Spá enn vaxta­hækkun í maí

Ríkisstjórnin vonast til að nýjar tímabundnar aðgerðir gegn verðbólgu létti undir hjá heimilum og fyrirtækjum og verði jafnframt tilefni fyrir markaðinn til að halda aftur af verðhækkunum. Þingmenn stjórnarandstöðunnar segja aðgerðirnar hins vegar máttlausar eða of seint til komnar. 

Fjallað var um málið í kvöldfréttum Sýnar í kvöld.

Helsta aðgerðin er að virðisaukaskattur af eldsneyti á dælu verður lækkaður úr 24 prósentum í 11 prósent. Samkeppniseftirlitið er sömuleiðis styrkt til þess að fylgjast með verði á dagvöru í sumar. Þá verður ráðist í 500 milljóna króna átak til að fjölga hleðslustöðvum.

Verðbólguáhrif 0,3 prósentustig

Bergþóra Baldursdóttir, hagfræðingur hjá Íslandsbanka, segir að eldsneytisverð á dælu muni lækka um tíu prósent við þessar breytingar og verðbólguáhrifin væru þá 0,3 prósentustig.

„Gott er að taka það fram að þetta eru tímabundin áhrif. Þannig að við munum sjá dæluverð lækka í byrjun maí,“ segir

„En síðan mun það hækka á nýjan leik í lok september.“

Fyrst á litið virðist markmið aðgerðanna vera að ná verðbólgu niður vegna forsenduákvæðis í kjarasamningum frá 2024, að sögn Bergþóru.

„Ég held að tímasetningin sé engin tilviljun, að þessar aðgerðir eigi sér stað á akkúrat þessum tíma, og verðbólgan verður að vera 4,7 prósent eða lægri í ágústmælingunni,“ bætir hún við.

Innflutt verðbólga óumflýjanleg

Vegna ófriðar úti í heimi muni frekari verðbólga flytjast inn. „Og það mun leiða til þess að flutningskostnaður muni aukast og fleiri innfluttar vörur,“ segir Bergþóra.

Þó eldsneytisverð lækki vegna þessara aðgerða, muni verð líklegast halda áfram að hækka annars staðar vegna aðstæðna úti í heimi.

En hefði mátt stíga fastar til jarðar?

„Mögulega hefði það verið hægt. En þetta er ástand sem við ráðum lítið við. En þótt við tökum það út fyrir sviga þá erum við megð mjög mikla verðbólgu hér á landi og við erum með heimatilbúnaverðbólgu sem er drifin áfram af hækkun á þjónustu mest megns. Og það er eitthvða sem við þurfum að takast á.

„Það er alveg líklegt að Seðlabankinn til dæmsi hækki stýrivexti í maí, þrátt fyrir að við munum sjá þessa tímabudnu lækkun á verðbólgu, þá horfið hann auðvitað fram hjá því . Því að við erum auðvitað með mikla verðbólgu og við þurfu að ná henni niður sem fyrst.“