Ef lausnirnar eru til, af hverju eru þær ekki notaðar? Birgir Hrafn Birgisson skrifar 30. júlí 2026 09:30 Það hefur verið ánægjulegt að sjá umræðuna um námsgögn taka við sér síðustu vikur. Það er löngu tímabært. En þegar hlustað er á umræðuna situr maður oft eftir sem eitt stórt spurningamerki. Ef við vitum að það vantar fjölbreyttara námsefni, ef við vitum að kennarar eru undir miklu álagi og ef við vitum að þróun námsefnis hefur setið á hakanum árum saman, af hverju nýtum við þá ekki betur þær lausnir sem þegar eru að verða til? Í lögum um Þróunarsjóð námsgagna kemur skýrt fram að hlutverk sjóðsins sé að styðja nýsköpun, þróun og fjölbreytni í námsefni. Í forgangsáherslum þessa árs er sérstaklega nefnt námsefni fyrir íslenskukennslu, stafrænt námsefni og jafnvel gervigreind í skólastarfi. Þetta eru metnaðarfull markmið. En markmið duga ekki ein og sér. Það þarf líka að vera raunverulegt svigrúm fyrir nýjar hugmyndir að verða að veruleika. Íslendingar eru góðir í nýsköpun. Það sést í sjávarútvegi, heilbrigðistækni, hugbúnaði og ferðaþjónustu. En þegar kemur að menntamálum virðist kerfið fyrst og fremst horfa inn á við. Það hlýtur að vera eðlilegt að spyrja hvort ríkið eigi í auknum mæli að þróa allar lausnir sjálft eða hvort það eigi líka að nýta þá þekkingu og það hugvit sem verður til hjá frumkvöðlum og fyrirtækjum um allt land. Við erum ekki að tala um að einkavæða menntakerfið. Þróunin er hröð og við erum að missa af lestinni. Kennarar hafa ekki efni á að bíða í mörg ár eftir nýju efni. Börnin enn síður og það mætti jafnvel færa rök fyrir að ástandið sé krítískt. Við eigum frábæra kennara. Við eigum öflugt skólasamfélag. Við eigum skapandi fólk sem er tilbúið að þróa nýjar lausnir. Spurningin er hvort við séum tilbúin að skapa því raunverulegt svigrúm. Það væri synd ef við enduðum þessa mikilvægu umræðu á því að eingöngu sammælast um að það vanti meira fjármagn, heldur þurfum líka að ræða hvernig við ætlum að nýta það. Höfundur er framkvæmdastjóri hugbúnaðarfyrirtækisins Revera og stofnandi Lesa. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla- og menntamál Íslensk tunga Mest lesið Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir Skoðun Að nota börn til að næra sitt eigið egó Helga Snædal Skoðun Hamfarir í hversdagslegum kringumstæðum Sanna Magdalena Mörtudóttir Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson Skoðun Hvar er karlmannadagurinn? Íris Erlingsdóttir Skoðun 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun Hver pantaði börn með þessu ADHD? Jóna Kristín Gunnarsdóttir Skoðun Fæðingarorlof fyrir ömmu og afa? Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun Tengslarof ríkistjórnarinna við atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni Sonja Lind E. Eyglóardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Innleiðing nýs einkunnakerfis – Sjaldan verður flýtiverk til fagnaðar skrifar Skoðun Af morðingjum og mannkostum Svala Magnea Ásdísardóttir skrifar Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvar er karlmannadagurinn? Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Ekki orð um heimsins lengstu biðlista… Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar Skoðun 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar Skoðun Virkari eigandi og ný nálgun í stjórn Norðurorku Berglind Ósk Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hækkun matarverðs lífeyrisþega á undan innri úttekt Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Tengslarof ríkistjórnarinna við atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni Sonja Lind E. Eyglóardóttir skrifar Skoðun Hver pantaði börn með þessu ADHD? Jóna Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Sniglar á götunni Kristján Logason skrifar Skoðun Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir skrifar Skoðun Skipulagið grefur undan séreignarstefnunni – brött brekka fyrir fyrstu kaupendur Sigurður Stefánsson skrifar Skoðun Myrkraverk í Afríku Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Skaðabætur frá síðustu öld Hópur lögmanna skrifar