Útvistun, Minna gott, meira vont

Það er ekkert leyndarmál að útvistun og einkavæðing er stór hluti af stefnu nýfrjálshyggjuflokka sem hafa nú setið við stjórnvölin síðastliðin ár, bæði í sveitar-, borgar- og í ríkisstjórn. Það að svokallaður jafnaðarflokkurinn samfylkingarinnar ráði nú för í borginni og í ríkisstjórn ætti að gefa manni von um breytingar, en í verki hefur sá flokkur ekki skilað neinu af sér nema áframhaldandi á einkavæðingarstefnunni. Sósíalistar standa gegn þessari stefnu og þessum tilraunum stjórnvalda til að veikja opinbera innviði. En afhverju stöndum við sósíalistar gegn þessu? Mig langar að svara því.

Það er fyrst og fremst vegna þess að við hötum einkaframtakið og elskum bákn. Sjálfstæðismenn hafa rétt fyrir sér, við viljum að þú, kæri lesandi hafir minna á milli handanna, þannig ríkið verði rosa sterkt. Áróðurinn er sannur, við viljum meira vont og minna gott!

Djók.

Það eru raunverulegar ástæður afhverju við stöndum gegn þessu. Sennilega fleiri en ég mun geta talið upp hér, en ég tek samt nokkur dæmi.

Skattfé almennings á ekki að fara í að borga fyrir lífstíl fjármagnseigenda. Allt einkaframtak sem fær fjármagn frá ríkinu greiðir eigendum sínum arð. Einkarekin heilbrigðisfyrirtæki eru að miklu leyti rekin af skattfé almennings, og á síðasta ári högnuðust einkarekin fyrirtæki í almenningsþjónustu um stórar fjárhæðir, eins og var vel bent á landsþingi ASÍ. Finnst þér sanngjarnt að þitt skattfé endi í að borga lúxusíbúðir fyrir eigendur heilbrigðisfyrirtækja? Væri ekki betra að endurfjárfesta þessum fjármunum í að bæta fjársvelt heilbrigðiskerfi?

Önnur ástæða er að vegna eðlis á hagkvæmum fyrirtækjarekstri mun einkavæðing alltaf bitna á starfsfólki og enda í skertu þjónustustigi. Ef þú ert að reka fyrirtæki, þá viltu alltaf halda kostnaði í lágmarki og rukka eins mikið og þú kemst upp með áður en fólk hættir að versla við þig. Ef þú ert aðillinn sem rekur almenningssamgöngur, er þér helst umhugað hvernig á að koma fyrirtækinu út í sem mestum plús og þú getur. Það þýðir að þú vilt borga bílstjóranum eins lítið og þú kemst upp með, og að rukka sem hæst miðagjald. Og þetta er raunin. Bílstjórar sem vinna fyrir einkarekinn hluta strætókerfisins eru með lægri laun en bílstjórar sem vinna fyrir hið opinbera. Og hækkun miðaverðs síðustu ár segir í raun allt það sem segja þarf varðandi kostnaðinn á notendur. Ef við tökum út hagnaðarkröfu þessara einkaaðila getum við bætt kjör starfsfólksins, og lækkað kostnað á notendur.

Einnig er hægt að koma eðlilegri verðstýringu á markað, með þátttöku hins opinbera. Á byggingarmarkaði getur óhagnaðardrifið byggingarfélag sett eðlilega staðla á kostnað, og dregið verulega úr gróðabraski og okri. Einnig mun slíkt byggingarfélag sem er einungis með þá kröfu að koma út á núlli í kostnaði verða töluvert ódýrari fyrir almenning og þar af leiðandi lækka húsnæðiskostnað. Að eðli opinbers reksturs sé óskilvirkt er bara mýta sem hægrimenn hafa endurtekið það oft að fólk er orðið hrætt við þetta. Hagnaðarkrafan og þversagnirnar sem ég hef bent á eru líka ansi óskilvirkar fyrir okkur almenning, þó þau hagnist vissulega eigendum.

Þessi þróun síðustu ára veldur áhyggjum hjá mér. Viljum við sjá enn fleiri innviði verða gróðavæddir á þennan hátt? Það er raunveruleg hætta að í næstu kosningum muni nýfrjálshyggja Sjálfstæðisflokksins og Miðflokksins sigra, einnig tel ég Samfylkinguna vera að færast nær og nær því að verða einfaldlega rauðmerktur Sjálfstæðisflokkur, og ég treysti borgarstjóraefni þeirra, Pétri Marteinssyni mjög takmarkað í að standa vörð um félagslega innviði borgarinnar. Ég vil ekki sjá hverja einustu opinberu þjónustu þurfa að skila af sér hagnaði til eigenda, og þar af leiðandi verða óhagkvæmari fyrir verkafólk og notendur. Hvatinn í samfélaginu verður að vera fyrir almenning, en ekki hin ofurríku!

Höfundur er forseti ROÐA – ungra sósíalista og skipar 8. sæti lista Sósíalistaflokksins.