Börnin okkar eiga betra skilið en ókunnugar afleysingar Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar 9. janúar 2026 08:33 Mannekluvandi leikskóla Reykjavíkurborgar hefur nú verið viðvarandi í fjölda ára. Viðbrögð borgarinnar við vandanum eru afskaplega aum en innan borgarinnar er starfandi svokölluð afleysingastofa með starfsfólk sem stekkur inn í þau störf sem þarf að leysa. Þetta kann að virðast skynsamleg skammtímalausn en er í raun plástur á djúpt kerfislegt vandamál. Staðreyndin er sú að lokanir leikskóla vegna manneklu eru tífalt fleiri í Reykjavík en hjá nágrannasveitarfélögum. Það eitt og sér bendir til þess að vandinn liggi ekki í ytri aðstæðum heldur í stjórnun, forgangsröðun og starfsumhverfi innan borgarinnar sjálfrar. Þegar slíkur munur blasir við er óábyrgt að líta framhjá rót vandans og einblína þess í stað á bráðabirgðalausnir. Afleysingar eru að jafnaði fólk sem börnin þekkja ekki. Fyrir ung börn skiptir öryggi, stöðugleiki og tengslamyndun gríðarlega miklu máli. Að fá sífellt nýjar manneskjur inn í sitt daglega umhverfi skapar óöryggi og rýrir traust og það á stað þar sem börn eiga að upplifa öryggi, festu og umhyggju. Leikskólinn er fyrsta skólastigið, ekki geymsla eða gæsla. Þar fer fram faglegt uppeldis- og menntastarf sem krefst þekkingar, reynslu og tengsla. Þegar brugðist er við manneklu með afleysingum er verið að draga úr mikilvægi þessa starfs og vanmeta bæði börnin og það fagfólk sem þar starfar. Reykjavíkurborg þarf að hysja upp um sig. Lausnin felst ekki í endalausum plástrum heldur í því að gera starf á leikskóla að raunverulega eftirsóknarverðum starfsvettvangi: bæta kjör, starfsumhverfi og hlúa að fagmennsku þess frábæra fólks sem velur að sinna okkar allra minnstu. Ef þetta er hægt í öðrum sveitarfélögum hvers vegna ekki hjá Reykjavíkurborg? Börnin okkar eiga betra skilið. Höfundur er foreldrafræðingur og uppeldisráðgjafi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson Skoðun Skoðun Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? Jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Sjá meira
Mannekluvandi leikskóla Reykjavíkurborgar hefur nú verið viðvarandi í fjölda ára. Viðbrögð borgarinnar við vandanum eru afskaplega aum en innan borgarinnar er starfandi svokölluð afleysingastofa með starfsfólk sem stekkur inn í þau störf sem þarf að leysa. Þetta kann að virðast skynsamleg skammtímalausn en er í raun plástur á djúpt kerfislegt vandamál. Staðreyndin er sú að lokanir leikskóla vegna manneklu eru tífalt fleiri í Reykjavík en hjá nágrannasveitarfélögum. Það eitt og sér bendir til þess að vandinn liggi ekki í ytri aðstæðum heldur í stjórnun, forgangsröðun og starfsumhverfi innan borgarinnar sjálfrar. Þegar slíkur munur blasir við er óábyrgt að líta framhjá rót vandans og einblína þess í stað á bráðabirgðalausnir. Afleysingar eru að jafnaði fólk sem börnin þekkja ekki. Fyrir ung börn skiptir öryggi, stöðugleiki og tengslamyndun gríðarlega miklu máli. Að fá sífellt nýjar manneskjur inn í sitt daglega umhverfi skapar óöryggi og rýrir traust og það á stað þar sem börn eiga að upplifa öryggi, festu og umhyggju. Leikskólinn er fyrsta skólastigið, ekki geymsla eða gæsla. Þar fer fram faglegt uppeldis- og menntastarf sem krefst þekkingar, reynslu og tengsla. Þegar brugðist er við manneklu með afleysingum er verið að draga úr mikilvægi þessa starfs og vanmeta bæði börnin og það fagfólk sem þar starfar. Reykjavíkurborg þarf að hysja upp um sig. Lausnin felst ekki í endalausum plástrum heldur í því að gera starf á leikskóla að raunverulega eftirsóknarverðum starfsvettvangi: bæta kjör, starfsumhverfi og hlúa að fagmennsku þess frábæra fólks sem velur að sinna okkar allra minnstu. Ef þetta er hægt í öðrum sveitarfélögum hvers vegna ekki hjá Reykjavíkurborg? Börnin okkar eiga betra skilið. Höfundur er foreldrafræðingur og uppeldisráðgjafi.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar