Það er ekki eftir neinu að bíða

Nú þegar sólin hefur loksins ákveðið að sýna sig á suður- og vesturlandi fer fólk að lyfta hlífðarkápunni af grillinu og draga fram gaskúta og kolapoka sem setið hafa óhreyfðir síðustu vikur.

Sem betur fer bíða grillaranna gnægð íslensks góðgætis í verslunum landsins, hvort sem bragðlaukarnir þrá lambalærissneiðar, grísakótilettur, nautasteikur eða kjúklingalæri að ógleymdum kartöflum og brakandi fersku grænmetinu sem ómissandi er með öllum grillmat.

Þessi gæðamatur er hér á boðstólum vegna þess að á Íslandi er öflugur landbúnaður mannaður einvalaliði fólks sem leggur allan sinn metnað og elju í að framleiða matvöru sem er einstök á heimsvísu. Fyrir utan það að bragðast hreinlega betur þá geta neytendur íslenskra landbúnaðarafurða gengið að því vísu að við framleiðslu þeirra var ekki notað nema brot af þeim sýklalyfjum sem notuð eru annars staðar í heiminum – og er það bara eitt dæmi af mörgum um sérstöðu íslensks landbúnaðar.

Landbúnaðarmálin skipta sköpum

Og það hefur verið einstaklega ánægjulegt að sjá það í Evrópusambandsumræðu síðustu vikna og mánaða hvað mörgum er annt um íslenskan landbúnað og hvað mikil og almenn samstaða er um að verja sérstöðu hans og skapa honum þau starfsskilyrði sem þarf til að vegur hans geti orðið sem mestur.

Hver stjórnarliðinn á fætur öðrum, þingmenn og ráðherrar, hefur stigið fram og sagt opinberlega að íslenskur landbúnaður skipti lykilmáli í kosningunum og mögulegum aðildarviðræðum við ESB. Fleiri en einn stjórnarliðinn hefur sagt beint út að endanleg afstaða viðkomandi til aðildar að sambandinu muni ráðast af því hvernig tekst til í samningaviðræðum um landbúnaðarmál.

Í nýlegri grein á Vísi sagði utanríkisráðherra, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, að undanþágur og sérlausnir þær sem Finnar og Svíar fengu á sínum tíma eigi að vera „lágmarksviðmið“ í viðræðunum og tiltekur fleira sem huga þurfi að varðandi landbúnað, svo sem mikilvægi tollverndar í núverandi kerfi hér á landi.

Burtséð frá afstöðu fólks til kosninganna í haust og burtséð frá því hvernig þær kosningar fara þá hefur umræðan varpað ljósi á mikilvægi landbúnaðar, sem og þessa almennu og miklu velvild sem bændur greinilega njóta meðal þingmanna stjórnarflokkanna. Málið er nefnilega að fjölmargt er hægt að gera í málefnum landbúnaðar á Íslandi og þörfin á aðgerðum er orðin mjög brýn. Möguleikarnir eru margir fyrir stjórnmálafólk sem vill efla íslenskan landbúnað, styðja við nýliðun og rétta samkeppnisstöðu íslenskra landbúnaðarvara gagnvart innfluttum mætvælum.

Almennur vilji til að gera betur

Framtíð íslensks landbúnaðar er spennandi. Til skamms tíma horfum við til haustsins, þess mikla uppskerutíma þegar nýmetið gleður landann, en til lengri tíma litið er líka til mikils að vinna ef við berum gæfu til að skapa landbúnaði traust starfsskilyrði og ég sé ekkert því til fyrirstöðu að það takist. Núgildandi búvörusamningar áttu að renna út um næstu áramót en samkomulag náðist um framlengingu þeirra um eitt ár og verður þessi tími nýttur til að semja um starfsskilyrði landbúnaðarins til nánustu framtíðar. Miðað við orðræðu stjórnarliða geta bændur ekki verið annað en bjartsýnir á vinnuna sem framundan er, því almennur vilji er greinilega til þess að styrkja verulega stöðu bænda.

Það er nefnilega til mikils að vinna, og ekki eftir neinu að bíða. Íslenskur landbúnaður framleiðir ekki einungis matvæli sem eru einstök á heimsvísu hvað varðar hreinleika, hollustu og umhverfisáhrif, heldur er landbúnaðurinn algerlega samofinn samfélaginu og einn mikilvægasti þráður þjóðarsálarinnar.

Höfundur er formaður Bændasamtaka Íslands.