Byggjum meira félags­legt hús­næði í Reykja­vík

Í vikunni samþykkti borgarstjórn mikilvægar aðgerðir til að styrkja uppbyggingu félagslegs húsnæðis í Reykjavík. Samþykktin felur meðal annars í sér aukið eigið fé til Félagsbústaða, þróun nýrra búsetuforma og viljayfirlýsingu um lóðir fyrir allt að 345 íbúðir á næstu árum.

Þetta eru stór skref og nauðsynleg.

Staðan á húsnæðismarkaði er þannig að sífellt fleiri ná ekki fótfestu án stuðnings. Biðlistar eftir félagslegu húsnæði hafa lengst á sama tíma og úthlutunum hefur fækkað. Fyrir marga þýðir það langvarandi óöryggi, dýrari leigumarkað eða tímabundnar lausnir sem eiga aldrei að verða varanlegt ástand.

Þess vegna skiptir máli að borgin láti ekki undan þeirri hugmynd að félagslegt húsnæði sé eitthvað sem eigi bara að halda í lágmarki. Reykjavík þarf þvert á móti að byggja upp öflugt félagslegt húsnæðiskerfi sem getur mætt raunverulegri þörf fólks. Við erum að grípa þau sem eru á jaðrinum og valdefla þau útúr fátækt og erfiðum félagslegum aðstæðum. Styrkja kjarnann í samfélaginu.

Samþykkt borgarstjórnar byggir á þeirri sýn. Með eiginfjárframlagi til Félagsbústaða verður hægt að fjölga íbúðum og bæta stöðu félagsins til lengri tíma. Sérstök áhersla verður lögð á kaupréttaríbúðir, sem hafa reynst hagkvæm leið til uppbyggingar, en einnig á íbúðir fyrir stærri fjölskyldur og fólk með sérþarfir.

Það skiptir líka máli að horfa á hvernig núverandi húsnæði nýtist betur. Í dag búa margir í íbúðum sem passa ekki lengur við fjölskyldustærðina eða aðstæðurnar. Með betri hvötum og auknum sveigjanleika má losa um íbúðir fyrir fólk sem hefur beðið lengi eftir húsnæði.

Samhliða þessu var samþykkt viljayfirlýsing milli Reykjavíkurborgar og Félagsbústaða um lóðir og svæði fyrir allt að 345 íbúðir á tímabilinu 2026 til 2032. Það er mikilvægt skref vegna þess að stærsta hindrunin við uppbyggingu félagslegs húsnæðis hefur oft einfaldlega verið skortur á lóðum og framtíðarsýn.

Það skiptir líka máli hvar við byggjum. Félagslegt húsnæði á ekki að vera falið á jaðrinum eða samþjappað á fáa staði. Markmiðið þarf að vera félagslega fjölbreytt hverfi þar sem fólk með ólíkar tekjur og ólíkar aðstæður getur búið hlið við hlið.

Það er athyglisvert að fulltrúar Sjálfstæðisflokks og Miðflokks kusu gegn þessum aðgerðum. Á sama tíma og húsnæðisvandinn vex virðist enn vera pólitísk tregða hjá hægrinu gagnvart því að borgin taki virkan þátt í að tryggja fólki öruggt húsnæði.

En reynslan sýnir að markaðurinn einn leysir ekki þennan vanda. Þegar framboð á hagkvæmu húsnæði er of lítið bitnar það fyrst og fremst á tekjulægra fólki, ungu fólki, einstæðum foreldrum og þeim sem standa höllum fæti.

Þess vegna þarf Reykjavík að halda áfram á þessari braut. Byggja meira. Skipuleggja betur. Hugsa lengra fram í tímann.

Öruggt heimili á ekki að vera forréttindi fárra heldur grunnur að góðu samfélagi.

Höfundur er borgarstjóri.