Tölurnar tala sínu máli Guðmundur Claxton skrifar 15. maí 2026 11:02 Í langan tíma hefur undirritaður haft bæði gagn og ánægju af því að rýna í tölulegar upplýsingar og byggja ákvarðanatöku á traustum gögnum. Við skoðun á mælaborði Sambands íslenskra sveitarfélaga hafa ýmis athyglisverð sannindi komið í ljós. Mýtan um skattalækkanir Það er algengur misskilningur að flokkar sem kenna sig við skattalækkanir séu sjálfkrafa verndarar veskisins. Ef við rýnum í tölurnar hjá Akraneskaupstað á þessu kjörtímabili þá er raunveruleikinn því miður allt annar en skilaboðin sem dynja á okkur frá flokkunum sem hafa stjórnað bænum síðustu tvö kjörtímabil. Á sama tíma og álögur á íbúa og fyrirtæki hafa rokið upp hafa skuldir bæjarins hækkað um heil 131% á liðnu kjörtímabili. Fyrir þá sem treysta því að atkvæði greitt flokkum sem lofa lægri sköttum skili sér í léttari greiðslubyrði, þá eru tölurnar á Akranesi köld tuska í andlitið. Á mælaborði Sambands íslenskra sveitarfélaga má sjá að álögur gegnum fasteignaskatta hafa aukist um 8% fyrir íbúðarhúsnæði á Akranesi og tæp 16% fyrir atvinnuhúsnæði á núverandi kjörtímabili. Það er gríðarleg aukning sem tekin er beint úr vasa bæjarbúa og á meðan sveitarfélögin í kringum okkur hafa lækkað þessa sömu skatta til að koma til móts við hækkandi fasteignamat hafa bæjaryfirvöld á Akranesi gert hið gagnstæða. Fyrir vikið hefur bein skattheimta Akraneskaupstaðar í gegnum fasteignaskatta, þ.e. tekjur bæjarins af þeim sköttum, aukist um 67% á kjörtímabilinu. Skuldahlutfallið lækkað með auknum álögum á íbúa í stað þess að greiða niður skuldir Meirihlutinn stærir sig gjarnan af því að skuldahlutfallið fari lækkandi en það er því miður hrein tálsýn. Lækkunin er nefnilega ekki tilkomin vegna þess að skuldir hafi verið greiddar niður heldur vegna þess að tekjurnar hafa verið keyrðar upp með aukinni skattheimtu á meðan vaxtaberandi skuldir standa í stað. Það er nefnilega auðvelt að láta hlutföll líta vel út á pappír þegar íbúarnir eru látnir borga brúsann. Það er einfaldlega ósjálfbært að herða stöðugt að íbúum og hlaða upp skuldum án þess að það skili sér í sambærilegum gæðum í þjónustu. Gull og grænir skógar Nú þegar kosningar nálgast er lofað gulli og grænum skógum úr öllum áttum og miðað við vinnubrögð síðustu tveggja kjörtímabila er ljóst hvernig á að fjármagna þau fögru loforð: íbúum og fyrirtækjum Akraness verður sendur reikningurinn. Tækifærin í atvinnulífinu sem flokkunum þremur er tíðrætt um eru vissulega til staðar. En ætli Akranes að sækja hingað fyrirtæki þá verða líka aðgerðir að fylgja orðum. Lykillinn í því er raunverulega að lækka álögur á fyrirtæki en ekki bara tala um það. Væri ekki gaman ef flokkar sem tala um skattalækkanir myndu raunverulega gera það? Gögnin sýna svo ekki verður um villst að það er þörf á ferskri rödd með nýja nálgun. Þess vegna væri gaman að setja X við C laugardaginn 16. mars. Höfundur skipar 5. sæti á lista Viðreisnar á Akranesi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Meitlað í stein eða kannski, hugsanlega, ef til vill Sigurður Egilsson Skoðun Sjö algengar ranghugmyndir um hvali og hvalveiðar Eyþór Eðvarðsson Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB II Bjarni Már Magnússon Skoðun Almyrkvi á sólu 12.ágúst 2026: Gagnlegar upplýsingar Runólfur Þórhallsson Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson Skoðun Hvers vegna ég skipti um skoðun á aðild Íslands að Evrópusambandinu Gunnar Ármannsson Skoðun Að hafa rétt eftir Ingólfur Sverrisson Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB Bjarni Már Magnússon Skoðun Ný greining: Hvað myndu húsnæðisvextir lækka með ESB og evru? Dagur B. Eggertsson Skoðun Af hverju „Nei“ 29. ágúst? Alfreð Sturla Böðvarsson Skoðun Skoðun Skoðun Gervigreind á ekki að hugsa fyrir okkur Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Hvers vegna ég skipti um skoðun á aðild Íslands að Evrópusambandinu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Mannréttindi eru ekki skrifstofa heldur framkvæmd Auður Axelsdóttir skrifar Skoðun Af hverju „Nei“ 29. ágúst? Alfreð Sturla Böðvarsson skrifar Skoðun Að hafa rétt eftir Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hvaða áhættu tekur Ísland ef við breytum engu? – Framtíðarsýn til ársins 2050 Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Almyrkvi á sólu 12.