Krefja Pence varaforseta um gögn vegna þrýstings á Úkraínu

Fulltrúadeild Bandaríkjaþings krafði Mike Pence, varaforseta, um gögn sem tengjast fundum hans og Volodímírs Zelenskíj, forseta Úkraínu, og símtali Trump forseta við úkraínska starfsbróður hans í dag. Frekari upplýsingar hafa komið fram sem benda til þess að Trump hafi haldið eftir hernaðaraðstoð við Úkraínu til að þrýsta á um að þarlend stjórnvöld gerðu honum pólitískan greiða.

Pence hefur fram að þessu staðið með Trump forseta vegna rannsóknar fulltrúadeildarinnar á mögulegum embættisbrotum í tengslum við óeðlilegan þrýsting á stjórnvöld í Kænugarði um að þau rannsökuðu Joe Biden, fyrrverandi varaforseta og líklegan mótherja Trump í forsetakosningum á næsta ári.

Varaforsetinn hefur haldið því fram að hann hafi ekki vitað af símtali Trump og Zelenskíj þar sem bandaríski forsetinn þrýsti ítrekað á þann úkraínska að rannsaka Biden og stoðlausa og samhengislausa samsæriskenningu um tölvupósta landsnefndar Demókrataflokksins. Hvorki Trump né bandamenn hans hafa lagt fram nokkrar sannanir fyrir því að Biden-feðganir hafi gert nokkuð saknæmt þrátt fyrir ítrekaðar ásakanir þeirra um stórfellda spillingu.

Nú krefjast demókratar sem fara með formennsku í nefndum fulltrúadeildarinnar sem rannsaka Trump að Pence og Hvíta húsið afhendi öll gögn sem hann hefur um símtal Trump og Zelenskíj 25. júlí og fund Pence og Zelenskíj 1. september.

Þegar símtal Trump og Zelenskíj átti sér stað hafði Trump nýlega stöðvað afgreiðslu á hundruð milljóna dollara hernaðaraðstoð við Úkraínu sem átti að hjálpa stjórnvöldum þar að berjast við uppreisnarmenn sem Rússar styðja í austurhluta landsins. Engin skýring hefur fengist á hvers vegna Trump stöðvaði styrkinn en hann var afgreiddur í september þegar þingmenn fóru að grennslast fyrir um hvað ylli töfinni.

Neita að afhenda gögn

Demókratar vísa til nýlegra frétta af því að Pence gæti hafa átt þátt í að þrýsta á Zelenskíj að fara að vilja Trump um rannsókn á Biden og syni hans Hunter sem sat í stjórn úkraínsks olíufyrirtækis um það leyti sem Biden krafðist þess að stjórnvöld í Kænugarði rækju saksóknara sem vesturlöndum þótti ekki standa sig í að uppræta spillingu.

New York Times segir að gögnin sem þingnefndirnar sem demókratarnir stjórna krefjast séu afar viðkvæm og gætu fallið undir trúnað sem forsetinn getur krafist. Þau geti hins vegar varpað frekara ljósi á hvað fór á milli Trump og Zelenskíj. Fulltrúar Pence hafa þegar gefið út að þeir ætli ekki að verða við kröfunni.

Óljóst er hvort þingnefndir sem rannsaka möguleg embættisbrot Trump fái nokkrar upplýsingar frá Hvíta húsinu en það hefur hafnað flestum beiðnum þingsins um gögn, bæði í þessu máli og öðrum. Hvíta húsið hafði frest þar til í dag til að afhenda gögn sjálfviljugt en lét hann líða. Demókratar gáfu þá út stefnur um gögnin.

