Mátti þrífa harka­lega í leikskólabarn

Atvikið átti sér stað í maí 2022 þegar starfsmaðurinn hafði afskipti af drengnum vegna þess að hann kastaði sandi á útisvæði leikskólans. Foreldrar drengsins urðu vitni að því þegar starfsmaðurinn greip í öxl hans og drengurinn fór að gráta og hrópa að maðurinn hefði meitt sig.

Eins og fjallað hefur verið um taldi héraðsdómur sannað að maðurinn hefði gripið of harkalega í öxl drengsins og valdið honum mar- og brunaförum. Dómurinn taldi hins vegar ekki sannað að maðurinn hefði haft ásetning til að meiða drenginn eða sýnt af sér refsiverða háttsemi samkvæmt barnaverndarlögum.

Ákæruvaldið áfrýjaði sýknudóminum til Landsréttar og krafðist þess að maðurinn yrði sakfelldur og dæmdur til refsingar.

Ákæra gefin út, afturkölluð og endurútgefin

Fyrir Landsrétti krafðist maðurinn þess að ákærunni yrði vísað frá dómi en til vara að sýknudómur héraðsdóms yrði staðfestur. Frávísunarkröfuna byggði hann á því að of langur tími hefði liðið frá því að fyrri ákæra á hendur honum var afturkölluð þar til ný ákæra var gefin út.

Málið hafði upphaflega verið höfðað á hendur manninum í september 2024 en lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu afturkallaði ákæruna í desember sama ár. Foreldrar drengsins kærðu þá ákvörðun til ríkissaksóknara, sem felldi hana úr gildi og lagði fyrir lögreglustjórann að gefa ákæruna út að nýju.

Ný ákæra var gefin út 11. mars 2025. Maðurinn taldi að miða bæri þriggja mánaða frest til útgáfu nýrrar ákæru við 10. desember 2024, þegar ákvörðun um afturköllun þeirrar fyrri var tekin.

Landsréttur féllst ekki á það. Rétturinn taldi að miða bæri frestinn við 19. desember, þegar fyrra málið var formlega fellt niður fyrir dómi. Nýja ákæran hefði því verið gefin út innan lögbundins frests.

Óvinnufær vegna kvíða og þunglyndis

Við meðferð málsins fyrir Landsrétti lagði ákæruvaldið fram ný gögn sem vörðuðu meðal annars ljósmyndir af áverkum drengsins. Þar á meðal voru lögregluskýrslur um tímasetningu ljósmynda sem bárust lögreglu frá foreldrum drengsins og heilsugæslu, auk skýrslna um rannsókn á farsíma móður hans og lýsigögnum í símanum. 

Þá voru frumrit ljósmyndanna lögð fram á stafrænu formi og sérfræðingur lögreglu kom fyrir Landsrétt til að staðfesta skýrslur um rannsóknina.

Að ósk ákærða var jafnframt spiluð upptaka af hluta framburðar hans hjá lögreglu til að sýna fram á að framburður hans hefði verið ranglega skráður í rannsóknargögnum. Maðurinn gaf einnig viðbótarskýrslu fyrir Landsrétti þar sem hann staðfesti fyrri framburð sinn og sagðist engu hafa við hann að bæta.

Hann sagði málaferlin hafa haft afar neikvæð áhrif á líf sitt og sagðist hafa orðið óvinnufær vegna kvíða og þunglyndis í tengslum við þau.

Bótakröfu vísað frá

Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms með vísan til forsendna hans. Stendur því óhögguð sú niðurstaða héraðsdóms að maðurinn hafi gripið of harkalega í öxl drengsins og valdið honum meiðslum en að ekki hafi verið sýnt fram á refsiverða háttsemi hans.

Fyrir hönd drengsins hafði þess verið krafist að maðurinn greiddi honum eina milljón króna í miskabætur. Héraðsdómur vísaði þeirri kröfu frá dómi en af hálfu drengsins var þess krafist fyrir Landsrétti að þeirri niðurstöðu yrði hnekkt og málinu vísað aftur til héraðsdóms til efnislegrar meðferðar að því leyti.

Landsréttur staðfesti hins vegar niðurstöðu héraðsdóms í heild sinni og stendur frávísun bótakröfunnar því einnig óhögguð.

Áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar á meðal tæplega 1,6 milljóna króna málsvarnarlaun verjanda mannsins og rúmlega 641 þúsund króna þóknun réttargæslumanns drengsins.