Nýr El niño gæti orðið sá sterkasti sem sögur fara af

El niño er hluti af náttúrulegum breytileika í ríkjandi vindátt og sjávarhita í Kyrrahafinu í hitabeltinu við miðbaug. Almennt fylgir fyrirbrigðinu hærri meðalhiti á jörðinni en ella en það hefur einnig mikil áhrif á úrkomumynstur víða um jörðina, allt frá Norður-Ameríku til Indlands.

Alþjóðaveðursfræðistofnunin varaði við því í dag að sá El niño sem nú gerjast í Kyrrahafi gæti orðið einn þeirra sterkasti ef ekki sá sterkasti sem sögur fara af. Nú eru taldar áttatíu prósent líkur á að fyrirbrigðið myndist í sumar og nærri níutíu prósent líkur að það gerist fyrir nóvember.

Aukin hlýindi sem fylgja El niño leggjast ofan á þá manngerðu hlýnun sem þegar á sér stað vegna stórfelldrar losunar mannkynsins á gróðurhúsalofttegundum. Heitustu ár mælingasöguna hafa þannig átt sér stað þegar El niño magnar upp hnattræna hlýnun líkt og gerðist árið 1998, 2016 og 2024.

Bráð viðvörun

Síðasti El niño frá 2023-2024 var einn af þeim fimm öflugustu í mælingasögunni. Árið 2024 er fyrir vikið enn hlýjasta ár sem mælst hefur á jörðinni.

„Heimsbyggðin verður að taka þessu sem þeirri bráðu loftslagsviðvörun sem þetta er. El niño mun hella olíu á eldinn í hlýnandi heimi. Áhrifin verða meiri, þau ná lengra og þvert á landamæri með yfirþyrmandi hraða,“ segir Antonio Guterres, framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna um tíðindin af yfirvofandi El niño.

Celeste Saulo, framkvæmdastjóri WMO, segir að sterkur El niño geti magnað upp þurrka og úrhellisrigningar. Þá verði aukin hætta á hitabylgjum yfir bæði landi og sjó.

Metárið 1998 væri svalt í dag

Fyrirbrigðið hefur ekki sömu áhrif alls staðar á jörðinni. Almennt er það tengt aukinni úrkomu í sunnanverðri Suður-Ameríku, sunnanverðum Bandaríkjunum, hluta Sómalíuskaga á norðausturhorni Afríku og Mið-Asíu en þurrari aðstæðum yfir Mið-Ameríku, norðanverðri Suður-Ameríku, Karíbahafi, Ástralíu, Indónesíu og hluta Suður-Asíu.

Breska ríkisútvarpið hefur eftir Zeke Hausfather, loftslagsvísindamanni hjá Berkeley Earth í Bandaríkjunum, að mjög líklegt sé að 2027 verði hlýjasta árið til þessa fyrir tilstuðlan El niño.

Hann rifjar upp sterka El niño-atburðinn sem varð frá 1997 til 1998 sem leiddi til þess að árið 1998 varð methlýtt sem dæmi um hversu mikið menn hafa átt við loftslag hnattarins.

„Ef þetta gerðist í dag, væri það ótrúlega svalt ár í samanburði við undanfarna tvo áratugi,“ segir Hausfather um þetta tæplega þrjátíu ára gamla hitamet.