ágúst 2026: Gagnlegar upplýsingar Runólfur Þórhallsson skrifar Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB II Bjarni Már Magnússon skrifar Skoðun Meitlað í stein eða kannski, hugsanlega, ef til vill Sigurður Egilsson skrifar Skoðun Krónuhagkerfið og kostnaður heimilanna Sigurður Kristinn Pálsson skrifar Skoðun Litir, form og staðarandi Þórður Már Sigfússon skrifar Skoðun Brexit ekki orsök efnahagsáskorana Breta Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Jörðin er dómkirkjan okkar. Geimurinn er verkstæðið okkar. Árni Sigurðsson skrifar Skoðun Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson skrifar Skoðun Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Viðvörunarljós um farsæld barna má ekki hunsa Steinunn Bergmann skrifar Skoðun Sjö algengar ranghugmyndir um hvali og hvalveiðar Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB Bjarni Már Magnússon skrifar Skoðun Ný greining: Hvað myndu húsnæðisvextir lækka með ESB og evru? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hvað er í pakkanum? Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Nýsköpunin sem hverfur inn í skýið Bogi Ragnarsson skrifar Skoðun Þegar kaffið rennur upp á við í Undralandi íslenskrar orðræðu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Þeir seldu áhættuna sem tækifæri — og sendu þjóðinni reikninginn Baldur Pétursson skrifar Skoðun Traust á lögmönnum er ekki einkamál lögmanna Vilbert Gústafsson skrifar Skoðun Upplýsingar eru ekki ógn, þær eru forsenda Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Heimilislæknar og reglugerðardrög Alma D. Möller skrifar Skoðun Einstaklingurinn og fullveldið Signý Sigurðardóttir skrifar Skoðun Skilvirk núna en ekki ef við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sterkari skólar fyrir öll börn Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Sjá meira
Í langan tíma hefur undirritaður haft bæði gagn og ánægju af því að rýna í tölulegar upplýsingar og byggja ákvarðanatöku á traustum gögnum. Við skoðun á mælaborði Sambands íslenskra sveitarfélaga hafa ýmis athyglisverð sannindi komið í ljós. Mýtan um skattalækkanir Það er algengur misskilningur að flokkar sem kenna sig við skattalækkanir séu sjálfkrafa verndarar veskisins. Ef við rýnum í tölurnar hjá Akraneskaupstað á þessu kjörtímabili þá er raunveruleikinn því miður allt annar en skilaboðin sem dynja á okkur frá flokkunum sem hafa stjórnað bænum síðustu tvö kjörtímabil. Á sama tíma og álögur á íbúa og fyrirtæki hafa rokið upp hafa skuldir bæjarins hækkað um heil 131% á liðnu kjörtímabili. Fyrir þá sem treysta því að atkvæði greitt flokkum sem lofa lægri sköttum skili sér í léttari greiðslubyrði, þá eru tölurnar á Akranesi köld tuska í andlitið. Á mælaborði Sambands íslenskra sveitarfélaga má sjá að álögur gegnum fasteignaskatta hafa aukist um 8% fyrir íbúðarhúsnæði á Akranesi og tæp 16% fyrir atvinnuhúsnæði á núverandi kjörtímabili. Það er gríðarleg aukning sem tekin er beint úr vasa bæjarbúa og á meðan sveitarfélögin í kringum okkur hafa lækkað þessa sömu skatta til að koma til móts við hækkandi fasteignamat hafa bæjaryfirvöld á Akranesi gert hið gagnstæða. Fyrir vikið hefur bein skattheimta Akraneskaupstaðar í gegnum fasteignaskatta, þ.e. tekjur bæjarins af þeim sköttum, aukist um 67% á kjörtímabilinu. Skuldahlutfallið lækkað með auknum álögum á íbúa í stað þess að greiða niður skuldir Meirihlutinn stærir sig gjarnan af því að skuldahlutfallið fari lækkandi en það er því miður hrein tálsýn. Lækkunin er nefnilega ekki tilkomin vegna þess að skuldir hafi verið greiddar niður heldur vegna þess að tekjurnar hafa verið keyrðar upp með aukinni skattheimtu á meðan vaxtaberandi skuldir standa í stað. Það er nefnilega auðvelt að láta hlutföll líta vel út á pappír þegar íbúarnir eru látnir borga brúsann. Það er einfaldlega ósjálfbært að herða stöðugt að íbúum og hlaða upp skuldum án þess að það skili sér í sambærilegum gæðum í þjónustu. Gull og grænir skógar Nú þegar kosningar nálgast er lofað gulli og grænum skógum úr öllum áttum og miðað við vinnubrögð síðustu tveggja kjörtímabila er ljóst hvernig á að fjármagna þau fögru loforð: íbúum og fyrirtækjum Akraness verður sendur reikningurinn. Tækifærin í atvinnulífinu sem flokkunum þremur er tíðrætt um eru vissulega til staðar. En ætli Akranes að sækja hingað fyrirtæki þá verða líka aðgerðir að fylgja orðum. Lykillinn í því er raunverulega að lækka álögur á fyrirtæki en ekki bara tala um það. Væri ekki gaman ef flokkar sem tala um skattalækkanir myndu raunverulega gera það? Gögnin sýna svo ekki verður um villst að það er þörf á ferskri rödd með nýja nálgun. Þess vegna væri gaman að setja X við C laugardaginn 16. mars. Höfundur skipar 5. sæti á lista Viðreisnar á Akranesi.
Skoðun Hvers vegna ég skipti um skoðun á aðild Íslands að Evrópusambandinu Gunnar Ármannsson skrifar
Skoðun Hvaða áhættu tekur Ísland ef við breytum engu? – Framtíðarsýn til ársins 2050 Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson skrifar
Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson skrifar