Skoðun Að nota börn til að næra sitt eigið egó Helga Snædal skrifar Skoðun Veitingageiranum var hent undir vagninn Einar Bárðarson skrifar Skoðun Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir skrifar Skoðun Úr öskunni í eldinn Ingveldur Anna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hamfarir í hversdagslegum kringumstæðum Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Heimilin eiga ekki alltaf að borga brúsann Alexander M. Árnason skrifar Skoðun Fleiri krónur taldar – fáar nýjar Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun „The Concert of Three“. Samráð stórveldanna þriggja – ný leið til heimsfriðar? Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Farsælt ferðalag fólks og fisks Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Orkan í ólgusjó efnahagsmála Tinna Traustadóttir skrifar Skoðun Fæðingarorlof fyrir ömmu og afa? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Loksins get ég notið þess að vera heima Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir skrifar Sjá meira
Það hefur verið ánægjulegt að sjá umræðuna um námsgögn taka við sér síðustu vikur. Það er löngu tímabært. En þegar hlustað er á umræðuna situr maður oft eftir sem eitt stórt spurningamerki. Ef við vitum að það vantar fjölbreyttara námsefni, ef við vitum að kennarar eru undir miklu álagi og ef við vitum að þróun námsefnis hefur setið á hakanum árum saman, af hverju nýtum við þá ekki betur þær lausnir sem þegar eru að verða til? Í lögum um Þróunarsjóð námsgagna kemur skýrt fram að hlutverk sjóðsins sé að styðja nýsköpun, þróun og fjölbreytni í námsefni. Í forgangsáherslum þessa árs er sérstaklega nefnt námsefni fyrir íslenskukennslu, stafrænt námsefni og jafnvel gervigreind í skólastarfi. Þetta eru metnaðarfull markmið. En markmið duga ekki ein og sér. Það þarf líka að vera raunverulegt svigrúm fyrir nýjar hugmyndir að verða að veruleika. Íslendingar eru góðir í nýsköpun. Það sést í sjávarútvegi, heilbrigðistækni, hugbúnaði og ferðaþjónustu. En þegar kemur að menntamálum virðist kerfið fyrst og fremst horfa inn á við. Það hlýtur að vera eðlilegt að spyrja hvort ríkið eigi í auknum mæli að þróa allar lausnir sjálft eða hvort það eigi líka að nýta þá þekkingu og það hugvit sem verður til hjá frumkvöðlum og fyrirtækjum um allt land. Við erum ekki að tala um að einkavæða menntakerfið. Þróunin er hröð og við erum að missa af lestinni. Kennarar hafa ekki efni á að bíða í mörg ár eftir nýju efni. Börnin enn síður og það mætti jafnvel færa rök fyrir að ástandið sé krítískt. Við eigum frábæra kennara. Við eigum öflugt skólasamfélag. Við eigum skapandi fólk sem er tilbúið að þróa nýjar lausnir. Spurningin er hvort við séum tilbúin að skapa því raunverulegt svigrúm. Það væri synd ef við enduðum þessa mikilvægu umræðu á því að eingöngu sammælast um að það vanti meira fjármagn, heldur þurfum líka að ræða hvernig við ætlum að nýta það. Höfundur er framkvæmdastjóri hugbúnaðarfyrirtækisins Revera og stofnandi Lesa.
Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir Skoðun
75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun
Tengslarof ríkistjórnarinna við atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni Sonja Lind E. Eyglóardóttir Skoðun
Skoðun 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar
Skoðun Tengslarof ríkistjórnarinna við atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni Sonja Lind E. Eyglóardóttir skrifar
Skoðun Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir skrifar
Skoðun Skipulagið grefur undan séreignarstefnunni – brött brekka fyrir fyrstu kaupendur Sigurður Stefánsson skrifar
Skoðun Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir skrifar
Skoðun „The Concert of Three“. Samráð stórveldanna þriggja – ný leið til heimsfriðar? Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar
Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir Skoðun
75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun
Tengslarof ríkistjórnarinna við atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni Sonja Lind E. Eyglóardóttir Skoðun