðustu mánaðamót tók Reykjavíkurleiðin svokallaða gildi í Reykjavík og hafa viðbrögð foreldra almennt verið góð þótt ég telji að við sjáum ekki hvort og hvernig hún virkar fyrr en í haust. Reykjavíkurleiðin felur í sér að 36 stundir barns í leikskóla eru gjaldfrjálsar og því einungis greitt fyrir fæði. Hógvær gjaldtaka er fyrir umframvistun og er hún tekjutengd. Rukkað er fyrir sérstaka skráningardaga og foreldrar eru hvattir til að sækja börnin sín fyrr á föstudögum. Þetta er allt liður í að bæta starfsaðstæður í leikskólum borgarinnar og koma til móts við þann mismun sem er á vinnutíma starfsfólks og dvalartíma barna. Þótt þessar aðgerðir hjálpi varðandi styttri vinnuviku starfsfólks duga þær ekki því stytting vinnuvikunnar kostar meira en þessar aðgerðir einar og sér og það veit Samfylkingin sem ætlar að setja 600 milljónir í leikskólana til að bæta manneklu og starfsaðstæður. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Þann 16. maí munum við Reykvíkingar kjósa okkur nýja borgarstjórn. Það er mjög mikilvægt að hafa í huga hvert við viljum stefna. Viljum við minni menntun starfsmanna fyrir okkar yngstu og bestu þegna? Viljum við að stefna Sjálfstæðisflokksins verði ofan á þar sem litið er á leikskólann sem geymslustað á meðan foreldrarnir sinna vinnu eða viljum við metnaðarfulla leikskóla þar sem leikskólakennurum fjölgar jafnt og þétt á komandi árum með auknum gæðum í leikskólastarfi? Í mínum huga er valið auðvelt og þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Höfundur er leikskólastjóri og í 16. sæti á lista Samfylkingarinnar í Reykjavík.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar