Þjóðaröryggisráðgjafi Trump vildi ekki taka þátt í „dópviðskiptum“

Tilraunir trúnaðarmanna Donalds Trump Bandaríkjaforseta til að fá úkraínsk stjórnvöld til að rannsaka pólitískan andstæðing forsetans fengu svo á þáverandi þjóðaröryggisráðgjafa hans að hann bað aðstoðarmann um að gera lögfræðingi Hvíta hússins viðvart. Ráðgjafinn sagðist ekki vilja taka þátt í „dópviðskiptum“ annarra ráðgjafa Trump varðandi Úkraínu.

Þetta er á meðal þess sem kom fram í framburði Fionu Hill, fyrrverandi ráðgjafa Trump forseta um Rússland og Evrópu, fyrir luktum dyrum hjá þingnefnd fulltrúadeildar Bandaríkjaþings sem rannsakar möguleg embættisbrot forsetans í gær. Hill lét af störfum í júlí, nokkrum dögum fyrir símtal Trump og Volodímírs Zelenskíj, forseta Úkraínu sem hratt rannsókninni af stað.

Í símtalinu þrýsti Trump ítrekað á Zelenskíj að láta rannsaka Joe Biden, fyrrverandi varaforseta og líklegan mótframbjóðanda hans í forsetakosningum næsta árs. Trump og bandamenn hans hafa sakað Biden um spillingu í Úkraínu án nokkurra sannana.

Símtalið var hluti af þrýstingsherferð Trump og Rudy Giuliani, persónulegs lögmanns forsetans, til að fá Úkraínumenn til að rannsaka Biden og stoðlausa samsæriskenningu um að úkraínsk stjórnvöld, ekki rússnesk, hafi reynt að hafa áhrif á forsetakosningarnar árið 2016.

Bað um að samtalið yrði tilkynnt lögfræðingi Hvíta hússins og þjóðaröryggisráðsins

New York Times segir að Hill hafi meðal annars sagt þingnefndinni frá uppákomu á fundi í Hvíta húsinu 10. júlí sem John Bolton, þáverandi þjóðaröryggisráðgjafi Trump, Gordon Sondland, sendiherra Bandaríkjanna við Evrópusambandið, Kurt Volker, þáverandi sendifulltrúi Bandaríkjanna vegna átakanna í Austur-Úkraínu, Rick Perry, orkumálaráðherra, og tveir úkraínskir embættismenn voru viðstaddir. Sondland og Volker unnu með Giuliani að því að þrýsta á úkraínsk stjórnvöld um rannsókn á Biden.

Fundurinn snerist um tæknilega aðstoð Bandaríkjastjórnar við þjóðaröryggisráð Úkraínu. Embættismennirnir úkraínsku eru sagðir hafa falast eftir fundi á milli Trump og Zelenskíj. Sondland hafi þá sagt að samkomulag lægi fyrir við Mick Mulvaney, starfandi starfsmannastjóra Hvíta hússins, um að fundurinn yrði að veruleika ef Úkraína hæfi rannsóknina á Biden sem það sóttist eftir.

Við það sagði Hill að Bolton hefði bundið skyndilega enda á fundinn. Bolton hafi skipað Hill að hlusta á hvað Sondland og úkraínsku embættismennirnir ræddu um eftir að þeir fóru af skrifstofu hans. Hún segir að Sondland hafi þá verið að ræða við Úkraínumennina um olíufyrirtækið Burisma en sonur Joe Biden sat í stjórn þess.

Þegar Hill hafi reynt að fá Sondland til að binda enda á samtalið hafi hann minnst á Giuliani. Eftir að Hill gerði Bolton grein fyrir því hvað hafði gerst skipaði hann henni að tilkynna John A. Eisenberg, lögfræðingi þjóðaröryggisráðsins, um það.

„Ég er ekki hluti af þessum dópviðskiptum sem Sondland og Mulvaney eru að sjóða saman,“ á Bolton að hafa sagt Hill í óeiginlegri merkingu.

Ekki liggur fyrir hvað Eisenberg gerði með kvörtun Hill en hann sagði henni að hann þyrfti að bera hana undir yfirmann sinn, Pat Cipollone, yfirlögfræðing Hvíta hússins. Þegar uppljóstrari innan leyniþjónustunnar lagði fram formlega kvörtun vegna símtals Trump og Zelenskíj komust Eisenberg og innri endurskoðandi leyniþjónustunnar að þeirri niðurstöðu að kvörtunin væri trúverðug.

Bolton hætti í nokkru fússi sem þjóðaröryggisráðgjafi 10. september. Honum og Trump ber ekki saman um hvort hann sagði af sér eða var rekinn.

Líkti Giuliani við handsprengju

Áður en fundurinn með Bolton og Sondland átti sér stað heldur Hill því fram að Bolton hafi verið ósáttur við skuggautanríkisstefnuna sem Giuliani virðist hafa rekið fyrir hönd Trump. Bolton hafi þannig lýst Giuliani sem „handsprengju“ sem ætti eftir að sprengja alla í loft upp.

Sjálf sagðist Hill hafa verið andvíg því að Trump ræddi við Zelenskíj í síma því hún skildi ekki tilganginn. Formlega tilefnið sem Hvíta húsið gaf upp fyrir símtalinu hafi verið að Trump ætlaði að óska úkraínska forsetanum til hamingju með að hafa náð kjöri skömmu áður. Trump hafði þó þegar gert það í fyrra símtali í apríl. Hill var ekki sagt að Trump ætlaði að þrýsta á um rannsóknina á Biden eða að hann ætlaði að stöðva hernaðaraðstoð við Úkraínu.

Hill bar vitni þrátt fyrir að Hvíta húsið hefði gefið það út að það myndi ekki vinna með rannsókn fulltrúadeildarinnar á mögulegum embættisbrotum Trump á nokkurn hátt. Hún er fyrsti starfsmaður Hvíta hússins sem ber vitni.

Sondland á að koma fyrir þingnefndina á fimmtudag. Búist er við því að hann segi þar að hann viti ekki hvort það sé satt sem Trump hefur fullyrt að engin „kaup kaups“ hafi átt sér stað í samskiptum hans við Úkraínu.

Volker, fyrrverandi sendifulltrúinn í Úkraínu sem sagði skyndilega af sér á dögunum, afhenti nefndinni textaskilaboð sem fóru á milli hans, Sondland, Bill Taylor, þá æðsta embættismanns Bandaríkjanna í sendiráðinu í Kænugarði, og nánasta ráðgjafa Zelenskíj forseta.

Í skilaboðunum kom fram að bandarísku erindrekarnir virtust ganga út frá því að fundurinn sem Úkraínumenn vildu með Trump væri skilyrtur við að þeir rannsökuðu Biden. Taylor virðist einnig hafa talið að ákvörðun Trump um að stöðva hernaðaraðstoð við Úkraínu skömmu fyrir símtal þeirra Zelenskíj hafi tengst kröfu hans um rannsóknina.

Tveir samverkamenn Giuliani sem aðstoðuðu hann við að þrýsta á úkraínsk stjórnvöld voru handteknir í síðustu viku, grunaðir um að þvætta fé sem erlendir aðilar gáfu til Repúblikanaflokksins og aðgerðanefndar sem styður Trump forseta. Giuliani er einnig sagður til rannsóknar vegna umsvifa hans í Úkraínu.