Van­ræksla stað­fest en niður­felling málsins líka

Konan hét Eygló Svava Kristjánsdóttir og var 42 ára gömul. Foreldrar hennar hafa síðan barist fyrir réttlæti í málinu sem hefur velst um í kerfinu. Kristján Ingólfsson, faðir Eyglóar, upplýsti um niðurstöðu ríkissaksóknara í færslu á Facebook á sunnudag en hann hefur rætt málið opinskátt, meðal annars við Vísi.

Kristján rekur málið sem fór fyst á borð Embættis landlæknis. Embættið komst að þeirri niðurstöðu að mat á ástandi Eyglóar Svövu á bráðadeild hefði verið ófullnægjandi, útskriftin ótímabær og illa undirbyggð. Mögulega hefði mátt koma í veg fyrir ótímabært andlát með því að gera grundvallarrannsóknir.

Málið fór í framhaldi á borð lögreglu og til héraðssaksóknara sem ákvað að ákæra ekki í málinu. Ekki væri hægt að útiloka að Eygló Svava hefði tekið of stóran skammt af lyfjum eftir að hún kom heim af bráðamóttökunni.

Málið alltaf snúist um aðgerðarleysi

„Ef þessi læknir hefði kíkt á sögu hennar umrætt kvöld þá hefði hann séð að hún hafði tvisvar áður verið lögð inn á bráðamóttöku með alveg sömu einkenni og greinst þá með sýklasótt og nýrnabilun. Í seinna skiptið af þessum tveimur hafði hún verið send á gjörgæslu, af því í því tilfelli vann vakthafandi læknir sína vinnu,“ sagði Kristján í viðtali við Vísi í apríl síðastliðnum.

„Í mínum huga hefur málið alltaf snúist um aðgerðarleysi læknisins þetta umrædda kvöld. Dóttir mín væri á lífi í dag ef hann hefði unnið sína vinnu sem læknir og ekki meinað hjúkrunarfræðingi að taka blóðprufur, eins og annar hjúkrunarfræðingur sem var vaktstjóri umrætt kvöld hafði fyrirskipað. Og sömuleiðis ef hann hefði ekki hunsað það að það var ekki tekin þvagprufa,“ bætti Kristján við.

„Um það hefur málið alltaf snúist, en ekki eitthvað sem skeði eftir að hann sendi hana heim, og eftir að hann laug því að mér þegar að hann hringdi í mig „að hún sæti bara hérna hress á bekknum og biði eftir því að vera sótt.“

Vanræksla staðfest

Héraðssaksóknari felldi málið niður í apríl í fyrra. Kristján var ósáttur við þá niðurstöðu og kærði niðurfellinguna til embættis Ríkissaksóknara. 

Hann birtir nýlega ákvörðun ríkissaksóknara á Facebook sem hann hefur ýmislegt við að athuga.

Ríkissaksóknari telur gögn málsins renna sterkum stoðum undir að læknirinn hafi sýnt af sér vanrækslu þegar hann lét fyrir farast að skoða Eygló á fullnægjandi hátt og mæla fyrir um grundvallarrannsóknir áður en hann útskrifaði hana. 

Embættið tekur undir með héraðssaksóknara að gögn málsins séu líkleg til sakfellis læknisins fyrir háttsemina.

Jafnframt er áréttuð sú afstaða ríkissaksóknara að í málinu sé ekki unnt að sýna fram á, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að meint vanræksla hafi orsakað ótímabært andlát Eyglóar. 

Þá sé ekki unnt að slá því föstu að læknirinn hefði mátt sjá það fyrir þegar hann útskrifaði Eygló. 

Lagði ríkissaksóknari því ekki til grundvallar að meint vanræksla hefði orsakað andlátið.

Umfang yrði í ósamræmi við refsingu

Ríkissaksóknari bendir á að hægt sé að falla frá saksókn í máli ef brot telst smávægilegt eða fyrirsjáanlegt að umfang málsins verði í miklu ósamræmi við þá refsingu sem vænta megi. Þá megi falla frá saksókn ef brot hefur valdið sakborningi sjálfum óvenjulega miklum þjáningum eða aðrar sérstakar aðstæður mæli með að fallið sé frá saksókn og almannahagsmunir krefjist ekki málshöfðunar.

Ríkissaksóknari fellst ekki á það með héraðssaksóknara að gögn málsins sýni að ætlað brot hafi valdið lækninum „óvenjulega miklum þjáningum“ eða að það hafi sérstök áhrif í þessu samhengi að hann virðist hafa iðrast gjörða sinna.

Ríkissaksóknari telur hins vegar réttilega metið hjá héraðssaksóknara út frá eðli háttseminnar, tíma sem er liðinn frá því brotið átti sér stað og dómaframkvæmd, að fyrirséð sé að umfang málsins fyrir dómi yrði í verulegu ósamræmi við þá refsingu sem vænta mætti.

Héraðssaksóknari vísaði í þeim rökstuðningi sínum til máls héraðssaksóknara gegn hjúkrunarfræðingi á geðdeild Landspítala sem ákærð var fyrir manndráp af gáleysi árið 2021. Eftir langa málsmeðferð var hjúkrunarfræðingnum ekki gerð refsing fyrir brotið í héraðsdómi. Málið býður meðferðar Landsréttar.

Þá segir ríkissaksóknari fyrir hendi sérstakar aðstæður sem mæli með að fallið verði frá saksókn, einkum langur málsmeðferðartími sem leitt hafi til þess að meint brot var á mörkum fyrningar. Var ákvörðun héraðssaksóknara því staðfest.

Þungt yfir 

Kristján segir í Facebook-færslu að honum sýnist sem allar heimildir séu notaðar til að komast hjá saksókn. Langur málsmeðferðartími sé ákæruvaldinu sjálfu um að kenna, engum öðrum. Hann segir afar þungt yfir sér í ljósi niðurstöðu ríkissaksóknara.

Þá vísar hann í skýrslur af yfirheyrslum hjúkrunarfræðings á bráðamóttöku þar sem fram komi að læknirinn hafi stöðvað hjúkrunarfræðing sem ætlaði að taka blóðprufu af Eygló Svövu við komu á bráðamóttökuna.

„Og sagði við hana að þess þyrfti ekki. Það væri ekkert að henni. Og hann var líka meðvitaður um að engin þvagprufa hafði verið tekin þegar hann útskrifaði hana. Sem sagt útskrifaði hana án allra rannsókna.“