„Vil ekki sjá vatnsborðið hærra en þetta“

Auður Guðbjörnsdóttir, bóndi á Búlandi í Skaftártungu, segir að það megi teljast mjög gott ef að eystri brúin sem liggur milli Búlands og Skaftárdals standi af sér stærsta Skaftárhlaup í manna minnum sem nú beljast niður úr Skaftárjökli.

„Áin er farin að flæða hér inn á tún og við erum einfaldlega farin að missa girðingar og beitilönd undir vatn. Ég vona að þetta hafi náð hámarki sínu því ég vil ekki sjá vatnsborðið hærra en þetta.“

Sjá einnig: Sjáðu myndir af sögulegu Skaftárhlaupi

Auður segir erfitt að segja til um hvert tjónið verður.

„Við verðum eiginlega bara að sjá það þegar það sjatnar í ánni og hvað það verður mikill leir eftir og hvað áin er búin að brjóta mikið á landinu. Það er þó alveg ljóst að það eru að verða miklar skemmdir inn í Skaftárdal. Þar á jörðinni hefur verið skógrækt og skógræktarsvæði eru að fara undir vatn.“

Aðspurð segir Auður að þau á Búlandi séu ekki alveg innilokuð þar sem þau gætu komist yfir á stórum jeppa þar sem lónað hefur yfir veginn við Hvamm.

„En við höfum ekkert að gera af bæ svo við sitjum þetta bara af okkur.“

Reyna að koma í veg fyrir að vatn fari yfir hringveginn

Að sögn Víðis Reynisson, verkefnastjóra almannavarna hjá lögreglunni á Suðurlandi, sjatnaði hressilega í rennsli Skaftár við brúna sem liggur yfir Eldvatn við bæinn Múla þegar varnargarður þar brast.

„Það flæðir vatn yfir vegi á nokkrum stöðum í kringum þjóðveg 1 en við erum ekki farnir að loka neins staðar. Við erum með mannskap sem fylgist með vatnsmagninu og munum loka ef þörf krefur á,“ segir Víðir.

Vatn er ekki enn farið að flæða yfir þjóðveg 1 en að sögn Víðis eru starfsmenn Vegagerðarinnar komnir með gröfu að Litla-Bresti sem liggur miðja vegu milli Kirkjubæjarklausturs og Eldhrauns svo koma megi í veg fyrir að vatn flæði yfir hringveginn.

Aðspurður hvort að mikið af fólki hafi komið að til að fylgjast með hlaupinu segir Víðir að það hafi verið dálítið af fólki áðan við brúna við Eldvatn þegar vatnsrennslið var sem mest. Engin hætta hafi hins vegar verið á ferðum þar sem svæðið hafi verið girt af og ferðafólk staðið nokkuð langt frá sjálfu hlaupinu.

3000-4000 rúmmetrar á sekúndu þegar mest lét

Gísli Halldór Magnússon, bóndi á Ytri-Ásum, segist helst telja að hlaupið hafi náð hámarki sínu við Ása og það staðfestir Snorri Zóphóníasson, vatnamælingamaður á Veðurstofu Íslands. Ennþá sé þó gríðarlega mikið vatn sem flæðir um svæðið.

„Þetta er ofboðslegur flaumur sem fer hérna um. Það sést enn ekkert í landið svo það er verðugt að sjá hvernig það lítur út þegar hlaupinu er lokið,“ segir Gísli Halldór. Hann segir hundruð hektara lands hafa farið undir land.

„Það er bara beljandi straumvatn á þessu. Það er stórt tún hérna úti í hraunum sem getur verið að sé einfaldlega ónýtt en það verður bara að koma í ljós.“

Snorri segir að þó að hlaupið hafi náð hámarki sínu við Ása þá sé ennþá svakalega mikið rennsli í ánni. Þá séu í raun ekki til neinar formlegar mælingar um hversu mikið rennsli var í ánni þegar mest lét í nótt uppi við Sveinstind en Snorri segir að menn telji að vatnsmagnið hafi verið á milli 3000-4000 rúmmetrar á sekúndu.