Fundu vefnaðarmiðstöð frá víkingaöld við Árósa Kjartan Kjartansson skrifar 24. júní 2026 08:59 Liv Stidsing Reher-Langberg, fornleifafræðingur frá Moesgaard-safninu, heldur á kljástein sem notaður var við vefnað og fannst í uppgreftrinum nærri Árósum. AP/James Brooks Minjar eftir umfangsmikla vefnaðarframleiðslu frá víkingaöld hafa fundist í uppgreftri utan við Árósa í Danmörku. Fornleifafræðingur segir fundinn sýna að víkingar hafi verið meira en ósiðmenntaðir rustar sem fóru ruplandi og rænandi um Evrópu. Snældur, kljásteinar og svæði til þess að vinna hör er á meðal þess sem fornleifafræðingar frá Moesgaard-safninu hafa fundið á um það bil 100.000 fermetra reit í Søften, tíu kílómetra norður af Árósum á Jótlandi. Talið er að minjarnar séu frá seinni hluta járnaldar og snemma á víkingaöld, um það bil frá 600 til 950, að því er segir í frétt AP-fréttastofunnar. Við uppgröftin komu einnig í ljós um áttatíu hálfniðurgrafnir kofar sem eru taldir hafa verið notaðir sem vinnustofur og bústaðir fyrir menn. Auk vinnusvæðisins fundu fornleifafræðingar stakt íbúðarhús sem þeim þykir benda til að valdamikill maður sem stýrði efni og framleiðslu hafi haft umsjón með starfseminni. Fornleifafræðingur vinnur að uppgreftri í Søften. Þar hafa einnig fundist silfurpeningar og perlur frá tímum víkinganna.AP/James Brooks Árósar voru miðstöð alþjóðlegra viðskipta á víkingaöld. Kasper Andersen, sagnfræðingur frá Moesgaard-safninu, segir að vörur og hráefni hafi líklega verið flutt til borgarinnar frá sveitum og þorpum eins og Søften og síðan seld þaðan. „Þegar þú ert með framleiðslustað af þessari stærðargráðu getur það ekki bara verið til heimabrúks. Það verður aðeins skilið sem hluti af stærra neti, af mun stærri alþjóðlegri mynd,“ segir Andersen. Þá segir hann að uppgötvunin í Søften sýnir að víkingarnir, sem herjuðu á Evrópu, hafi ekki bara verið einfaldir og ósiðmenntaðir villimenn. „Til þess að koma upp stað eins og Søften þarf mjög vel skipulagt samfélag með aðfangakeðju og þú þarft líka markað fyrir framleiðsluna. Vefnaðarvörurnar frá Søften fóru á markað sem var mun stærri en bara nærsvæðin,“ segir Andersen. Danmörk Fornminjar Mest lesið Ísland.is-svindlið bjóði hættunni heim Innlent Lokar Hótel Kulusuk eftir að flug hætti frá Íslandi Innlent Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Innlent Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Erlent Umhverfisvænna að sleppa óþarfa kurteisi Innlent Neitaði að samþykkja afsögn vegna mótmælanna Erlent Neyðarlending eftir sprengjuhótun Erlent Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Erlent Formaður VG fékk táragas í augun: „Þá er eins og fjandinn sé laus“ Innlent Lá á þakplötu þegar hann hringdi í Neyðarlínuna Veður Fleiri fréttir Neyðarlending eftir sprengjuhótun Neitaði að samþykkja afsögn vegna mótmælanna Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Fjórir hermenn létust í eldsvoða Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Barn og fullorðinn létu lífið þegar bíl var ekið inn á knattspyrnuvöll Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Frestar gildistöku refsiaðgerða gegn Rússlandi Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post „Atkvæði gegn Kanada er hættuleg blekking“ Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Árásarmaðurinn sextán ára Skipun um að hægja á Starshield hafi komið úr Hvíta húsinu Minnst fjórir féllu í skotáras í Oregon Lést í stormi í Færeyjum Hættir við að skjóta Hasan í beinni Biðja viðskiptavini að vera á varðbergi Andersson hafnað í sænska þinginu Sjá meira
Snældur, kljásteinar og svæði til þess að vinna hör er á meðal þess sem fornleifafræðingar frá Moesgaard-safninu hafa fundið á um það bil 100.000 fermetra reit í Søften, tíu kílómetra norður af Árósum á Jótlandi. Talið er að minjarnar séu frá seinni hluta járnaldar og snemma á víkingaöld, um það bil frá 600 til 950, að því er segir í frétt AP-fréttastofunnar. Við uppgröftin komu einnig í ljós um áttatíu hálfniðurgrafnir kofar sem eru taldir hafa verið notaðir sem vinnustofur og bústaðir fyrir menn. Auk vinnusvæðisins fundu fornleifafræðingar stakt íbúðarhús sem þeim þykir benda til að valdamikill maður sem stýrði efni og framleiðslu hafi haft umsjón með starfseminni. Fornleifafræðingur vinnur að uppgreftri í Søften. Þar hafa einnig fundist silfurpeningar og perlur frá tímum víkinganna.AP/James Brooks Árósar voru miðstöð alþjóðlegra viðskipta á víkingaöld. Kasper Andersen, sagnfræðingur frá Moesgaard-safninu, segir að vörur og hráefni hafi líklega verið flutt til borgarinnar frá sveitum og þorpum eins og Søften og síðan seld þaðan. „Þegar þú ert með framleiðslustað af þessari stærðargráðu getur það ekki bara verið til heimabrúks. Það verður aðeins skilið sem hluti af stærra neti, af mun stærri alþjóðlegri mynd,“ segir Andersen. Þá segir hann að uppgötvunin í Søften sýnir að víkingarnir, sem herjuðu á Evrópu, hafi ekki bara verið einfaldir og ósiðmenntaðir villimenn. „Til þess að koma upp stað eins og Søften þarf mjög vel skipulagt samfélag með aðfangakeðju og þú þarft líka markað fyrir framleiðsluna. Vefnaðarvörurnar frá Søften fóru á markað sem var mun stærri en bara nærsvæðin,“ segir Andersen.
Danmörk Fornminjar Mest lesið Ísland.is-svindlið bjóði hættunni heim Innlent Lokar Hótel Kulusuk eftir að flug hætti frá Íslandi Innlent Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Innlent Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Erlent Umhverfisvænna að sleppa óþarfa kurteisi Innlent Neitaði að samþykkja afsögn vegna mótmælanna Erlent Neyðarlending eftir sprengjuhótun Erlent Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Erlent Formaður VG fékk táragas í augun: „Þá er eins og fjandinn sé laus“ Innlent Lá á þakplötu þegar hann hringdi í Neyðarlínuna Veður Fleiri fréttir Neyðarlending eftir sprengjuhótun Neitaði að samþykkja afsögn vegna mótmælanna Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Fjórir hermenn létust í eldsvoða Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Barn og fullorðinn létu lífið þegar bíl var ekið inn á knattspyrnuvöll Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Frestar gildistöku refsiaðgerða gegn Rússlandi Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post „Atkvæði gegn Kanada er hættuleg blekking“ Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Árásarmaðurinn sextán ára Skipun um að hægja á Starshield hafi komið úr Hvíta húsinu Minnst fjórir féllu í skotáras í Oregon Lést í stormi í Færeyjum Hættir við að skjóta Hasan í beinni Biðja viðskiptavini að vera á varðbergi Andersson hafnað í sænska þinginu Sjá meira