Til unga fólksins Illugi Jökulsson skrifar 28. ágúst 2026 06:16 Hæ, unga fólk. Möguleikarnir eru tveir. Að kanna möguleika á aðild að Evrópusambandinu. Ef um semst og við erum sátt við samninginn, þá fylgir því: Stóraukið fullveldi og aukið sjálfstæði því við fáum sæti við borðið þar sem ákvarðanir eru teknar. Núna tökum við þegjandi og hljóðalaust við ákvörðunum frá Brussel. Við munum vissulega ekki verða allsráðandi í Evrópusambandinu en litlu þjóðirnar þar – Möltumenn, Lúxemborgarar og Kýpurbúar – eru mjög ánægðar með sinn hlut. Þeim finnst völd þeirra og áhrif hafa aukist með inngöngu í ESB, ekki minnkað. Fullveldi þeirra og sjálfstæði hafi styrkst, ekki veikst. Og íslenska verður opinbert mál í Evrópusambandinu. Því fylgir líka aðild að þjóðabandalagi þar sem lífskjör eru einna best í heiminum, mannréttindi hæst skrifuð, umhverfismál þrátt fyrir allt í bestu standi, vinnuumhverfi og réttindi eru hvergi betri, umburðarlyndi og menning á besta stað í heimi. Ójá, svoleiðis er það. Og aðildinni fylgir miklu meiri stöðugleiki í efnahagsmálum, strax og við höfum tekið upp evru, sem við getum gert með hjálp Evrópska seðlabankans. Evrunni fylgja bæði mannsæmandi vextir og möguleiki á miklu manneskjulegra húsnæðiskerfi. Við höfum ekki reynst þess umkomin í áratugi að koma á slíku kerfi. Evran getur hjálpað til þess. Hvernig gengur að semja um sjávarútvegsmál og landbúnað, það kemur í ljós, ef við sækjum um aftur, en satt að segja eru góðar líkur að við getum náð þar góðum og jafnvel mjög góðum samningum. Evrópuþjóðirnar eru nefnilega vinir okkar. Hinn möguleikinn er að halda áfram við óbreytt ástand. Háu vextina og lamandi verðtrygginguna. Það er mjög gott fyrir ríkasta fólkið en verra fyrir aðra. Eins og ykkur, unga fólk. En svo er því miður mjög líklegt að EES-samningurinn - sem allir mæra nú og hefur fært okkur geysileg gæði síðustu áratugi - að hann verði fljótlega úr gildi fallinn. Það viðurkenna allir, líka Norðmenn, þar sem umræða um ESB-aðild er farin af stað. Við skulum ekki gera ekki neitt. Prófum alla vega, förum til Evrópu og semjum. Svo fellum við bara samninginn ef okkur líkar hann ekki. En tökum sénsinn á að prófa. Það kostar ekkert nema svolítinn pening en með okkar ónýtu krónu þá fer annars eins peningur í vitleysu hér á landi. Prófum. Verum ekki hrædd. Höfundur er útvarpsmaður, blaðamaður og rithöfundur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Illugi Jökulsson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Málverkið og mælikvarðinn - Um litadýrð, líffræði og fegurð Hilmar Kristinsson Skoðun Lífæð Vestfjarða hrunin Oddur Jensson Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason Skoðun Fyrir hvern erum við að pósta? Sara Margrét Dougherty Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Málshraðasögur Dvalarleyfi Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Þátttaka skiptir máli – alþjóðlegur dagur iðjuþjálfunar Þóra Leósdóttir skrifar Skoðun Hugsjónasvelta Reykjavík Líf Magneudóttir ,Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Málverkið og mælikvarðinn - Um litadýrð, líffræði og fegurð Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Um Stafræna heilsu: Karp er best með forsjá Alma D. Möller skrifar Skoðun Piparsveinar fagna nýútkominni skýrslu um strandveiðar Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Loftbrúin fjarlægist skosku leiðina Berglind Harpa Svavarsdóttir skrifar Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar Skoðun Þingmaðurinn sem ruglaði saman gagnrýni og andstöðu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir skrifar Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar Skoðun Takk fyrir, ferðamaður! Björgvin Jóhannesson skrifar Skoðun Sérstaða Íslands: forskot eða fjötur um fót? Hugrún Elvarsdóttir skrifar Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson skrifar Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald skrifar Skoðun Viðreisn einfaldar regluverk og minnkar báknið Hanna Katrín Friðriksson skrifar Skoðun Aðgerðaleysi fjármálaráðherra kemur erlendum tæknirisum til góða Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun Kvittanirnar segja meira en pólitískar fyrirsagnir Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason skrifar Skoðun Hefði Evrópa getað keypt sigur á Rússum fyrir tveimur árum?! Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Það er dýrt að hafa lítið val Svanfríður Bergvinsdóttir,Andri Ólafsson skrifar Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar Skoðun Nýr einkunnakvarði er aðeins hluti af sögunni Margrét Lilja Pálsdóttir skrifar Skoðun Skilaboð til landsbyggðarinnar Trausti Hjaltason skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar vernd barns týnist milli kerfa? Inga Henriksen skrifar Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Öryggi þjóðarinnar verður ekki tryggt í Excel-skjali Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Þegar stóru ríkin verða veikasti hlekkurinn Erna Bjarnadóttir skrifar Sjá meira
Hæ, unga fólk. Möguleikarnir eru tveir. Að kanna möguleika á aðild að Evrópusambandinu. Ef um semst og við erum sátt við samninginn, þá fylgir því: Stóraukið fullveldi og aukið sjálfstæði því við fáum sæti við borðið þar sem ákvarðanir eru teknar. Núna tökum við þegjandi og hljóðalaust við ákvörðunum frá Brussel. Við munum vissulega ekki verða allsráðandi í Evrópusambandinu en litlu þjóðirnar þar – Möltumenn, Lúxemborgarar og Kýpurbúar – eru mjög ánægðar með sinn hlut. Þeim finnst völd þeirra og áhrif hafa aukist með inngöngu í ESB, ekki minnkað. Fullveldi þeirra og sjálfstæði hafi styrkst, ekki veikst. Og íslenska verður opinbert mál í Evrópusambandinu. Því fylgir líka aðild að þjóðabandalagi þar sem lífskjör eru einna best í heiminum, mannréttindi hæst skrifuð, umhverfismál þrátt fyrir allt í bestu standi, vinnuumhverfi og réttindi eru hvergi betri, umburðarlyndi og menning á besta stað í heimi. Ójá, svoleiðis er það. Og aðildinni fylgir miklu meiri stöðugleiki í efnahagsmálum, strax og við höfum tekið upp evru, sem við getum gert með hjálp Evrópska seðlabankans. Evrunni fylgja bæði mannsæmandi vextir og möguleiki á miklu manneskjulegra húsnæðiskerfi. Við höfum ekki reynst þess umkomin í áratugi að koma á slíku kerfi. Evran getur hjálpað til þess. Hvernig gengur að semja um sjávarútvegsmál og landbúnað, það kemur í ljós, ef við sækjum um aftur, en satt að segja eru góðar líkur að við getum náð þar góðum og jafnvel mjög góðum samningum. Evrópuþjóðirnar eru nefnilega vinir okkar. Hinn möguleikinn er að halda áfram við óbreytt ástand. Háu vextina og lamandi verðtrygginguna. Það er mjög gott fyrir ríkasta fólkið en verra fyrir aðra. Eins og ykkur, unga fólk. En svo er því miður mjög líklegt að EES-samningurinn - sem allir mæra nú og hefur fært okkur geysileg gæði síðustu áratugi - að hann verði fljótlega úr gildi fallinn. Það viðurkenna allir, líka Norðmenn, þar sem umræða um ESB-aðild er farin af stað. Við skulum ekki gera ekki neitt. Prófum alla vega, förum til Evrópu og semjum. Svo fellum við bara samninginn ef okkur líkar hann ekki. En tökum sénsinn á að prófa. Það kostar ekkert nema svolítinn pening en með okkar ónýtu krónu þá fer annars eins peningur í vitleysu hér á landi. Prófum. Verum ekki hrædd. Höfundur er útvarpsmaður, blaðamaður og rithöfundur.
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun
Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar
Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar
Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar
Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald skrifar
Skoðun Aðgerðaleysi fjármálaráðherra kemur erlendum tæknirisum til góða Guðmundur Halldór Björnsson skrifar
Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun