Ekki plága heldur umbreyting - frá streymisveitum til gervigreindar Kristinn Bjarnason skrifar 23. febrúar 2026 08:45 „Gervigreindin er plága“ er fyrirsögn fréttar þar sem gervigreind er sögð versta tæknibyltingin. Umræðan minnir á viðbrögð sem við höfum séð áður þegar ný tækni ryður sér til rúms. Um aldamótin rakst maður stundum á lélega músík, mögulega stolin, enda flest lög hvort sem góð eða slæm byggð á hljóðbútum sem er tekið frá öðrum. Ástæðan var að það var ekki svo auðvelt að gefa út tónlist og möguleikar miðlunar því fáir. Með tilkomu deiliforrita á netinu fjölgaði slíku efni verulega og þegar SoundCloud og Spotify komu fram varð sprenging. Skyndilega gat hver sem er gefið út tónlist og komið henni á framfæri. Í fyrstu var gagnrýnin með sama hætti og þessi frétt. Fólk sagði gæði tónlistar yrði minni og ruslið taka yfir. En það sem gerðist var að nýir listamenn fengu tækifæri sem þeir hefðu aldrei fengið áður. Aðgangur jókst, fjölbreytnin meiri og fólk fékk úrval. Nákvæmlega þetta er að gerast núna í efnissköpun með gervigreind. Já, það verður meira af slöku efni og það verður meira af fölsunum, breyttum myndum og rangfærslum. Slíkt var svo sem til áður með fótósjoppuðum myndum og falsfréttum, það er gjörsamlega óþolandi að það þurfi að afvegaleiða með þeim hætti. Þröskuldurinn er lægri og hraðinn meiri. Það er raunverulegt vandamál og það þarf að bregðast við því, bæði með reglum og ábyrgri notkun. Á sama tíma fær fólk sem hafði ekki aðgang að tækni, tíma eða kunnáttu áður nú raunverulegan möguleika á að skapa, læra og miðla. Fyrirtæki geta unnið hraðar, nemendur fengið stuðning og einstaklingar tjáð hugmyndir sem áttu áður erfitt með að koma í ritað form. Verkefnið á því ekki að vera að stöðva tæknina heldur að læra að nota hana, setja henni skýr mörk og aðstoða fólk að greina á milli þess sem sé gott eða slæmt. Rétt eins og með tónlist, ekki eftir því hvort hún væri til, heldur hvort hún væri góð og félli að þeirra smekk. Höfundur er meðstofnandi Breytt Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir Skoðun Skoðun Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir skrifar Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Er gervigreindin spegill mannkyns Kristján Logason skrifar Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson skrifar Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Sjá meira
„Gervigreindin er plága“ er fyrirsögn fréttar þar sem gervigreind er sögð versta tæknibyltingin. Umræðan minnir á viðbrögð sem við höfum séð áður þegar ný tækni ryður sér til rúms. Um aldamótin rakst maður stundum á lélega músík, mögulega stolin, enda flest lög hvort sem góð eða slæm byggð á hljóðbútum sem er tekið frá öðrum. Ástæðan var að það var ekki svo auðvelt að gefa út tónlist og möguleikar miðlunar því fáir. Með tilkomu deiliforrita á netinu fjölgaði slíku efni verulega og þegar SoundCloud og Spotify komu fram varð sprenging. Skyndilega gat hver sem er gefið út tónlist og komið henni á framfæri. Í fyrstu var gagnrýnin með sama hætti og þessi frétt. Fólk sagði gæði tónlistar yrði minni og ruslið taka yfir. En það sem gerðist var að nýir listamenn fengu tækifæri sem þeir hefðu aldrei fengið áður. Aðgangur jókst, fjölbreytnin meiri og fólk fékk úrval. Nákvæmlega þetta er að gerast núna í efnissköpun með gervigreind. Já, það verður meira af slöku efni og það verður meira af fölsunum, breyttum myndum og rangfærslum. Slíkt var svo sem til áður með fótósjoppuðum myndum og falsfréttum, það er gjörsamlega óþolandi að það þurfi að afvegaleiða með þeim hætti. Þröskuldurinn er lægri og hraðinn meiri. Það er raunverulegt vandamál og það þarf að bregðast við því, bæði með reglum og ábyrgri notkun. Á sama tíma fær fólk sem hafði ekki aðgang að tækni, tíma eða kunnáttu áður nú raunverulegan möguleika á að skapa, læra og miðla. Fyrirtæki geta unnið hraðar, nemendur fengið stuðning og einstaklingar tjáð hugmyndir sem áttu áður erfitt með að koma í ritað form. Verkefnið á því ekki að vera að stöðva tæknina heldur að læra að nota hana, setja henni skýr mörk og aðstoða fólk að greina á milli þess sem sé gott eða slæmt. Rétt eins og með tónlist, ekki eftir því hvort hún væri til, heldur hvort hún væri góð og félli að þeirra smekk. Höfundur er meðstofnandi Breytt
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar