Excel sér ekki barnið sem bíður Anna Kristín Jensdóttir skrifar 8. maí 2026 13:40 Það er auðvelt að lofa hagræðingu, en erfiðara að svara því hver missir þjónustuna. Sjálfstæðisflokkurinn mætir enn einu sinni til leiks með sömu gömlu setninguna, ,,Við ætlum að hagræða". Það hljómar saklaust. Jafnvel skynsamlega. Hver vill ekki fara vel með almannafé? En þegar betur er að gáð vantar alltaf það mikilvægasta, svarið við því hver á að borga reikninginn. Hvaða þjónusta verður skert? Hvaða barn bíður lengur eftir stuðningi? Hvaða fatlaði einstaklingur fær ekki þá þjónustu sem hann á rétt á? Hvaða fjölskylda verður skilin eftir? Sjálfstæðismenn tala um yfirbyggingu, rekstur og sparnað eins og velferðarþjónusta sé einhver aukahlutur í samfélaginu. En velferð er ekki yfirbygging. Hún er grunnstoð. Í öðrum bæjarfélgöum þar sem Sjálfstæðismenn búast við sigri heyrist talað um að byrja á hagræðingu í stjórnsýslu og rekstri. Í Reykjavík er tónninn sá sami, minna bákn, lægri gjöld, meiri sparnaður og auðvitað fleiri bílastæði. En Reykjavík þarf ekki stjórnmál sem mæla lífsgæði í fjölda bílastæða. Reykjavík þarf stjórnmál sem spyrja hvort börn fái þjónustu, hvort fatlað fólk geti lifað sjálfstæðu lífi, hvort eldra fólk búi við öryggi og hvort starfsfólk velferðarkerfisins hafi svigrúm til að sinna vinnunni sinni. Það er munurinn á hagræðingastjórn og mannlegri borg. Auðvitað á að fara vel með almannafé. Það á að einfalda kerfi, bæta innkaup, nýta tækni og tryggja að hver króna skili árangri. Þar eiga ábyrgur rekstur og öflug velferð að fara saman. En skilvirkni má aldrei verða dulnefni yfir niðurskurð. Þegar sparnaður bitnar á viðkvæmustu hópunum er hann ekki ábyrgð. Hann er tilfærsla á kostnaði , frá borginni yfir á fjölskyldur, aðstandendur og einstaklinga sem hafa minnst svigrúm til að bera hann. Það er gamla hægri leiðin. Hún lítur vel út í Excel-skjali en illa út í lífi fólks. Því léleg velferð er dýr. Hún kostar í kulnun starfsfólks, lengri biðlista, brotnu trausti og börnum sem fá hjálp of seint. Hún er kostnaður í fólki sem þarf að berjast við kerfið í stað þess að fá stuðning frá því. Miðflokkurinn býður svo upp á enn fátæklegri útgáfu, hávaða, reiði og slagorð. ,,Á móti Borgarlínu,,. ,,Á móti mannréttindastefnu". ..Á móti breytingum". En hvað á að koma í staðinn? Þar verður fátt um svör. Reykjavík þarf ekki meiri neikvæðni. Hún þarf lausnir. Hún þarf frjálslynda og félagslega sýn þar sem fólk er frjálsara vegna þess að þjónustan virkar. Þar sem börn fá stuðning snemma. Þar sem fatlað fólk er ekki aukaatriði í stjórnmálum. Þar sem eldra fólk býr við öryggi. Þar sem húsnæði, samgöngur og velferð eru ekki kostnaðarliðir heldur fjárfesting í lífsgæðum. Þegar Sjálfstæðisflokkurinn talar um sparnað eigum við alltaf að spyrja: Sparnað hjá hverjum? Hjá barninu sem bíður eftir stuðningi? Hjá fatlaða einstaklingnum sem bíður eftir þjónustu? Hjá eldra fólkinu sem þarf heimaþjónustu? Hjá starfsfólkinu sem á að hlaupa hraðar? Hjá fjölskyldunni sem hefur þegar beðið of lengi? Það er ekki framtíðarsýn að telja bílastæði á meðan fólk bíður eftir grunnþjónustu. Sparnaður er ekki stefna. Hagræðing er ekki hugsjón. Og borg er ekki fyrirtæki sem á að hámarka afgang. Borg er samfélag. Og prófsteinninn á gott samfélag er ekki hvernig það þjónar þeim sem þurfa minnst, heldur hvernig það stendur með þeim sem þurfa mest. Höfundur er fötluð kona sem hefur starfað í stjórnsýslunni. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir skrifar Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Er gervigreindin spegill mannkyns Kristján Logason skrifar Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson skrifar Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Sjá meira
Það er auðvelt að lofa hagræðingu, en erfiðara að svara því hver missir þjónustuna. Sjálfstæðisflokkurinn mætir enn einu sinni til leiks með sömu gömlu setninguna, ,,Við ætlum að hagræða". Það hljómar saklaust. Jafnvel skynsamlega. Hver vill ekki fara vel með almannafé? En þegar betur er að gáð vantar alltaf það mikilvægasta, svarið við því hver á að borga reikninginn. Hvaða þjónusta verður skert? Hvaða barn bíður lengur eftir stuðningi? Hvaða fatlaði einstaklingur fær ekki þá þjónustu sem hann á rétt á? Hvaða fjölskylda verður skilin eftir? Sjálfstæðismenn tala um yfirbyggingu, rekstur og sparnað eins og velferðarþjónusta sé einhver aukahlutur í samfélaginu. En velferð er ekki yfirbygging. Hún er grunnstoð. Í öðrum bæjarfélgöum þar sem Sjálfstæðismenn búast við sigri heyrist talað um að byrja á hagræðingu í stjórnsýslu og rekstri. Í Reykjavík er tónninn sá sami, minna bákn, lægri gjöld, meiri sparnaður og auðvitað fleiri bílastæði. En Reykjavík þarf ekki stjórnmál sem mæla lífsgæði í fjölda bílastæða. Reykjavík þarf stjórnmál sem spyrja hvort börn fái þjónustu, hvort fatlað fólk geti lifað sjálfstæðu lífi, hvort eldra fólk búi við öryggi og hvort starfsfólk velferðarkerfisins hafi svigrúm til að sinna vinnunni sinni. Það er munurinn á hagræðingastjórn og mannlegri borg. Auðvitað á að fara vel með almannafé. Það á að einfalda kerfi, bæta innkaup, nýta tækni og tryggja að hver króna skili árangri. Þar eiga ábyrgur rekstur og öflug velferð að fara saman. En skilvirkni má aldrei verða dulnefni yfir niðurskurð. Þegar sparnaður bitnar á viðkvæmustu hópunum er hann ekki ábyrgð. Hann er tilfærsla á kostnaði , frá borginni yfir á fjölskyldur, aðstandendur og einstaklinga sem hafa minnst svigrúm til að bera hann. Það er gamla hægri leiðin. Hún lítur vel út í Excel-skjali en illa út í lífi fólks. Því léleg velferð er dýr. Hún kostar í kulnun starfsfólks, lengri biðlista, brotnu trausti og börnum sem fá hjálp of seint. Hún er kostnaður í fólki sem þarf að berjast við kerfið í stað þess að fá stuðning frá því. Miðflokkurinn býður svo upp á enn fátæklegri útgáfu, hávaða, reiði og slagorð. ,,Á móti Borgarlínu,,. ,,Á móti mannréttindastefnu". ..Á móti breytingum". En hvað á að koma í staðinn? Þar verður fátt um svör. Reykjavík þarf ekki meiri neikvæðni. Hún þarf lausnir. Hún þarf frjálslynda og félagslega sýn þar sem fólk er frjálsara vegna þess að þjónustan virkar. Þar sem börn fá stuðning snemma. Þar sem fatlað fólk er ekki aukaatriði í stjórnmálum. Þar sem eldra fólk býr við öryggi. Þar sem húsnæði, samgöngur og velferð eru ekki kostnaðarliðir heldur fjárfesting í lífsgæðum. Þegar Sjálfstæðisflokkurinn talar um sparnað eigum við alltaf að spyrja: Sparnað hjá hverjum? Hjá barninu sem bíður eftir stuðningi? Hjá fatlaða einstaklingnum sem bíður eftir þjónustu? Hjá eldra fólkinu sem þarf heimaþjónustu? Hjá starfsfólkinu sem á að hlaupa hraðar? Hjá fjölskyldunni sem hefur þegar beðið of lengi? Það er ekki framtíðarsýn að telja bílastæði á meðan fólk bíður eftir grunnþjónustu. Sparnaður er ekki stefna. Hagræðing er ekki hugsjón. Og borg er ekki fyrirtæki sem á að hámarka afgang. Borg er samfélag. Og prófsteinninn á gott samfélag er ekki hvernig það þjónar þeim sem þurfa minnst, heldur hvernig það stendur með þeim sem þurfa mest. Höfundur er fötluð kona sem hefur starfað í stjórnsýslunni.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar