Komu sér hjá því að rannsaka afskipti Rússa af breskum kosningum

Bresk stjórnvöld „forðuðust gagngert“ að rannsaka afskipti Rússa af þjóðaratkvæðagreiðslum um aðild Bretlands að Evrópusambandinu og sjálfstæði Skotlands samkvæmt nýrri þingmannaskýrslu um aðgerðir Rússa til að hafa áhrif á bresk stjórnmál. Skýrsluhöfundar kalla eftir tafarlausum aðgerðum til að bregðast við afskiptunum.

Skýrslu þingmannanna um rússnesk afskipti hefur verið beðið lengi. Boris Johnson forsætisráðherra var sakaður um að beita sér til að koma í veg fyrir birtingu hennar fyrir þingkosningar í vetur en hann hafnar því.

Í skýrslunni er meðal annars fjallað um upplýsingafals Rússa, tölvuárásir og rússneska borgara í Bretlandi. Telja skýrsluhöfundar að Bretlands sé eitt helsta skotmark rússneskra stjórnvalda. Kusu þeir að birta ekki nákvæmar upplýsingar um afskiptin af ótta við að Rússar gætu notfært sér þær til þess að ógna Bretlandi, að sögn breska ríkisútvarpsins BBC.

Þó að skýrslan sé að nafninu til um afskipti Rússa beina þingmennirnir sem tóku hana saman spjótum sínum fyrst og fremst að breskum stjórnvöldum sjálfum sem þeir telja hafa brugðist algerlega í að taka á aðgerðum Rússa.

Kevan Jones, einn skýrsluhöfunda, gagnrýndi bresku ríkisstjórnina fyrir að hafa tafið birtingu skýrslunnar þegar hún var kynnt í dag. Engin gild ástæða hafi verið fyrir töfunum. Dominic Raab, utanríkisráðherra, hvatti Rússa til að hætta afskiptum sínum í dag.

Sergei Lavrov, utanríkisráðherra Rússlands, afskrifaði skýrsluna sem „Rússafælni“ í dag. Talsmaður stjórnvalda í Kreml fullyrti að þau skiptu sér ekki af kosningum í öðrum ríkjum.

Rannsökuðu ekki því þeir vildu ekki vita

Tilraunir Rússa til að dreifa fölskum upplýsingum og ala á sundrung í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslnanna umdeildu urðu að „heitri kartöflu“ innan stjórnkerfisins. Engin ríkisstofnun, þar á meðal leyniþjónustan, hafi viljað snerta á því. Enginn hafi vitað hvort Rússar hafi reynt að hafa áhrif á Brexit-þjóðaratkvæðagreiðsluna „því þeir vildu ekki vitað það“, sagði Stewart Hosie, einn þingmannanna sem sat í nefndinni sem tók skýrsluna saman.

„Það hefði átt að leggja mat á afskipti Rússlands af þjóðaratkvæðagreiðslunni um ESB og það verður að gera það núna og almenningur verður að fá niðurstöður þess mats,“ sagði Hosie ennfremur.

Vísaði þingmannanefndin til þess að trúverðugar frásagnir væru einnig til staðar af því að Rússar hefðu reynt að blanda sér inn í þjóðaratkvæðagreiðsluna um sjálfstæði Skotlands árið 2014.

Í víðara samhengi gagnrýna þingmennirnir að bresk stjórnvöld hafi ekkert gert til þess að bregðast við innstreymi rússneskra fjármuna og áhrifa í Bretlandi um árabil. Þannig telja nefndarmenn að rússneskir auðkýfingar hafi lengi misnotað svonefnt landvistarleyfi fyrir fjárfesta.

„Bretland tók rússneskum peningum fagnandi og fárra spurninga, ef einhverra, var spurt um uppruna þessara umtalsverðu fjármuna,“ segir í skýrslunni.

Telja sig hagnast á að koma höggi á vestræn ríki

Rússar hafa áður verið sakaðir um að reyna að hafa áhrif á kosningar í vestrænum ríkjum. Bandaríska leyniþjónustan telur þannig að Vladímír Pútín forseti hafi skipað fyrir um umfangsmikla samfélagsmiðlaherferð og tölvuárásir til þess að hafa áhrif á forsetakosningarnar í Bandaríkjunum árið 2016 með það fyrir augum að hjálpa Donald Trump að ná kjöri.

Í bresku skýrslunni telja þingmennirnir að með afskiptum sínum vaki fyrir Rússum að skapa þá ímynd af sér að þeir séu stórveldi á uppleið. Þeir telji það bæta hag sinn að koma höggi á vestræn ríki. Líklegt sé að Rússar beini spjótum sínum sérstaklega að Bretlandi vegna náinna tengsla þess við Bandaríkin.