Töldu að hernaðaraðstoðin væri notuð til að þrýsta á Zelenskíj

Tilraunir Trump til að þrýsta á Úkraínu um hjálp gegn pólitískum andstæðingi urðu opinberar eftir að uppljóstrari innan leyniþjónustunnar sendi inn formlega kvörtun til innri endurskoðanda leyniþjónustunnar. Kvartaði hann undan því að forsetinn hefði misbeitt valdi sínu í símtali við Zelenskíj og að Hvíta húsið hafi misnotað tölvukerfi sem er ætlað fyrir leynilegar upplýsingar til að halda því leyndu.

Hvíta húsið birti síðar sjálft samantekt á símtali Trump og Zelenskíj. Þar kom fram að Trump þrýsti ítrekað á Zelenskíj að rannsaka Biden. Ólöglegt er fyrir bandaríska frambjóðendur að njóta aðstoðar erlends ríkis.

Kurt Volker, fyrrverandi sendifulltrúi Bandaríkjanna í Úkraínu, bar vitni fyrir þingnefnd í gær en hann sagði af sér skyndilega á föstudag eftir að kvörtun uppljóstrarans varð opinber. Demókratar birtu hluta af textaskilaboðum Volker og annarra sendifulltrúa Bandaríkjanna sem Volker afhenti þinginu.

Í skilaboðunum kom fram að einhverjir sendifulltrúa ríkisstjórnarinnar töldu ljóst að Trump forseti héldi eftir hernaðaraðstoð við Úkraínu til að tryggja sér persónulegan pólitískan greiða. Skilaboð sem Volker sjálfur sendi ráðgjafa Zelenskíj benti enn frekar til þess að Trump hefði sett það skilyrði fyrir því að funda með Zelenskíj að hann lofaði að rannsaka Biden.

Lögfræðingur CIA ætlaði að vísa kvörtun til sakamálarannsóknar

Meðferð á kvörtun uppljóstarans innan ríkisstjórnarinnar hefur verið tortryggð. Upphaflega kom uppljóstrarinn áhyggjum sínum á framfæri við yfirlögfræðing leyniþjónustunnar CIA. Sá hafði samband við Hvíta húsið og dómsmálaráðuneytið um viðbrögð.

Þegar uppljóstrarinn taldi að verið væri að þagga kvörtunina niður leitaði hann fyrst til leyniþjónustunefndar fulltrúadeildar þingsins sem vísaði honum á innri endurskoðanda leyniþjónustunnar.

Endurskoðandinn taldi kvörtunina trúverðuga og áríðandi en þegar þau skilyrði eru uppfyllt ber að afhenda þinginu afrit af kvörtunum uppljóstrara. Það var hins vegar ekki gert því starfandi yfirmaður leyniþjónustunnar leitaði fyrst til dómsmálaráðuneytisins sem kvað upp úr um að ekki mætti afhenda þinginu kvörtunina þar sem hún varðaði forsetann.

Fréttastofa NBC-sjónvarpsstöðvarinnar hefur nú greint frá því að yfirlögfræðingur CIA vísað kvörtun uppljóstrarans til dómsmálaráðuneytisins til sakamálarannsóknar í símtali. Dómsmálaráðuneytið hóf hins vegar enga slíka rannsókn. Fulltrúar þess segja nú að þeir hafi ekki litið á að lögfræðingurinn hefði vísað málinu til rannsóknar því það hafi verið gert í símtali en ekki skriflega.

Einn þáttakandi í símtali yfirlögfræðings CIA og dómsmálaráðuneytisins var lögfræðingur hjá þjóðaröryggisráð Hvíta hússins en hann er talinn hafa átt þátt í að færa eftirrit af símtali Trump og Zelenskíj í sérstakt tölvukerfi fyrir háleynilegar upplýsingar til að takmarka aðgang embættismanna að því.

CIA's top lawyer made what she considered a criminal referral to US Justice Dept. about the whistleblower's allegations that Pres. Trump abused his office in pressuring the Ukrainian president, US officials familiar with the matter tell @NBCNews https://t.co/MWmVkemCpg

— NBC News (@NBCNews) October 4, 2019